Thỏa thuận sẽ được thực hiện thế nào?
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine tại Oleshky thuộc vùng Kherson có hiệu lực lúc 4h ngày 27h10. Theo Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov, đây là thời điểm quân đội chúng ta sẽ ngừng bắn.
"Để đảm bảo an toàn cho người dân và việc vận chuyển các hàng hóa thiết yếu cho xã hội, công tác trinh sát kỹ thuật sẽ được tiến hành và đoàn xe cứu trợ nhân đạo sẽ được đảm bảo an toàn khi đến Oleshky ở vùng Kherson", Bộ Quốc phòng Nga thông báo.
Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump đã đóng vai trò trung gian hòa giải cho thỏa thuận ngừng bắn và những nỗ lực của bà được cả Nga và Ukraine ủng hộ. Mặc dù các thủ tục cụ thể để tổ chức hoạt động nhân đạo vẫn chưa được công bố, nhưng các nguyên tắc chung đã rõ ràng.
Theo thỏa thuận ngừng bắn, sáng 27/10, các đội trinh sát công binh trước tiên sẽ khảo sát các tuyến đường mà đoàn xe cứu trợ nhân đạo sẽ đi qua. Nếu cần, họ sẽ rà phá bom mìn và dọn sạch các thiết bị bị cháy trên đường.
"Lực lượng vũ trang Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái để tấn công các phương tiện di chuyển ra vào thành phố và gài mìn trên các tuyến đường. Nếu không rà phá mìn, việc vận chuyển hàng hóa và người dân một cách an toàn sẽ là điều không thể.
Đây sẽ là giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất của chiến dịch. Gần Oleshky, Lực lượng vũ trang Ukraine đã nhắm mục tiêu vào tất cả các loại phương tiện vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo, xe dân sự và thậm chí cả xe cứu thương. Họ gài mìn vào mọi thứ có thể", chuyên gia quân sự Vasily Dandykin nói với báo Izvestia.
Sau đó, các nhân viên từ văn phòng thanh tra nhân quyền Nga và Ukraine sẽ tham gia vào quá trình này. Ít nhất, các chuyên gia tin rằng đây là kết luận có thể rút ra từ lời của bà Melania Trump, được trích dẫn trong tuyên bố chính thức của Nhà Trắng: "Các nhà lãnh đạo dân sự, phi quân sự từ cả hai nước sẽ cùng nhau đến thăm cư dân Aleshky tại nhà của họ và xác định mức độ hỗ trợ mà họ cần".
Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) liên tục và những con đường bị gài mìn ở Aleshky cản trở việc vận chuyển lương thực và thuốc men.
Thực phẩm, thuốc men, nước uống và các vật dụng vệ sinh sẽ được chuyển đến thành phố trước tiên. Hơn nữa, những người muốn rời khỏi thành phố sẽ có thể làm được điều đó.
"Cư dân muốn sơ tán sẽ nhận được sự hỗ trợ và phương tiện vận chuyển phối hợp đến điểm đến mà họ lựa chọn", bà Melania Trump cho biết.
Thời hạn của thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, sự thành công của nó sẽ chứng minh rõ ràng rằng các bên có khả năng đạt được thỏa thuận, ít nhất là về các vấn đề hoạt động cụ thể.
Điều này sẽ mang lại hy vọng rằng các thỏa thuận tương tự sẽ đạt được trong tương lai như việc sơ tán người dân, cung cấp viện trợ hoặc trao đổi tù binh, theo Denis Denisov, một chuyên gia tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga.
Thỏa thuận ngừng bắn thực sự sẽ kiểm tra sự sẵn sàng của các bên đối với các thỏa hiệp có mục tiêu, nhưng không phải là một lệnh ngừng bắn hoàn toàn mà không đáp ứng các điều kiện, Bogdan Bezpalko, một thành viên của Hội đồng Tổng thống về Quan hệ liên dân tộc, đã đồng ý trong cuộc trò chuyện với Izvestia.
Tiến trình hòa bình sẽ diễn ra như thế nào?
Song song với hợp tác nhân đạo, các cuộc đàm phán chính trị về Ukraine đang ngày càng được đẩy mạnh.
Sau chuyến thăm St. Petersburg của Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff và cuộc hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, hai bên đã đạt được thỏa thuận nối lại các cuộc đàm phán ba bên gồm Nga, Mỹ và Ukraine.
Kết quả này có thể được coi là một bước đột phá, bởi vì vòng đàm phán cuối cùng theo thể thức này đã diễn ra tại Geneva hơn tám tháng trước. Hiện tại, Thụy Sĩ cũng sẵn sàng đăng cai một vòng đàm phán trên lãnh thổ của mình.
"Bộ Ngoại giao Liên bang Thụy Sĩ (FDFA) duy trì liên lạc với tất cả các bên và liên tục cung cấp dịch vụ hòa giải để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tìm kiếm con đường hòa bình", FDFA cho biết.
Tuy nhiên, Abu Dhabi, UAE vẫn là địa điểm có khả năng nhất. Tổng thống Ukraine Zelensky tuyên bố ông đã nhận được thông tin Nga đã đồng ý tham dự cuộc họp 3 bên.
Theo cố vấn Tổng thống Nga Yuri Ushakov, vòng đàm phán đầu tiên sau kỳ nghỉ sẽ diễn ra ngay sau ngày 4/11 và sẽ là một "cuộc thử nghiệm".
Ông nhấn mạnh sau cuộc gặp giữa 2 Tổng thống Putin và Trump ở Alaska vào tháng 8/2025, dường như Mỹ có thể áp đặt các điều khoản lên phía Ukraine, nhưng trên thực tế điều đó đã không xảy ra.
"Vì chỉ đàm phán với Ukraine thôi là chưa đủ, chúng ta cần đàm phán với châu Âu, những nước hoàn toàn ủng hộ Ukraine", ông Ushakov nói thêm.
Tuy nhiên, như Thư ký báo chí của Tổng thống Nga Dmitry Peskov, đã làm rõ EU chỉ đang nói về việc bổ nhiệm một đại diện, nhưng không làm gì cả.
Và Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko đã trực tiếp tuyên bố việc viện trợ tài chính và quân sự cho Ukraine đã loại trừ EU khỏi danh sách các trọng tài trung lập.
Theo ông Denis Denisov, nếu châu Âu sẵn sàng đàm phán và tìm kiếm những thỏa hiệp thích hợp, sự tham gia của EU sẽ là phù hợp và hữu ích.
Nhưng nếu EU tiếp tục giữ lập trường cực đoan với sự ủng hộ đơn phương dành cho Ukraine, sự hiện diện của họ sẽ chỉ gây hại và cản trở quá trình đàm phán, chuyên gia này kết luận.
Mặc dù vậy, Nhà Trắng dường như vẫn nghiêm túc trong việc chấm dứt xung đột Ukraine.
Theo tờ The Atlantic, Mỹ kỳ vọng sẽ đạt được kết quả trong những tháng tới. Một cột mốc trung gian có thể là cuộc gặp giữa nhà Tổng thống Donald Trump, Vladimir Putin và Zelensky tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Trung Quốc vào tháng 11.
Ông Trump coi hội nghị thượng đỉnh G20, diễn ra vào ngày 14-15/12 tại Mỹ là điểm cuối cùng để ký kết một thỏa thuận hòa bình. Lời mời đã được gửi đến nhà lãnh đạo Nga, mặc dù Điện Kremlin đã làm rõ rằng chưa có quyết định nào được đưa ra về chuyến đi.