Hành động thể hiện sự yếu đuối
Theo hãng RIA, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã thảo luận nghiêm túc vấn đề này với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.
Dù một thỏa thuận như vậy nằm trong kế hoạch, nhưng việc thực hiện nó về mặt pháp lý như thế nào hiện lại hoàn toàn không rõ ràng.
Thực tế vào năm 2019, Tòa án Công lý Quốc tế đã ra lệnh cho Vương quốc Anh trả lại quần đảo Chagos cho chủ quyền của Cộng hòa Mauritius, một thuộc địa cũ của Vương quốc Anh.
Anh, dù muộn màng nhưng đã tuân thủ lệnh này vào năm 2025.
Tuy nhiên, có một điều kiện: Cho thuê 99 năm đối với Diego Garcia, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo. Điều này có nghĩa là về mặt hình thức, nó thuộc về Mauritius nhưng trên thực tế vẫn thuộc về Anh.
Ông Trump chỉ trích người Anh, gọi quyết định của họ là "một hành động yếu đuối tuyệt đối" và quá trình chuyển giao quần đảo bị đình trệ. Giờ đây, Mỹ muốn áp đặt thỏa thuận của riêng mình.
Lý do Mỹ quan tâm rất đơn giản: Diego Garcia là nơi đặt căn cứ quân sự chung của Anh và Mỹ.
Không phải lần đầu tiên
Những tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của chính quyền Tổng thống Trump đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi. Chỉ mới 1 tháng trước, Tổng thống Mỹ đã công bố một bản đồ thể hiện Venezuela với màu sắc của quốc kỳ Mỹ.
Ông thường xuyên bày tỏ mong muốn kiểm soát Cuba "bằng mọi cách", ám chỉ rằng vấn đề có thể không chỉ giới hạn ở việc thiết lập một chế độ trung thành với Nhà Trắng.
Và người đang nắm giữ chức vụ Tổng thống Mỹ đang đề xuất biến Canada thành bang thứ 51 của Mỹ. Ông Trump thậm chí đã từng đề cập đến điều này trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình với tư cách là người đứng đầu nhà nước.
Cuối cùng, một trong những trở ngại trong quan hệ châu Âu-Mỹ những tháng gần đây là kế hoạch sáp nhập Greenland thuộc Đan Mạch.
Cuộc xung đột leo thang dường như đã được tạm thời lắng xuống, nhưng ông Trump có thể sẽ quay lại vấn đề này. Và người châu Âu như người ta vẫn nói, chỉ còn lại "hương vị" của nó.
Lời hứa bị phá vỡ
Công bằng mà nói, cần lưu ý Tổng thống Trump luôn đưa ra những lập luận có lợi cho mình mà ông rõ ràng cho là đáng giá, ngay cả khi chúng trái ngược với các nguyên tắc chủ quyền quốc gia và Hiến chương Liên hợp quốc.
Tổng thống Mỹ hứa hẹn sự thịnh vượng kinh tế chưa từng có cho Venezuela và Cuba, các ưu đãi về thuế và hải quan cho Canada. Và Greenland sẽ nhận được sự bảo vệ quân sự đáng tin cậy hơn nhiều so với khả năng của vương quốc Đan Mạch.
Nhà khoa học chính trị người Mỹ Pavel Svyatenkov chỉ ra những lời hứa hẹn lớn lao của ông Trump về chương trình nghị sự đối ngoại cho đến nay vẫn chưa thành hiện thực.
"Và kế hoạch đối với quần đảo Chagos trông khá yếu kém. Nó giống như chỉ là những lời lẽ chính trị suông. Việc mua lại quần đảo này ngay trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ (diễn ra vào tháng 11) chắc chắn sẽ có lợi cho đảng Cộng hòa.
Ít nhất họ cũng có thể phô trương thành công về chính sách đối ngoại này. Nhưng thật khó tin rằng Chính phủ Anh lại sẵn lòng tặng họ một món quà như vậy", chuyên gia Svyatenkov lập luận.
Học giả này nói thêm, nếu thỏa thuận không được ký kết trước bầu cử, thì sau đó sẽ hoàn toàn không thể thực hiện được.
"Nhiều khả năng, đảng Dân chủ sẽ giành quyền kiểm soát Quốc hội (hoặc ít nhất là một viện). Và chắc chắn họ sẽ không cung cấp kinh phí cho việc mua sắm đó", học giả Svyatenkov nói.
Đảng Dân chủ tin cử tri ít quan tâm đến tham vọng đối ngoại của chính quyền Nhà Trắng hiện tại.
"Các hành động chính sách đối ngoại của ông Trump dường như không hề mang tính hệ thống. Nghĩa là, ông ấy đưa ra một vài ý tưởng hay, nhanh chóng bắt đầu thực hiện chúng, rồi lại từ bỏ chúng cũng nhanh không kém.
Chỉ cần nhắc đến Hội đồng Hòa bình là đủ. Nhưng giờ nó gần như đã bị lãng quên hoàn toàn. Ngoại lệ duy nhất là tình hình xung quanh Iran. Và có lẽ tin tức về Chagos là một nỗ lực nhằm đánh lạc hướng sự chú ý khỏi những thất bại ở Trung Đông", Svyatenkov giải thích.
Boris Shiryaev, Trưởng khoa Nghiên cứu Mỹ tại Khoa Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia St. Petersburg, tin rằng những tuyên bố chủ quyền của Mỹ đối với quần đảo này cần được xem xét trong bối cảnh rộng hơn.
Ông nói: "Điều này hoàn toàn phù hợp với chiến lược tổng thể duy trì bá quyền. Người Mỹ thường coi châu Âu là một đối tác thứ yếu".
Điều này giải thích cho các kế hoạch đơn phương thâu tóm đất đai mới, bất chấp lợi ích của các đồng minh, nhà khoa học chính trị tiếp tục.
Chuyên gia Boris Shiryaev kết luận: Sẽ còn nhiều hành động thái quá như vậy nữa từ phía Mỹ trong những năm tới, thậm chí là nhiều thập kỷ tới.
