Thiếu hiểu biết và tâm lý tò mò
Theo kinh nghiệm nghiên cứu của thầy Nguyễn Minh Quân - Trưởng phòng công tác học sinh, Trường THCS & THPT Phenikaa, những nguyên nhân phổ biến có thể dẫn đến việc học sinh sử dụng thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử như: Tâm lý tò mò, muốn thử nghiệm những điều mới.
Ảnh hưởng từ bạn bè hoặc môi trường xung quanh, có thể là trong gia đình có người sử dụng hoặc khi các con giao lưu với bạn bè bên ngoài thấy các bạn sử dụng.
Thiếu hiểu biết đầy đủ về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử.
Tác động từ quảng cáo, hình ảnh trên mạng xã hội khiến các em hiểu sai rằng việc sử dụng thuốc lá điện tử là “ít hại sức khoẻ” hoặc “xu hướng phải vậy”.
Thiếu sự quan tâm, giám sát kịp thời từ người lớn, con muốn gây chú ý, hoặc muốn khẳng định bản thân.
Thầy Quân Theo cho biết, khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá, nhà trường ưu tiên các biện pháp giáo dục và định hướng. Với cá nhân học sinh vi phạm, chúng tôi phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm sẽ gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với học sinh để tìm hiểu nguyên nhân, đồng thời phân tích cho các em hiểu rõ tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và tương lai của bản thân.
Nhà trường cũng phối hợp với gia đình để cùng theo dõi, hỗ trợ học sinh thay đổi hành vi. Tùy theo mức độ vi phạm, học sinh có thể được yêu cầu tham gia các hoạt động giáo dục tại trường, viết bản kiểm điểm, bản cam kết không tái phạm và tham gia các chương trình tuyên truyền về lối sống lành mạnh.
Trong trường hợp, học sinh vi phạm có tính lặp lại lỗi thì nhà trường sẽ phối hợp với gia đình để thống nhất phương thức giáo dục học sinh được hiệu quả nhất.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đa dạng và hình thức; tổ chức cả quy mô toàn trường và quy mô nhóm học sinh cá biệt; Giám sát chặt chẽ các học sinh có biểu hiện hoặc hành vi bất thường; tổ chức kiểm tra nội vụ lớp học để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Xây dựng môi trường học đường lành mạnh không khói thuốc
Trường THCS & THPT Phenikaa (Hà Nội) luôn xác định công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử là một nội dung quan trọng trong giáo dục sức khỏe và xây dựng môi trường học đường lành mạnh.
Nhà trường thường xuyên lồng ghép nội dung tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử trong các tiết sinh hoạt lớp, chuyên đề giáo dục kỹ năng sống và trong các buổi sinh hoạt dưới cờ thường tuần.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng phối hợp với các chuyên gia để tổ chức các buổi nói chuyện, cung cấp kiến thức khoa học giúp học sinh hiểu rõ tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Thầy Nguyễn Minh Quân - Trưởng phòng công tác học sinh, Trường THCS & THPT Phenikaa chia sẻ, thông qua các hoạt động thực tiễn như tọa đàm, sân khấu hóa, cuộc thi tìm hiểu kiến thức, video tuyên truyền hay các chiến dịch truyền thông trong trường học, học sinh được tiếp cận thông tin một cách sinh động và dễ hiểu.
Những hoạt động này giúp các em nhận thức rõ hơn về nguy cơ của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử – một sản phẩm đang có xu hướng tiếp cận giới trẻ theo nhiều hình thức phức tạp hơn”.
Cũng chính nhờ đó, học sinh dần hình thành thái độ nói “không” với thuốc lá, thuốc lá điện tử và chủ động lan tỏa thông điệp sống khỏe, sống tích cực đến bạn bè xung quanh”.
Không chỉ sự quản lý chặt chẽ của nhà trường, thầy Quân cũng cho biết sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội đóng vai trò rất quan trọng trong việc định hướng nhận thức và hành vi của học sinh.
Khi nhà trường tuyên truyền, giáo dục; gia đình quan tâm, theo dõi và làm gương; xã hội xây dựng môi trường sống lành mạnh, thông tin thống nhất thì học sinh sẽ có nhận thức đầy đủ và đúng đắn hơn về tác hại của thuốc lá. Sự đồng hành này giúp học sinh hình thành thói quen tốt và tránh xa các thói quen không lành mạnh để phát triển lối sống tích cực.
Theo nội quy của Trường THCS & THPT Phenikaa, học sinh tuyệt đối không được mang theo, sử dụng hoặc tàng trữ thuốc lá, thuốc lá điện tử và các sản phẩm tương tự trong khuôn viên trường học cũng như trong các hoạt động do nhà trường tổ chức. Nếu vi phạm, học sinh sẽ được nhắc nhở, giáo dục và xử lý theo quy định của nhà trường, đồng thời phối hợp với gia đình để đảm bảo các em nhận thức đúng và không tái phạm.