Đổi mới giáo dục từ những trải nghiệm thực tế
Trên quê hương nhà bác học Lê Quý Đôn, Trường THCS Vũ Thị Thục (xã Tiên La, tỉnh Hưng Yên) đã triển khai nhiều hoạt động giáo dục gắn với lịch sử, văn hóa địa phương.
Trao đổi với Báo giáo dục và Thời đại, cô Lê Thị Thúy Hường, Phó Bí thư Đảng bộ, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Vũ Thị Thục cho biết, được công tác, học tập trên quê hương Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là niềm tự hào, đồng thời đặt ra trách nhiệm đối với thầy và trò trong việc kế thừa, phát huy truyền thống hiếu học của cha ông.
Đặc biệt, thực hiện các chủ trương của tỉnh về kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, nhà trường chú trọng đưa lịch sử, văn hóa quê hương vào môn học, nội dung giáo dục địa phương và hoạt động trải nghiệm.
Tiêu biểu, ngày 13/10, Trường THCS Vũ Thị Thục, phân hiệu Thái Phương tổ chức chương trình trải nghiệm tại Từ đường Nhà bác học Lê Quý Đôn với bốn trạm hoạt động: Dâng hương, báo công; khám phá văn hóa ẩm thực quê hương; tìm hiểu không gian di sản và điều khiển robot khám phá cuộc đời, sự nghiệp của danh nhân.
“Điểm nhấn là nghi lễ “Vinh quy bái tổ”, tái hiện nét đẹp khoa bảng truyền thống, giúp học sinh hiểu thêm về đạo lý uống nước nhớ nguồn và truyền thống hiếu học của quê hương”, cô Hường chia sẻ.
Cùng với giáo dục truyền thống, nhà trường chú trọng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học; tăng cường giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học và khuyến khích học sinh chủ động khám phá tri thức, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Một trong những hoạt động tiêu biểu là “Robot hành trình Nhà bác học Lê Quý Đôn”. Thông qua việc điều khiển robot vượt qua các thử thách gắn với cuộc đời, sự nghiệp của danh nhân, học sinh được vận dụng kiến thức liên môn, rèn luyện tư duy logic, kỹ năng hợp tác và giải quyết vấn đề. Cách tiếp cận này giúp những kiến thức lịch sử trở nên sinh động, tạo hứng thú học tập và khơi gợi tinh thần sáng tạo.
Theo cô Hường, nhà trường xác định việc noi gương nhà bác học Lê Quý Đôn không chỉ dừng ở tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp của ông mà cần chuyển hóa thành ý thức tự học, tư duy độc lập và khát vọng khám phá tri thức của học sinh.
Đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ
Từ thực tiễn tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm, nhóm tác giả của nhà trường xây dựng dự án “Hệ sinh thái di sản số, giáo dục trải nghiệm và du lịch văn hóa Lê Quý Đôn”. Dự án lấy Từ đường và Khu lưu niệm Nhà bác học Lê Quý Đôn làm không gian trọng tâm, hướng tới kết nối giá trị lịch sử, văn hóa với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thay vì chỉ tham quan, nghe thuyết minh, dự án hướng tới xây dựng các hoạt động tương tác, trải nghiệm và sáng tạo, giúp người tham gia chủ động khám phá những câu chuyện, dấu mốc lịch sử gắn với danh nhân. Qua đó, di sản không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn trở thành không gian học tập, giáo dục và phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa.
Với định hướng này, dự án không chỉ phục vụ hoạt động giáo dục trong nhà trường mà còn hướng tới lan tỏa tinh thần hiếu học tới cộng đồng.
Dự án “Hệ sinh thái di sản số, giáo dục trải nghiệm và du lịch văn hóa Lê Quý Đôn” vừa giành giải Ba ở hạng mục Ý tưởng tại Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Hưng Yên năm 2026.
Đặc biệt, dự án cũng được đánh giá có tiềm năng ươm mầm sáng tạo và thương mại hóa, mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm giáo dục trải nghiệm gắn với khai thác giá trị di sản.
Chia sẻ về giải thưởng, cô Lê Thị Thúy Hường, cho biết các thành viên rất bất ngờ, hạnh phúc và vinh dự khi những ý tưởng, trăn trở của nhóm bước đầu được các nhà khoa học ghi nhận. Sự đồng hành của nhà tài trợ sẽ là động lực để nhóm tiếp tục hoàn thiện dự án, từng bước đưa ý tưởng vào thực tiễn.
Theo cô Hường, tiếp nối truyền thống hiếu học trong thời đại mới đòi hỏi thế hệ trẻ không chỉ chăm chỉ học tập mà còn phải biết tư duy độc lập, làm chủ công nghệ và vận dụng tri thức vào thực tiễn.
“Cách thiết thực và ý nghĩa nhất để tri ân nhà bác học Lê Quý Đôn không chỉ là trân trọng, tự hào về những cống hiến của ông mà còn là kế thừa, phát huy tinh thần hiếu học, ý chí tự học, tư duy khoa học và khát vọng không ngừng khám phá, sáng tạo mà ông đã để lại”, cô Hường chia sẻ.
Đáng chú ý, sau cuộc thi, nhóm tác giả đã nhận được sự kết nối từ một nhóm nghiên cứu tại Hải Phòng, quê hương Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội hợp tác phát triển dự án.
"Thông qua dự án, chúng tôi kỳ vọng góp phần làm sống động giá trị di sản quê hương, để tinh thần hiếu học của nhà bác học Lê Quý Đôn tiếp tục được lan tỏa và trở thành động lực học tập, sáng tạo của thế hệ trẻ", cô Hường bày tỏ.