Từ hoạt động trải nghiệm đến những ý tưởng sáng tạo
Một ngày đầu tháng 10/2026, không khí tại Trường THPT Thạch An, xã Đông Khê, tỉnh Cao Bằng, rộn ràng với hoạt động trải nghiệm khoa học và trình diễn kỹ thuật STEM. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở, thầy và trò cùng khám phá khoa học thông qua những thí nghiệm trực quan, gắn kiến thức liên môn với thực tiễn.
Tại các “trạm trải nghiệm”, học sinh tìm hiểu Vật lí dưới sự hướng dẫn của thầy Trần Văn Bằng; khám phá Toán học cùng cô Hà Thị Hồng Lan; tiếp cận Sinh học với cô Nông Thị Thúy Chầm và tìm hiểu Địa lí cùng thầy Hoàng Tuấn Anh. Điểm nhấn là màn trình diễn tên lửa nước tầm cao có bung dù của Câu lạc bộ STEM, thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh.
Tham gia chương trình, em Triệu Thị Huyền Trang, học sinh lớp 11E, hào hứng khi được trực tiếp quan sát, khám phá những hiện tượng khoa học. Qua hoạt động trải nghiệm, em có cơ hội mở rộng kiến thức thực tế, rèn luyện tư duy và tìm kiếm những cách giải quyết vấn đề sáng tạo.
“Em thấy những hoạt động như thế này rất bổ ích vì giúp chúng em hiểu rõ hơn kiến thức đã học, đồng thời có cơ hội tự khám phá và phát huy khả năng sáng tạo. Em mong muốn được tham gia nhiều hoạt động thực hành để vận dụng kiến thức vào cuộc sống”, Trang chia sẻ.
Cũng tại chương trình, Câu lạc bộ STEM phát động phong trào đăng ký ý tưởng sáng tạo và nghiên cứu khoa học kỹ thuật năm học 2026-2027, khuyến khích học sinh biến những ý tưởng ban đầu thành các dự án thiết thực.
Theo ông Trần Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường THPT Thạch An, giáo dục STEM góp phần đổi mới phương pháp dạy học, chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực người học. Nhà trường chú trọng tổ chức hoạt động trải nghiệm, kết nối kiến thức giữa các môn học, khuyến khích học sinh chủ động tìm tòi, thử nghiệm và giải quyết vấn đề. Qua đó, các em từng bước hình thành tư duy khoa học, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Từ những hoạt động trải nghiệm, nhà trường tạo môi trường để học sinh mạnh dạn đề xuất ý tưởng, tham gia nghiên cứu khoa học, đồng thời phát hiện và bồi dưỡng những em có năng lực, đam mê công nghệ.
Đây cũng là hoạt động để nhà trường hướng tới mô hình trường học phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập quốc tế…
Từ miền biên giới vươn ra đấu trường quốc tế
Không chỉ tại Thạch An, giáo dục STEM ở Cao Bằng còn được tổ chức tại khắp các cơ sở giáo dục, nhà trường dưới nhiều hình thức, thúc đẩy thông qua các câu lạc bộ, cuộc thi khoa học kỹ thuật và những mô hình học tập gắn với thực hành. Ngành Giáo dục tỉnh đã tổ chức tập huấn STEM cho 100% cơ sở giáo dục, tạo nền tảng để các trường từng bước đổi mới cách dạy, cách học phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, ngành Giáo dục Cao Bằng cũng chú trọng đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giáo dục STEM. Nhiều trường được đầu tư hệ thống phòng học được đầu tư thiết bị, phương tiện dạy học hiện đại, tạo điều kiện để học sinh thực hành, thử nghiệm và phát triển ý tưởng công nghệ như: Trường THPT Chuyên Cao Bằng, Trường THPT Quảng Uyên…
Các trường cũng chú trọng xây dựng môi trường học tập STEM, bồi dưỡng giáo viên, khuyến khích học sinh nghiên cứu và trải nghiệm thực tiễn. Các hoạt động tích hợp kiến thức Toán, Vật lí, Tin học, Công nghệ cùng câu lạc bộ thực hành giúp học sinh phát triển khả năng sáng tạo, tư duy logic và kỹ năng giải quyết vấn đề.
Dấu ấn nổi bật của giáo dục STEM Cao Bằng là hành trình chinh phục các giải đấu Robotics quốc tế của học sinh Trường THPT Chuyên Cao Bằng. Được xây dựng từ năm học 2020-2021, Câu lạc bộ STEM Robotics, Trường THPT Chuyên Cao Bằng đã giúp học sinh từng bước chinh phục các đấu trường quốc tế, với thứ hạng 183 thế giới năm 2023, vươn lên vị trí 49/820 đội năm 2024. Năm 2025, đội tiếp tục giành nhiều giải thưởng quốc tế, trong đó có Sportsmanship Award tại Giải Vô địch Robot VEX châu Á Mở rộng và Judges’ Award tại giải vô địch thế giới.
Theo ông Hà Tiến Sỹ, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Cao Bằng, nhà trường xác định STEM không đơn thuần là phong trào hay hoạt động hướng tới thành tích thi đấu, mà là định hướng lâu dài trong đổi mới giáo dục.
“Chúng tôi không đào tạo học sinh để đi thi, mà để các em biết sáng tạo, biết giải quyết vấn đề. Robot chỉ là phương tiện, còn mục tiêu là hình thành tư duy khoa học, khả năng hợp tác và bản lĩnh hội nhập”, ông Hà Tiến Sỹ nhấn mạnh.
Bà Lý Thị Trang Hòa, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng, cho biết: Ngành Giáo dục đang tích cực đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, trong đó chú trọng trải nghiệm, nghiên cứu khoa học, STEM, Robotics và ứng dụng công nghệ số. Thành tích tại các cuộc thi trong nước, quốc tế cho thấy học sinh Cao Bằng có khả năng tiếp cận tri thức mới, phát triển tư duy sáng tạo và thích ứng với yêu cầu của thời đại.
Bà Hòa cũng nhấn mạnh vai trò của đội ngũ nhà giáo, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng hành của gia đình, doanh nghiệp cùng các tổ chức trong và ngoài nước. Đây là những yếu tố quan trọng để các trường có thêm nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục STEM trong thời gian tới.
