Tại các cuộc họp cha mẹ học sinh ngày 14 và 15/10, Trường Tiểu học Bắc Trạch (xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị) lồng ghép khảo sát, tuyên truyền và hướng dẫn phụ huynh cách đồng hành cùng con sử dụng thiết bị thông minh, Internet và trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm.
Từ hướng dẫn kỹ năng...
Thực tế, học sinh ngày nay có điều kiện tiếp cận điện thoại thông minh, máy tính bảng và Internet từ khá sớm. Công nghệ mang đến cơ hội tìm kiếm kiến thức, học tập và sáng tạo, nhưng cũng đặt ra những thách thức về quản lý thời gian, lựa chọn nội dung, bảo vệ thông tin cá nhân và hình thành thói quen sử dụng thiết bị lành mạnh.
Trong khi đó, không phải phụ huynh nào cũng có đủ kiến thức, kỹ năng để hướng dẫn con trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường số. Có cha mẹ lựa chọn cách cấm đoán, hạn chế thiết bị; có người lại để trẻ tự sử dụng mà chưa biết cách kiểm soát nội dung, thời lượng và những nguy cơ có thể phát sinh.
Xuất phát từ thực tế đó, Trường Tiểu học Bắc Trạch đã tiến hành khảo sát nhằm tìm hiểu mức độ đồng hành của cha mẹ với con khi sử dụng công nghệ. Kết quả cho thấy, nhiều phụ huynh chưa dành đủ thời gian đồng hành cùng con, đồng thời còn lúng túng trong việc hướng dẫn trẻ sử dụng Internet an toàn, phù hợp với lứa tuổi.
Lồng ghép trong các cuộc họp phụ huynh, ban giám hiệu nhà trường đã lựa chọn nội dung tuyên truyền sát với nhu cầu thực tế, giúp cha mẹ không chỉ nhận thức được tầm quan trọng của việc đồng hành mà còn biết cách thực hiện trong cuộc sống hằng ngày.
Theo ông Phạm Văn Huyền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bắc Trạch, trong bối cảnh học sinh tiếp cận công nghệ ngày càng sớm, việc giáo dục kỹ năng sử dụng môi trường số không thể chỉ thực hiện trong nhà trường mà cần có sự phối hợp chặt chẽ từ gia đình.
"Thông qua hoạt động này, nhà trường mong muốn giúp phụ huynh nâng cao nhận thức, biết cách định hướng con sử dụng Internet và AI an toàn, đồng thời chủ động phối hợp với giáo viên trong quá trình giáo dục học sinh", ông Huyền cho biết.
Theo định hướng của nhà trường, hoạt động không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin một chiều mà hướng phụ huynh đến việc nhìn nhận những thói quen sử dụng công nghệ trong gia đình, nhận diện nguy cơ và tìm ra cách đồng hành phù hợp với con.
Nội dung hướng dẫn tập trung vào những vấn đề thiết thực như quản lý thời gian sử dụng thiết bị, lựa chọn nội dung phù hợp với lứa tuổi, bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện thông tin sai lệch và sử dụng AI có trách nhiệm.
Phụ huynh được khuyến khích cùng con thống nhất thời gian sử dụng điện thoại, máy tính bảng; xây dựng những khoảng thời gian không sử dụng thiết bị trong bữa ăn, trước giờ ngủ và khi tham gia các hoạt động chung của gia đình. Thay vì áp đặt những quy định cứng nhắc, cha mẹ cần giải thích để trẻ hiểu, tự giác thực hiện và từng bước hình thành thói quen lành mạnh.
... đến cam kết đồng hành
Bên cạnh quản lý thời gian, việc bảo vệ thông tin cá nhân cũng là kỹ năng quan trọng được nhấn mạnh. Phụ huynh cần hướng dẫn con không tùy tiện chia sẻ địa chỉ, số điện thoại, mật khẩu, hình ảnh riêng tư hoặc thông tin của người khác lên các nền tảng trực tuyến. Trẻ cũng cần biết cách ứng xử khi nhận được đường dẫn lạ, gặp nội dung không phù hợp, bị người khác làm phiền hoặc phát hiện thông tin có dấu hiệu sai lệch.
Theo chia sẻ của lãnh đạo Trường Tiểu học Bắc Trạch, phụ huynh cũng cần quan tâm đến những ứng dụng con đang sử dụng, lựa chọn công cụ phù hợp với độ tuổi và hướng dẫn trẻ không cung cấp dữ liệu cá nhân, mật khẩu, hình ảnh riêng tư cho các nền tảng không phù hợp. Trẻ cần hiểu rằng câu trả lời do AI tạo ra không phải lúc nào cũng chính xác, vì vậy không nên sao chép nguyên văn khi chưa đọc, chưa hiểu hoặc chưa kiểm tra lại.
Điểm nhấn trong hoạt động tại Trường Tiểu học Bắc Trạch là sau khi tham gia khảo sát và được hướng dẫn kỹ năng, phụ huynh cùng ký cam kết hướng dẫn con sử dụng công nghệ và AI an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm.
Thông qua cam kết, mỗi gia đình được khuyến khích cụ thể hóa trách nhiệm bằng những việc làm thiết thực như xây dựng quy tắc sử dụng thiết bị, quan tâm đến nội dung trẻ tiếp cận, hướng dẫn bảo vệ thông tin cá nhân, đồng hành khi con sử dụng AI và duy trì trao đổi với giáo viên khi cần hỗ trợ.
Phụ huynh Phan Thị Huyền chia sẻ: "Tôi vô cùng phấn khởi trước những đổi mới tích cực của Trường Tiểu học Bắc Trạch. Việc ký cam kết không chỉ thể hiện sự thống nhất giữa gia đình và nhà trường mà còn là lời nhắc nhở để mỗi phụ huynh chủ động thực hiện trách nhiệm giáo dục con trong môi trường số".
Từ hoạt động tại Trường Tiểu học Bắc Trạch có thể thấy, để trẻ sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả, không thể chỉ dựa vào những quy định hay sự kiểm soát của người lớn. Điều cần thiết hơn là giúp trẻ hiểu, biết lựa chọn và có trách nhiệm với hành vi của mình; đồng thời xây dựng sự đồng hành bền bỉ giữa gia đình và nhà trường.
