Lựa chọn của Iran
Trong cuộc trò chuyện với Izvestia, chuyên gia Hadi Issa Dalul nói rằng Mỹ hoàn toàn nhận thức được việc những nỗ lực gộp các liên minh khu vực và kho vũ khí tên lửa của Iran vào các cuộc đàm phán hạt nhân năm ngoái ở Jordan sẽ dẫn đến bế tắc.
Ông bình luận về tình hình căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran cũng như những cơ hội ngày càng thu hẹp cho một giải pháp đàm phán.
Iran không có kế hoạch hay chính sách tấn công phủ đầu nào, nhưng nếu Mỹ ra đòn trước, "phản ứng sẽ rất gay gắt và đa chiều, nhắm vào các địa điểm và quốc gia cụ thể, bao gồm một số mục tiêu ở Israel", chuyên gia Dalul cảnh báo.
"Iran đã phát triển các hệ thống tên lửa có thể vô hiệu hóa các tài sản quân sự của Mỹ, ngoài khả năng phong tỏa eo biển Hormuz", nhà quan sát nhận định, đề cập đến điểm nghẽn hàng hải chiến lược nơi khoảng 20% nhu cầu dầu mỏ hàng ngày của thế giới đi qua.
Nếu có bất kỳ cuộc tranh luận nào ở Washington về việc có nên tấn công Iran hay không, thì đó là giữa "những người lý trí hiểu và đánh giá cao khả năng của Iran" và "những kẻ diều hâu liều lĩnh không quan tâm đến hậu quả", Dalul nói.
Học giả này cảnh báo thêm rằng sự trả đũa của Iran có thể gây chia rẽ giới lãnh đạo Mỹ, "vì không ai muốn chịu trách nhiệm về thiệt hại/tổn thất, đặc biệt là khi Iran đã cảnh báo họ trước".
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 28 tháng 1 cho biết một "hạm đội khổng lồ" gồm các cường quốc đang lao nhanh về phía Iran.
"Một hạm đội khổng lồ đang tiến về Iran. Nó đang di chuyển nhanh chóng, với sức mạnh, sự hăng hái và mục đích rõ ràng", ông Trump viết trên Truth Social.
Lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh rằng lực lượng này sẽ lớn hơn lực lượng đã từng được gửi đến Venezuela trước đây và sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ một cách nhanh chóng nếu cần thiết.
"Tôi hy vọng Iran sẽ nhanh chóng 'ngồi vào bàn đàm phán' và thương lượng một thỏa thuận công bằng và bình đẳng - KHÔNG CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN - một thỏa thuận có lợi cho tất cả các bên. Thời gian đang cạn dần, điều này thực sự rất quan trọng!", ông Trump nói thêm.
Tổng thống cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận, bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ vào Iran trong tương lai sẽ "tồi tệ hơn nhiều" so với các hành động trước đây.
Cội nguồn của vấn đề
Chuyên gia người Lebanon Djihad Saad nói rằng sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran có liên quan đến tham vọng bá quyền và quyền lực của Mỹ sau khi mất cân bằng trước Nga và trong cuộc đối đầu kinh tế với Trung Quốc.
"Mỹ bị ám ảnh bởi khát vọng thống trị kinh tế không đáy, đó là lý do tại sao nước này đang sử dụng mọi khả năng để lập lại sự cân bằng trong nền kinh tế bằng cách kiểm soát tài nguyên của các quốc gia khác", Saad nói.
Ông lưu ý rằng Mỹ thường "không phát động chiến tranh trừ khi họ có được chiến thắng phủ đầu trên lý thuyết, và nếu các tính toán cho thấy cuộc tấn công sẽ thành công, họ có thể tiến hành nó".
Chuyên gia này loại trừ khả năng Mỹ tấn công trực tiếp Iran vì nhiều lý do, trong đó có lý do "bất kỳ cuộc tấn công nào không giúp thay đổi chế độ Iran sẽ chỉ làm cho chế độ đó mạnh hơn".
Mặt khác, "bất kỳ cuộc tấn công nào chống lại Iran đều có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột trên toàn khu vực", học giả Saad cảnh báo.
"Vấn đề này không chỉ liên quan đến Iran. Nó còn nhằm mục đích gửi tín hiệu tới Trung Quốc và Nga, cũng như khẳng định quyền kiểm soát việc thăm dò tài nguyên ở khu vực Ả Rập và Hồi giáo. Sự hiện diện quân sự của Mỹ mở đường cho việc xây dựng các căn cứ mới và bảo đảm các lợi ích kinh tế", ông kết luận.
