Huấn Hoa Hồng bị khởi tố
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Công an TP Hà Nội xác minh, thu thập tài liệu liên quan đến các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật của Bùi Xuân Huấn (còn gọi là Huấn Hoa Hồng) và những người liên quan.
Trước đó (ngày 6/8), Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thi hành lệnh khám xét khẩn cấp chỗ ở, nơi làm việc của Bùi Xuân Huấn và những người liên quan; đồng thời triệu tập để lấy lời khai, làm rõ các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Theo kết quả điều tra bước đầu, từ năm 2015 đến nay, thông qua hoạt động cá nhân trên không gian mạng, chủ yếu trên Facebook và TikTok, Bùi Xuân Huấn tạo dựng ảnh hưởng với cộng đồng mạng, thu hút lượng lớn người theo dõi. Cơ quan điều tra xác định, Huấn có những phát ngôn, nội dung gây tranh cãi, phản cảm, tạo ra nhiều mâu thuẫn trên mạng xã hội, từ đó gây ảnh hưởng đến nhận thức, tư tưởng của nhiều thành phần trong xã hội, nhất là thế hệ trẻ, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực, bức xúc trong xã hội.
Cơ quan điều tra cũng cho rằng, lợi dụng sức ảnh hưởng trên không gian mạng, Bùi Xuân Huấn cùng những người liên quan thông qua hoạt động bán hàng trực tuyến, từ thiện, mua bán tài sản để thực hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, thu lợi bất chính và gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước, chiếm đoạt tiền của nhiều cá nhân.
Ngày 10/8 vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với 5 bị can. Các bị can gồm: Bùi Xuân Huấn; Hoàng Ngọc Cường (Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất và thương mại Chara); Trương Thị Thương (Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ Tam Đại Mộc); Phạm Thị Ngọc Linh (vợ Bùi Xuân Huấn), chủ hộ kinh doanh Phạm Thị Ngọc Linh và Kiều Thị Hồng (vợ Hoàng Ngọc Cường). Trong đó, Bùi Xuân Huấn bị bắt tạm giam để điều tra về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại khoản 3, Điều 221 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Mở rộng điều tra, ngày 14/8, cơ quan điều tra tiếp tục bổ sung quyết định khởi tố bị can đối với Bùi Xuân Huấn về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, quy định tại khoản 4, Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015. Vụ án hiện đang được tiếp tục điều tra mở rộng. Cơ quan chức năng sẽ làm rõ các hành vi vi phạm pháp luật khác, vai trò của từng người liên quan, đồng thời xử lý theo đúng quy định pháp luật và thu hồi tài sản cho Nhà nước, người bị hại.
Không gian mạng không phải “vùng trống” pháp luật
Trao đổi với Báo GD&TĐ, TS Luật sư Đặng Văn Cường, Văn phòng Luật sư Chính Pháp, cho rằng việc cơ quan điều tra khởi tố Bùi Xuân Huấn và những người liên quan là diễn biến cho thấy sự quyết liệt trong xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Vụ án không chỉ được nhìn nhận ở trách nhiệm hình sự của một cá nhân mà còn đặt trong bối cảnh rộng hơn: lập lại trật tự trên không gian mạng, nơi những hiện tượng “giang hồ mạng” đã tồn tại trong thời gian dài và gây nhiều tác động tiêu cực đến xã hội.
Theo Luật sư Cường, trong những năm qua, không ít nhân vật nổi tiếng trên mạng xã hội từng bị xử lý vì các hành vi vi phạm pháp luật. Những vụ việc này cho thấy mạng xã hội có thể tạo ra sức ảnh hưởng rất lớn, nhưng sức ảnh hưởng ấy không đồng nghĩa với quyền đứng ngoài pháp luật.
Trong gần một thập kỷ, Huấn Hoa Hồng được biết đến rộng rãi trên mạng xã hội chủ yếu qua những phát ngôn gây sốc, hình ảnh khoe tiền bạc, tài sản, lối sống phô trương và nhiều nội dung gây tranh cãi. Khi một cá nhân thu hút lượng người theo dõi lớn, mỗi phát ngôn, hình ảnh hay hành động đều có khả năng tạo ra hiệu ứng xã hội nhất định.
Điều đáng quan tâm không chỉ là những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật mà còn là cách thức một số nhân vật xây dựng hình ảnh để thu hút sự chú ý. Sự nổi tiếng được tạo ra từ phát ngôn gây sốc, hành vi lệch chuẩn hoặc việc phô trương vật chất nếu liên tục được cổ súy có thể vô tình tạo ra một thước đo méo mó về thành công. Đáng lo ngại hơn, một bộ phận thanh thiếu niên có thể xem những hình ảnh đó như biểu tượng của sự thành đạt, từ đó bắt chước cách nói năng, ứng xử hoặc lối sống thực dụng. Khi sự nổi tiếng trở thành mục tiêu tự thân, những giá trị như học tập, lao động, sáng tạo, trách nhiệm với cộng đồng có nguy cơ bị xem nhẹ. Đây mới là hệ lụy lâu dài cần được nhìn nhận đầy đủ.
Chặn nguy cơ tạo “giá trị ảo” cho giới trẻ
Từ góc độ pháp lý, TS. Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, việc khởi tố vụ án hình sự chỉ được thực hiện khi cơ quan tiến hành tố tụng xác định có dấu hiệu tội phạm. Đối với tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, cơ quan điều tra phải làm rõ hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm khiến người khác tin tưởng, giao tài sản để từ đó chiếm đoạt. Với tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, quá trình điều tra sẽ làm rõ những hành vi cụ thể liên quan đến chứng từ, sổ sách, doanh thu, tài sản và nghĩa vụ tài chính. Việc xác định trách nhiệm của từng người phải dựa trên chứng cứ và vai trò cụ thể trong vụ án.
Do đó, khi vụ án đang được điều tra, mọi hành vi của những người liên quan cần được đánh giá trên cơ sở chứng cứ, bảo đảm nguyên tắc đúng người, đúng hành vi, đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, từ vụ án này có thể đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để hạn chế sự lan rộng của những giá trị lệch chuẩn trên không gian mạng?
Theo đó, bên cạnh xử lý hình sự đối với hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý nền tảng số; xử lý tài khoản vi phạm; ngăn chặn nội dung độc hại; kiểm soát hoạt động quảng cáo, kinh doanh của người có ảnh hưởng; truy thu đầy đủ nghĩa vụ tài chính và xử lý nghiêm những hành vi trục lợi từ sức ảnh hưởng trên mạng xã hội.
TS Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh, làm sạch không gian mạng không thể chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng. Gia đình, nhà trường và xã hội cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, khả năng kiểm chứng thông tin và năng lực nhận diện những giá trị lệch chuẩn cho học sinh, sinh viên. Mỗi lượt xem, lượt chia sẻ hay lượt tương tác đều có thể góp phần tạo nên sức ảnh hưởng của một nhân vật trên mạng. Vì vậy, người dùng, đặc biệt là người trẻ, cần hiểu rằng không phải nội dung nào được nhiều người theo dõi cũng đáng học hỏi; không phải sự nổi tiếng nào cũng đồng nghĩa với giá trị. Trong quá trình xây dựng xã hội số, không thể để những hình mẫu thành công được tạo dựng từ việc khoe của cải, phát ngôn gây sốc, coi thường chuẩn mực hay cổ súy hành vi lệch chuẩn trở thành hình mẫu cho thế hệ trẻ.
Vụ án liên quan Bùi Xuân Huấn một lần nữa cho thấy mạng xã hội không phải là không gian đứng ngoài pháp luật. Mọi cá nhân đều phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình khi hoạt động trên môi trường số. Cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, điều quan trọng hơn là xây dựng một môi trường mạng trong đó tri thức, lao động, sự tử tế, sáng tạo và trách nhiệm xã hội được tôn trọng; những giá trị lệch chuẩn không có cơ hội trở thành “thước đo” thành công. Đó cũng là cách thiết thực để bảo vệ thế hệ trẻ trước những tác động tiêu cực của không gian mạng và góp phần xây dựng văn hóa số lành mạnh, văn minh.
