Công khai dữ liệu giao dịch, báo cáo sự cố trong 24 giờ
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung về chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa được triển khai thí điểm tại Việt Nam theo Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ.
Dự thảo áp dụng đối với tổ chức cung cấp dịch vụ, tổ chức phát hành tài sản mã hóa, nhà đầu tư và các chủ thể liên quan. Thông tin công bố phải chính xác, trung thực, kịp thời, đầy đủ, không gây hiểu nhầm. Tổ chức cung cấp dịch vụ và tổ chức phát hành phải công bố bằng tiếng Việt và tiếng Anh.
Thông tin, báo cáo và dữ liệu điện tử đã công bố phải lưu giữ tối thiểu 10 năm; thông tin trên website phải duy trì khả năng truy cập ít nhất 5 năm. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) là đơn vị tiếp nhận báo cáo, thông tin công bố từ tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Trong giờ giao dịch, tổ chức cung cấp dịch vụ phải công bố số loại tài sản mã hóa được giao dịch; giá, khối lượng giao dịch gần nhất; giá cao nhất, thấp nhất, mức biến động, giá bình quân và dữ liệu giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài.
Chậm nhất 9 giờ ngày giao dịch, doanh nghiệp phải công bố dữ liệu 24 giờ trước đó, gồm số tài sản được phép giao dịch, mức dao động giá, số lượng lệnh, khối lượng, giá trị đặt mua, bán và giao dịch.
Trong vòng 24 giờ kể từ khi quyết định lựa chọn hoặc loại bỏ tài sản mã hóa khỏi hệ thống giao dịch, tổ chức cung cấp dịch vụ phải báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước.
Doanh nghiệp phải báo cáo UBCKNN hàng tháng về tình hình thị trường; các giao dịch có dấu hiệu vi phạm cũng phải được tổng hợp, báo cáo định kỳ. Sự cố ảnh hưởng đến hoạt động liên tục của hệ thống phải được báo cáo UBCKNN trong 24 giờ.
Dữ liệu lưu ký tài sản mã hóa phải được báo cáo hàng tuần. Định kỳ 31/7 và 31/1, doanh nghiệp phải gửi báo cáo 6 tháng về tài sản khách hàng đã được kiểm toán, gồm số lượng, giá trị tài sản, thông tin ví lưu ký, bằng chứng dự trữ và ý kiến kiểm toán nếu có.
Đối với tổ chức phát hành, tối thiểu 15 ngày trước khi chào bán, phát hành tài sản mã hóa, doanh nghiệp phải công bố bản cáo bạch. Thông tin sửa đổi, bổ sung bản cáo bạch phải công bố trong 3 ngày; kết quả chào bán được công bố trong 7 ngày kể từ khi kết thúc đợt chào bán.
Nếu thay đổi điều kiện, đặc điểm của tài sản đã phát hành, quyết định thay đổi phải được công bố trong 24 giờ. Định kỳ 6 tháng kể từ khi kết thúc đợt phát hành, tổ chức phát hành phải công bố việc thực hiện cam kết với nhà đầu tư, nếu có.
Xây niềm tin để hút dòng tài sản số
Theo số liệu từ Triple A (tổ chức cung cấp cổng thanh toán tiền mã hóa và stablecoin được cấp phép bởi Cơ quan Tiền tệ Singapore), quy mô dòng tài sản giao dịch mã hóa tại Việt Nam ước đạt 220 tỷ USD, với 17-21 triệu tài khoản. Phần lớn khối tài sản số này đang nằm ở các sàn quốc tế hoặc các “ví lạnh”.
Khi Việt Nam đã có khung pháp lý, có thể kỳ vọng dòng vốn từ các tổ chức tài chính hoạt động hợp pháp sẽ tăng. Để thị trường tài sản số sớm lưu thông, chia sẻ với báo chí, ông Trần Xuân Tiến, Tổng Thư ký Chi hội Blockchain TPHCM đề xuất, doanh nghiệp trong nước có thể hợp tác với các đối tác quốc tế phù hợp với khuôn khổ pháp luật Việt Nam.
Doanh nghiệp Việt có lợi thế hiểu biết thị trường, kết nối ngân hàng và thực hiện các yêu cầu pháp lý; đối tác quốc tế có thể đóng góp công nghệ, kinh nghiệm vận hành và sản phẩm...
Ở góc độ chính sách, nên có hướng dẫn chi tiết, nhất quán về quyền và nghĩa vụ của các bên, đặc biệt đối với việc sở hữu, lưu giữ và chuyển giao tài sản. Đồng thời, phân định rõ hoạt động cung cấp công nghệ với hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính. Sự rõ ràng này giúp doanh nghiệp chủ động đầu tư, phát triển sản phẩm...
Theo chuyên gia tài chính Trần Minh Phong, để thu hút nhà đầu tư tham gia thị trường tài sản số trong nước, yếu tố quan trọng hàng đầu là xây dựng niềm tin. Nhà đầu tư cần được bảo đảm rằng tài sản được quản lý an toàn, thông tin cá nhân được bảo mật và các giao dịch được thực hiện minh bạch.
Theo ông Phong, vốn điều lệ là một trong những tiêu chí quan trọng phản ánh năng lực tài chính của đơn vị vận hành sàn giao dịch tài sản số, đặc biệt trong giai đoạn thị trường được triển khai thí điểm. Tuy nhiên, quy mô vốn chưa phải yếu tố duy nhất quyết định uy tín và khả năng thu hút nhà đầu tư.
Một sàn giao dịch muốn hoạt động ổn định còn cần năng lực quản trị, hệ thống công nghệ và bảo mật đủ mạnh, cơ chế kiểm soát rủi ro cũng như trách nhiệm rõ ràng đối với tài sản của khách hàng. Khi nhà đầu tư cảm nhận được quyền lợi và tài sản của mình được bảo vệ trên thực tế, niềm tin đối với các sàn trong nước sẽ được củng cố, qua đó tạo thêm động lực để dòng tiền tham gia thị trường.
