Cảnh báo Iran
Quân đội Mỹ đã chính thức cảnh báo Iran về kế hoạch tập trận hải quân bắn đạn thật của nước này tại eo biển Hormuz, đồng thời tiến hành các cuộc "tập trận sẵn sàng chiến đấu" quy mô lớn của riêng mình trên khắp Trung Đông.
Trong một tuyên bố được đưa ra hôm thứ Sáu, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) đã kêu gọi Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiến hành cuộc tập trận kéo dài hai ngày bắt đầu từ ngày 1 tháng 2 "một cách an toàn, chuyên nghiệp và tránh những rủi ro không cần thiết".
"Chúng tôi sẽ không dung thứ cho các hành động nguy hiểm của IRGC, bao gồm việc bay qua không phận các tàu quân sự Mỹ đang thực hiện các hoạt động bay, bay ở độ cao thấp hoặc bay có vũ trang qua không phận các tài sản quân sự của Mỹ khi ý định không rõ ràng, các chuyến tiếp cận bằng tàu cao tốc hướng đến va chạm với các tàu quân sự Mỹ, hoặc việc chĩa vũ khí vào lực lượng Mỹ", bộ chỉ huy CENTCOM tuyên bố.
Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh chính Mỹ đang tiến hành các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn, kéo dài nhiều ngày trên khắp khu vực.
Bộ Tư lệnh Không quân Trung tâm Mỹ (AFCENT) đã công bố các cuộc tập trận này trong tuần này, được thiết kế để thực hành việc triển khai nhanh chóng và duy trì hoạt động của máy bay chiến đấu đến nhiều "vị trí khẩn cấp" khác nhau.
Các cuộc tập trận trên không bổ sung cho việc tăng cường lực lượng hải quân mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai ủng hộ. "Hiện đang có một hạm đội hùng mạnh khác đang tiến về phía Iran", ông Trump nói hồi đầu tuần này, ám chỉ đến nhóm tác chiến tàu sân bay do tàu USS Abraham Lincoln dẫn đầu.
"Hiện tại chúng ta có rất nhiều tàu chiến lớn, rất mạnh đang hướng đến Iran, và sẽ thật tuyệt nếu chúng ta không phải sử dụng chúng", ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Năm, đồng thời cho biết thêm rằng ông muốn giải quyết căng thẳng bằng con đường ngoại giao.
Ông chủ Nhà Trắng nhắc lại hai yêu cầu cốt lõi với Iran: "Thứ nhất, không có vũ khí hạt nhân. Và thứ hai, hãy ngừng gây thương vong với người biểu tình".
Truyền thông nhà nước Iran thông báo về cuộc tập trận sau bài đăng trên mạng xã hội của ông Trump cảnh báo rằng "cuộc tấn công tiếp theo sẽ tồi tệ hơn nhiều" so với các cuộc tấn công trước đó, đồng thời kêu gọi Iran "thỏa thuận".
Iran đã đáp trả những lời đe dọa bằng thái độ thách thức. Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc đã đăng tải một cảnh báo trên mạng xã hội, tuyên bố rằng họ "sẵn sàng đối thoại", nhưng nếu bị dồn ép, họ sẽ "tự vệ và đáp trả mạnh mẽ hơn bao giờ hết".
Một thứ trưởng ngoại giao cho biết nước này đã "sẵn sàng 200%" và sẽ đưa ra "phản ứng thích đáng, chứ không phải phản ứng tương xứng", có khả năng nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ.
Eo biển Hormuz, nơi Iran tiến hành các cuộc tập trận, là một điểm nghẽn quan trọng đối với vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, với khoảng 100 tàu thương mại đi qua mỗi ngày. Tuyên bố của CENTCOM thừa nhận quyền của Iran được "hoạt động chuyên nghiệp" trong không phận và vùng biển quốc tế.
Bí mật kế hoạch
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không chia sẻ kế hoạch đối phó với Iran ngay cả với các đồng minh khu vực thân cận nhất của Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả khi Washington tăng cường áp lực quân sự lên Tehran, cả hai bên đều cho biết các kênh ngoại giao bí mật vẫn được duy trì.
Trong những tuần gần đây, Mỹ đã điều động một hạm đội mà ông Trump mô tả là "khổng lồ" và "tuyệt đẹp", dẫn đầu bởi tàu sân bay USS Abraham Lincoln, đến khu vực này nhằm gây áp lực buộc Tehran chấp nhận các yêu cầu của ông về một thỏa thuận hạt nhân mới.
Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 31 tháng 1, khi được hỏi liệu ông đã thông báo cho các đồng minh vùng Vịnh Ba Tư về hành động quân sự có thể xảy ra của Mỹ hay chưa, ông Trump lưu ý rằng việc tiết lộ chi tiết có thể làm suy yếu triển vọng giải quyết hòa bình.
"Chà, chúng ta không thể nói cho họ biết kế hoạch. Nếu tôi nói cho họ biết kế hoạch, thì nó cũng tệ không kém gì việc nói cho các bạn biết kế hoạch – thậm chí có thể còn tệ hơn. Nhưng hãy nhìn xem, kế hoạch là Iran đang nói chuyện với chúng ta, và chúng ta sẽ xem liệu có thể làm được gì; nếu không, chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra", ông Trump nói.
Tehran cũng đã phát tín hiệu rằng các cuộc đàm phán với Washington vẫn có thể diễn ra. Người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, Ali Larijani – người đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin trước đó một ngày – cho biết đang có những tiến triển hướng tới các cuộc đàm phán.
Ông Larijani cho biết: "Trái ngược với những lời thổi phồng của cuộc chiến truyền thông dàn dựng, các thỏa thuận về cấu trúc cho các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt đẹp".
