Cán bộ công đoàn phải có bản lĩnh
Ngày 27/8, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh Ninh Bình phối hợp với Trường Đại học Công đoàn tổ chức Tọa đàm “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn trong đối thoại, thương lượng tập thể, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong tình hình mới”.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hải Long - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Ninh Bình – cho biết, LĐLĐ tỉnh Ninh Bình quản lý hơn 1.700 công đoàn cơ sở với trên 401.000 đoàn viên, trong đó có gần 1.500 công đoàn cơ sở doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước với hơn 380.900 đoàn viên.
Quy mô đoàn viên lớn, hoạt động trong nhiều loại hình doanh nghiệp, địa bàn và điều kiện sản xuất, kinh doanh khác nhau đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực của đội ngũ cán bộ công đoàn.
Trong bối cảnh doanh nghiệp, công nghệ và phương thức quản trị liên tục thay đổi, cán bộ công đoàn cần chủ động nắm tình hình, phát hiện sớm nguy cơ, kịp thời đối thoại và hỗ trợ người lao động.
“Chất lượng cán bộ không chỉ thể hiện qua số lớp tập huấn hay chứng chỉ, mà quan trọng hơn là khả năng giải quyết hiệu quả những vấn đề thực tế của đoàn viên và người lao động” - ông Nguyễn Hải Long nhấn mạnh.
Đánh giá cao cách tiếp cận của tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam nhấn mạnh, chương trình tập trung vào năng lực đối thoại, thương lượng và giải quyết vấn đề trong quan hệ lao động; đồng thời đưa quy trình, công cụ và tình huống thực tế vào trao đổi, lấy năng lực hành động và sản phẩm đầu ra làm tiêu chí đánh giá.
Theo ông Nguyễn Xuân Hùng, cán bộ công đoàn trong tình hình mới phải có bản lĩnh, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ, đồng thời gần người lao động, hiểu doanh nghiệp. Năng lực giải quyết vấn đề thực tế mới là thước đo quan trọng.
Phương pháp xử lý công việc theo 5 bước
Một trong những nội dung đáng chú ý tại tọa đàm là phương pháp xử lý công việc theo 5 bước: “Nắm - Kiểm - Phân - Đàm - Chốt”. Theo đó, cán bộ công đoàn phải nắm đúng vấn đề, kiểm chứng thông tin, phân tích quyền và lợi ích của các bên; tổ chức đối thoại, đàm phán trên cơ sở dữ liệu, căn cứ và phương án; cuối cùng chốt được cam kết cụ thể về nội dung, trách nhiệm, thời hạn và cơ chế theo dõi.
Tọa đàm cũng giới thiệu 4 quy trình cầm tay, gồm: đối thoại tại nơi làm việc; thương lượng tập thể; xây dựng thỏa ước lao động tập thể; ký kết, công bố và giám sát thỏa ước lao động tập thể.
Bên cạnh đó, 8 tình huống thực hành ba vai được xây dựng từ những vấn đề thường gặp như làm thêm giờ, thay đổi ca làm, bữa ăn ca, sửa đổi hợp đồng lao động, chuyển đổi công nghệ - việc làm, xây dựng thỏa ước và xử lý thông tin trên môi trường số.
Tại phần thực hành, các đại biểu phân tích tình huống về nâng chất lượng và mức hỗ trợ bữa ăn ca trong điều kiện doanh nghiệp gặp khó khăn về đơn hàng, chi phí. Thay vì đưa ra một yêu cầu duy nhất, các phương án được xây dựng trên cơ sở cân đối lợi ích của người lao động với khả năng thực hiện của doanh nghiệp.
Với tình huống thông tin trên mạng xã hội về khả năng doanh nghiệp cắt giảm lao động và không thưởng, các ý kiến thống nhất cán bộ công đoàn phải nhanh chóng xác minh nguồn tin, phân loại vấn đề đã rõ và chưa có căn cứ, đồng thời tổ chức đối thoại khi cần thiết. Nguyên tắc được nhấn mạnh là “nhanh hơn tin đồn nhưng không nhanh hơn sự thật”, bảo đảm Công đoàn đứng về sự thật và quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Trên cơ sở kết quả tọa đàm, LĐLĐ tỉnh và Trường Đại học Công đoàn sẽ tiếp tục phối hợp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, chuyên nghiệp, sát cơ sở, đủ năng lực đối thoại, thương lượng và giải quyết vấn đề từ sớm, qua đó góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và khẳng định vai trò đại diện của tổ chức Công đoàn trong tình hình mới.
Bộ tình huống được thiết kế theo phương pháp nhập vai. Người học không chỉ xác định “đúng - sai”, mà phải thực hiện trọn quy trình của một cán bộ công đoàn: nắm thông tin, xác định quyền và lợi ích, lựa chọn đối thoại hoặc thương lượng, xây dựng phương án, chốt bằng văn bản và theo dõi đến kết quả.
Công thức xử lý chung: 8 bước dễ nhớ: NẮM → LỌC → LUẬT → LỢI → PHƯƠNG → ĐÀM → KÝ → GIÁM
- NẮM: nắm người, việc, dữ liệu, thời điểm, mức độ tác động.
- LỌC: tách thông tin đã kiểm chứng khỏi tin đồn, suy diễn và cảm xúc đám đông.
- LUẬT: xác định phần quyền bắt buộc theo pháp luật, hợp đồng, nội quy, thỏa ước.
- LỢI: xác định lợi ích thực sự của người lao động, doanh nghiệp và lợi ích chung.
- PHƯƠNG: chuẩn bị nhiều phương án, xác định mục tiêu, giới hạn và phương án thay thế.
- ĐÀM: đối thoại/thương lượng thiện chí, tôn trọng, có dữ liệu, đi vào vấn đề.
- KÝ: cụ thể hóa kết quả bằng biên bản, thỏa thuận, thỏa ước hoặc văn bản phù hợp; không ký vượt thẩm quyền.
- GIÁM: theo dõi người chịu trách nhiệm, thời hạn, minh chứng và phản hồi tới người lao động.
Nguyên tắc ứng xử
- Mềm về cách nói, chắc về nguyên tắc; tôn trọng thể diện và văn hóa ứng xử của các bên nhưng không né tránh vấn đề.
- Bảo vệ người lao động nhưng không cực đoan hóa lợi ích; đồng hành với doanh nghiệp nhưng không thỏa hiệp với hành vi trái pháp luật.
- Ưu tiên hòa giải, đồng thuận, lợi ích lâu dài và cách thức phù hợp truyền thống văn hóa Việt Nam, đồng thời tôn trọng đặc trưng văn hóa vùng miền, doanh nghiệp và lực lượng lao động.
- CĐCS là chủ thể trực tiếp tại nơi làm việc. Cán bộ chuyên trách và công đoàn xã/phường hỗ trợ, tư vấn, kết nối; không làm thay và không cam kết vượt thẩm quyền.
- Vụ việc có dấu hiệu tranh chấp phức tạp, chấm dứt việc làm số lượng lớn, kỷ luật, tai nạn, quấy rối, bạo lực hoặc nguy cơ vi phạm nghiêm trọng phải lập hồ sơ và xin hỗ trợ chuyên môn/pháp lý kịp thời.
