Xây dựng kế hoạch từ sớm
Trong kỷ nguyên số và hội nhập sâu rộng như hiện nay, tiếng Anh không còn đơn thuần là một môn học ngoại ngữ mà nó đã trở thành "tấm hộ chiếu" thiết yếu để công dân Việt Nam bước ra thế giới.
Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045” không chỉ là một mục tiêu giáo dục, mà còn là một chiến lược quốc gia nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Cô Nguyễn Thị Hương Giang - Hiệu trưởng Trường THCS Bắc Từ Liêm (phường Tây Tựu, Hà Nội) cho rằng, dù mới đi vào hoạt động nhưng nhà trường luôn coi chất lượng giáo dục toàn diện là mục tiêu hàng đầu; trong đó đã xây dựng kế hoạch giáo dục để dần đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học với nhiều giải pháp cụ thể.
Khi tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, học sinh không chỉ học về tiếng Anh mà còn học bằng tiếng Anh. Điều này mở ra kho tàng tri thức khổng lồ từ các nền tảng học tập trực tuyến mà không cần đợi dịch thuật. Việc sử dụng thành thạo tiếng Anh giúp thế hệ trẻ tự tin quảng bá văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa nhân loại một cách chủ động và có chọn lọc.
Trường THCS Bắc Từ Liêm vừa tổ chức thành công chương trình "Lễ hội Mùa Xuân và Ngày hội Ngôn ngữ - Language Festival 2026". Học sinh có cơ hội vận dụng ngoại ngữ để giới thiệu văn hóa dân tộc, thi viết thư pháp bằng tiếng Trung. Trong đó, các em có thể sử dụng tiếng Anh hoặc song ngữ để áp dụng vào từng phần thi Chào hỏi - Tài năng - Hùng biện một cách linh hoạt, sáng tạo.
Thông qua các phần thi chào hỏi – trình diễn tài năng – hùng biện của Cuộc thi Language Festival, học sinh đã tự tin thể hiện khả năng ngoại ngữ, năng khiếu nghệ thuật và tinh thần làm việc nhóm. Nội dung các phần thi được trình bày hoàn toàn bằng tiếng Anh cho thấy sự tiến bộ rõ nét trong kỹ năng giao tiếp, thuyết trình và khả năng vận dụng ngôn ngữ vào thực tiễn.
"Chúng tôi luôn quan tâm phát triển năng lực ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và tư duy hội nhập cho học sinh. Sự kiện được tổ chức nhằm tạo sân chơi bổ ích, giúp các em thể hiện sự tự tin, tinh thần hợp tác, đồng thời góp phần lan tỏa niềm yêu thích học ngoại ngữ. Nhà trường sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng môi trường học tập hiện đại, thân thiện", cô Nguyễn Thị Hương Giang nhấn mạnh.
Tạo thói quen tốt hằng ngày
Theo cô Nguyễn Thị Lý - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (phường Đại Mỗ, Hà Nội), nhà trường đã ra thông báo về việc thực hiện giao tiếp bằng tiếng Anh hằng ngày trong trường học. Đây được kỳ vọng là một trong các giải pháp ý nghĩa góp phần dần hình thành thói quen nói tiếng Anh cho cả thầy và trò trong trường.
Căn cứ Đề án số 02 ngày 5/1/2026 của nhà trường về việc thực hiện đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học với phương châm nói tiếng Anh "Everyone, everyday, everywhere", toàn thể CBGVNV, học sinh và phụ huynh Trường THCS Nguyễn Du mỗi ngày phải nói tối thiểu 3 câu tiếng Anh trước khi nói tiếng Việt.
Cụ thể, đối với ban giám hiệu tối thiểu nói tiếng Anh với ít nhất 10 học sinh và 3 giáo viên mỗi ngày. Đối với giáo viên phải nói chuyện với ít nhất 1 người trong ban giám hiệu, 3 đồng nghiệp và 10 học sinh/ngày; giáo viên trực cổng phải hỏi học sinh bằng tiếng Anh mỗi ngày, nhà trường dán các mẫu câu trước cổng trường. Nhóm tiếng Anh phân công giáo viên trực và nói chuyện với đồng nghiệp tối thiểu 10 người/ngày.
Đối với học sinh, tối thiểu nói với 2 giáo viên và 5 bạn học sinh trong và ngoài lớp. Đối với cha mẹ học sinh đến trường, khi nhân viên hỏi "Can I help you?", phụ huynh phải nói được câu như "I want to do something" hoặc "I need...", các mẫu câu được dán trước cửa phòng và được nhân viên hướng dẫn.
Cần có nhiều các khóa bồi dưỡng chuyên sâu cho giáo viên tiếng Anh tiểu học, đặc biệt là giáo viên ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Các khóa học này nên tập trung vào phương pháp giảng dạy tiếng Anh cho trẻ nhỏ, kỹ năng tổ chức hoạt động tương tác, trò chơi ngôn ngữ, sử dụng ngữ điệu và cảm xúc trong lớp học.
Từ thực tiễn giảng dạy ở cơ sở, cô Lê Thanh Huyền - giáo viên tiếng Anh tại Trường Tiểu học Châu Sơn (xã Cổ Đô, Hà Nội) chia sẻ, để việc dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1 đạt hiệu quả cần thực hiện đồng bộ ba nhóm giải pháp chính: Con người – chương trình – công nghệ.
Cần xây dựng chương trình, tài liệu học tập thân thiện và phù hợp với lứa tuổi lớp 1, trong đó ưu tiên phát triển năng lực nghe – nói, khả năng cảm thụ ngữ âm, không đặt nặng ngữ pháp hay từ vựng hàn lâm. Mục tiêu giai đoạn đầu nên là giúp trẻ yêu thích tiếng Anh, tự tin giao tiếp những câu đơn giản, hình thành thái độ tích cực với môn học.
"Đặc biệt, nên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học tiếng Anh, đặc biệt ở các vùng còn thiếu giáo viên và thiết bị. Các công cụ như video hoạt hình tương tác, sách truyện số (storybook), hoặc nhân vật AI hướng dẫn bài học có thể giúp giờ học trở nên sinh động, khơi gợi hứng thú tự nhiên cho học sinh" - cô Lê Thanh Huyền trao đổi.
