Liên quan đến phản ánh về chế độ tăng giờ của giáo viên tiếng Anh tại Điện Biên, đến nay, nơi thì tiếp tục xin nguồn, nơi người đứng đầu tự bỏ tiền thanh toán. Song những cách xử lý ấy vẫn không làm nhẹ đi dấu hỏi về trách nhiệm trong thực thi chính sách.
Lời nhận sai chưa thể khép lại vụ việc
Ngày 29/4, Báo Giáo dục và Thời đại đăng tải bài viết “Tiền tăng giờ của giáo viên ở Điện Biên: Nơi chi ngân sách, chỗ bỏ tiền túi”. Bài viết phản ánh: Cùng dạy vượt giờ trong năm học 2024 - 2025 tại huyện Nậm Pồ cũ, nhưng giáo viên tiếng Anh ở các trường lại được giải quyết chế độ theo những cách rất khác nhau.
Tại Trường PTDTBT THCS Nậm Chua và Trường PTDTBT THCS Nà Hỳ, giáo viên đã được thanh toán từ tháng 12/2025 theo mức 200 tiết/người/năm học. Trong khi đó, tại Trường PTDTBT THCS Tân Phong, cô giáo L.T.T có tổng 385 tiết kê khai, được duyệt thanh toán 200 tiết, nhưng đến cuối tháng 3/2026 quyền lợi mới được giải quyết, sau khi có đơn kiến nghị.
Đáng chú ý, khoản chi trả này lại do ông Nguyễn Văn Dúp, nguyên Hiệu trưởng nhà trường (nay là Hiệu trưởng Trường liên cấp TH-THCS Si Pa Phìn), bỏ tiền cá nhân ra thanh toán gần 100 triệu đồng.
Sau bài viết, điều khiến dư luận tiếp tục băn khoăn không chỉ là việc một giáo viên đã được giải quyết chế độ, mà là cách sự việc được lý giải.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Dúp, nguyên Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Tân Phong, nói: “Các cô ấy có ý kiến, mình làm sai thì phải khắc phục thôi chứ biết làm sao”. Câu nói ấy nghe qua có vẻ là một sự nhận trách nhiệm. Nhưng nếu nhìn thẳng vào bản chất vụ việc, lại phải đặt ra câu hỏi: Có phải cứ làm sai, rồi sau đó tự khắc phục hậu quả là xong?
Bởi điều đáng nói ở đây không chỉ là một trường hợp đã được xử lý, mà là vì sao một chế độ của giáo viên lại chỉ được giải quyết sau khi có phản ánh. Nếu không có đơn kiến nghị, liệu sai sót ấy có được phát hiện và xử lý hay không?
Vấn đề vì thế không thể dừng ở cách ứng xử của một cá nhân. Nếu đã xác định là “làm sai”, thì phải làm rõ sai ở đâu, chậm ở khâu nào, trách nhiệm thuộc về ai và vì sao sự việc kéo dài đến mức giáo viên phải lên tiếng mới được xem xét. Khắc phục hậu quả là một việc; còn trách nhiệm công vụ, trách nhiệm người đứng đầu là chuyện khác.
Qua trao đổi, Báo Giáo dục và Thời đại đề nghị ông Dúp cho biết nhà trường đã “sai” ở chỗ nào thì ông Dúp cho biết liên quan đến công tác tài chính nên “không thể nói sâu hơn” được nữa!
Bốn giáo viên vẫn đang đợi “tiền về”
Từ câu chuyện của ông Nguyễn Văn Dúp, đối chiếu với đơn thư và bảng kê tổng hợp tăng giờ giáo viên tiếng Anh cấp THCS năm học 2024 - 2025 tại huyện Nậm Pồ cũ, một thực tế khác hiện ra rõ hơn: vẫn còn 4 giáo viên (tổng số hơn 20 giáo viên thuộc diện được chi trả) đến nay chưa được thanh toán tiền dạy tăng giờ, dù đều đã có tên trong bảng kê, có số tiết dạy và số tiết đề nghị thanh toán cụ thể.
Cụ thể, thầy Thào A Dế, giáo viên Trường PTDTBT THCS Nậm Tin, ở học kỳ I có 234 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết; học kỳ II có 221 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết. Cô Lê Thị Ngoãn, giáo viên Trường PTDTBT THCS Pa Tần, ở học kỳ I có 126 tiết tăng giờ đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết; học kỳ II có 119 tiết tăng giờ đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết.
Tại Trường PTDTBT TH-THCS Nậm Khăn, thầy Lò Minh Nam ở học kỳ I có 126 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết; học kỳ II có 119 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 100 tiết. Cùng trường, thầy Lò Văn Nghĩa ở học kỳ I có 51 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 51 tiết; học kỳ II có 54 tiết đề nghị thanh toán, được duyệt 54 tiết.
Rất rõ, đây không phải các trường hợp “chưa có căn cứ”. Người dạy đã dạy, số tiết đã được tổng hợp, mức đề nghị thanh toán đã được xác lập trong hồ sơ. Vậy nhưng, cùng một năm học, cùng một nhóm giáo viên tiếng Anh, kết quả lại khác nhau. Gần 20 người đã được giải quyết, còn 4 trường hợp này vẫn tiếp tục chờ.
Đừng để giáo viên dạy xong rồi chờ
Ngày 29/4, trong buổi làm việc với Báo Giáo dục và Thời đại, ông Lò Văn Bốn, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH-THCS Nậm Khăn, xác nhận tại đơn vị mình hiện còn 2 trường hợp chưa được chi trả là thầy Lò Minh Nam và thầy Lò Văn Nghĩa (đã chuyển công tác).
Theo thông tin ông Bốn cung cấp, tổng số tiền trường ước phải thanh toán cho 2 giáo viên này khoảng 150 triệu đồng (thầy Nam hơn 90 triệu đồng, thầy Nghĩa hơn 60 triệu đồng). Lý giải về việc chậm chi trả, ông Bốn cho biết sau khi chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp, xã mới chỉ được tạm giao kinh phí nên chưa bố trí được nguồn.
Đáng chú ý hơn, ông Bốn cho biết từ khi ông được điều động về trường (năm 2020) đến nay, chỉ duy nhất năm học 2022 - 2023 giáo viên nhà trường được thanh toán tiền dạy tăng giờ. Theo ông, thời điểm còn chính quyền cấp huyện, danh mục chi hằng năm do Phòng GD&ĐT huyện hướng dẫn; trong đó, trường ông không được bố trí kinh phí cho khoản này.
Khi phóng viên đề nghị cung cấp văn bản liên quan, ông Bốn cho biết trước đây kế toán của Phòng GD&ĐT huyện cũ chỉ gửi bảng kê sang để trường thực hiện, chứ không kèm công văn hay quyết định nào.
Nếu đúng như vậy, sự việc càng làm dày thêm những dấu hỏi. Bởi cùng trong một địa bàn, cũng trong điều kiện quản lý ấy, vẫn có trường xử lý được chế độ cho giáo viên. Nếu hướng dẫn không rõ, vì sao có nơi làm được, nơi không? Nếu nguồn khó khăn, vì sao có đơn vị vẫn xoay xở được, còn đơn vị khác lại để kéo dài?
Tại Trường PTDTBT THCS Pa Tần, trường hợp cô Lê Thị Ngoãn cũng đang trong tình trạng tương tự. Khi được hỏi, ông Phạm Thanh Hoàn, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết đơn vị vẫn đang kiến nghị với xã để bố trí nguồn. Câu trả lời ấy đồng nghĩa với việc quyền lợi của giáo viên đã được thừa nhận, nhưng thời điểm giải quyết vẫn bỏ ngỏ.
Câu hỏi lúc này không chỉ là 4 giáo viên còn lại bao giờ được thanh toán, mà còn là ai đã để sự việc kéo dài đến mức giáo viên phải có đơn kiến nghị; vì sao cùng một chế độ mà mỗi nơi thực hiện một kiểu; và trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị, từng người đứng đầu đang nằm ở đâu. Khi những câu hỏi ấy chưa được trả lời rành mạch, thì câu chuyện tiền tăng giờ của giáo viên ở Điện Biên vẫn chưa thể dừng lại.
