Trong bối cảnh Hưng Yên đẩy mạnh phát triển công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn và các ngành kinh tế mới, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng cấp thiết.
Ngành Giáo dục Hưng Yên xác định phát triển nhân lực phải đi trước một bước, gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp.
Đào tạo nhân lực đi trước một bước
Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, ông Dương Thế Bảo, Trưởng phòng GDNN-GDTX (Sở GD&ĐT tỉnh Hưng Yên) cho biết, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và làn sóng đầu tư công nghệ cao, điện tử, bán dẫn đang làm thay đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng cũng như cơ cấu lao động. Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hưng Yên trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, bên cạnh phát triển kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh khoa học - công nghệ, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
“Phát triển nguồn nhân lực phải được thực hiện chủ động, đi trước một bước, gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, phát triển các ngành, lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, thu hút đầu tư và nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp”, ông Bảo nhấn mạnh.
Theo ông Bảo, nguồn nhân lực bảo đảm về số lượng, chất lượng và cơ cấu phù hợp sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, khả năng tiếp nhận và làm chủ công nghệ; đồng thời nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng các nguồn lực đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội.
Tái cơ cấu đào tạo
Ngành Giáo dục Hưng Yên đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ lên 40,5% vào năm 2030 và hướng tới 60% vào năm 2045.
Để thực hiện mục tiêu này, ngành Giáo dục và Đào tạo tham mưu UBND tỉnh tập trung vào 5 nhóm giải pháp đột phá.
Trước hết, Hưng Yên sẽ rà soát, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở đào tạo và tái cơ cấu danh mục ngành, nghề đào tạo.
Toàn bộ năng lực của các cơ sở GDNN trên địa bàn sẽ được rà soát, đánh giá để có phương án phân loại, sắp xếp phù hợp. Những cơ sở hoạt động kém hiệu quả, có ngành nghề đào tạo trùng lặp sẽ được xem xét sáp nhập hoặc giải thể; đồng thời khuyến khích, thu hút các tập đoàn, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia phát triển cơ sở GDNN, nhất là các trường cao đẳng tư thục chất lượng cao tại những địa bàn, lĩnh vực còn thiếu hụt.
Cùng với đó, danh mục ngành nghề đào tạo sẽ được cơ cấu lại theo hướng giảm hoặc dừng những ngành nghề truyền thống đã bão hòa, ít nhu cầu tuyển dụng; ưu tiên các nhóm ngành phục vụ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư như công nghệ cao, điện tử, bán dẫn.
Hiện trên địa bàn tỉnh có 45 cơ sở hoạt động GDNN có trụ sở chính, trong đó có 12 trường cao đẳng và 9 trường trung cấp. Thay vì đầu tư dàn trải, tỉnh định hướng tập trung nguồn lực nâng cấp 1-2 trường cao đẳng công lập chủ lực đạt chuẩn chất lượng cao, tiệm cận trình độ khu vực ASEAN và quốc tế.
Tại các trường này, tỉnh dự kiến đầu tư các trung tâm thực hành đạt chuẩn quốc tế, hoạt động theo hướng dùng chung, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác thiết bị và hạn chế đầu tư manh mún, chồng chéo.
Tăng cường liên kết với doanh nghiệp
Một trọng tâm khác là chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, đào tạo. Theo định hướng của ngành, kỹ năng số và năng lực thực hành sẽ được coi là những yếu tố then chốt bên cạnh văn bằng chuyên môn.
Các cơ sở GDNN sẽ đẩy mạnh nền tảng học tập số, công cụ đánh giá năng lực đầu vào, cá nhân hóa lộ trình học tập; phát triển bài giảng mô phỏng, ứng dụng thực tế ảo trong đào tạo các ngành nghề công nghệ cao. Tiêu chuẩn kỹ năng số phù hợp với từng nhóm ngành, nghề cũng từng bước được đưa vào chuẩn đầu ra đối với học sinh, sinh viên trình độ trung cấp, cao đẳng.
Đặc biệt, GDNN sẽ được gắn chặt hơn với doanh nghiệp và thị trường lao động. Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia từ tuyển sinh, đào tạo đến tiếp nhận lao động; đồng thời cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực, tham gia đào tạo lại, đào tạo những ngành nghề mới.
Ngành Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quan liên quan và Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên triển khai Chương trình phối hợp số 1291/CTrPH-SGDĐT-SNV-BQLKCN-BQLKCN&KTT-HHDN ngày 29/4/2026, nhằm tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở GDNN và doanh nghiệp trong hoạt động GDNN, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa giai đoạn 2026-2030.
Bên cạnh đào tạo, công tác phân luồng học sinh vào GDNN cũng được xác định là giải pháp quan trọng để khắc phục tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ”.
Theo đó, giáo dục hướng nghiệp sẽ được đổi mới ngay từ cấp THCS, trong đó cập nhật thông tin dự báo nhu cầu nhân lực tại các khu công nghiệp, khu kinh tế và định hướng phát triển những ngành công nghiệp mũi nhọn của tỉnh như bán dẫn, tự động hóa, công nghệ cao.
Qua đó, học sinh và phụ huynh có thêm thông tin để lựa chọn hướng học tập, nghề nghiệp phù hợp, góp phần hình thành lực lượng lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu phát triển mới của Hưng Yên.
Theo thống kê, dân số của Hưng Yên hiện có khoảng 3,5 triệu người, trong đó lực lượng lao động là trên 1,7 triệu người. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ năm 2025 mới đạt 30,25%. Đây được xem là một trong những điểm nghẽn đối với năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của tỉnh.
