Ngày 9/9, trong văn bản gửi Thủ tướng và các bộ, ngành, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đề nghị giữ lại và hoàn thiện chính sách phát triển "nhà ở thương mại giá phù hợp".
Chính sách này từng xuất hiện trong dự thảo Luật Nhà ở ngày 22/7/2026, nhưng lại bị loại bỏ ở bản dự thảo ngày 5/8. Theo HoREA, đây là phân khúc rất cần được luật hóa để đáp ứng nhu cầu an cư của bộ phận lớn người dân đô thị.
Thực tế thị trường nhiều năm qua rơi vào tình trạng lệch pha cung cầu khi phân khúc bình dân vắng bóng trên thị trường.
Thống kê của HoREA chỉ ra nguồn cung dự án nhà ở thương mại liên tục sụt giảm mạnh từ năm 2018 đến 2024.
Cụ thể, nếu như năm 2017 toàn thị trường có 92 dự án với 42.991 căn, thì sang năm 2018 chỉ còn 77 dự án (28.316 căn). Đà suy giảm tiếp tục kéo dài vào các năm tiếp theo: 2019 còn 42 dự án (23.046 căn); 2020 còn 31 dự án (16.895 căn); 2021 còn 20 dự án (14.443 căn); 2022 có 25 dự án (12.147 căn); 2023 ghi nhận 19 dự án (17.753 căn) và đến năm 2024 giảm sâu xuống còn 6 dự án với vỏn vẹn 3.845 căn.
Tỷ trọng nhà ở thương mại giá phù hợp sụt giảm chạm đáy. Năm 2020, thị trường chỉ có duy nhất 163 căn hộ thuộc phân khúc này, chiếm vỏn vẹn 1% tổng nguồn cung. Từ năm 2021 đến năm 2024, thị trường hoàn toàn không ghi nhận thêm bất kỳ căn hộ thương mại giá phù hợp nào được chào bán.
Ngược lại, giai đoạn 2019 - 2023, nhà ở cao cấp chiếm tới khoảng 70% thị phần, thậm chí tại khu vực TPHCM (cũ), phân khúc cao cấp chiếm trọn 100% nguồn cung.
Để tháo gỡ bế tắc, HoREA nhận định, việc luật hóa phân khúc này sẽ tạo hành lang pháp lý khuyến khích doanh nghiệp tham gia, đồng thời giảm tải áp lực đáng kể cho chương trình nhà ở xã hội của Nhà nước.
Sản phẩm hướng tới nhóm người có thu nhập trung bình, người thu nhập thấp không thuộc diện mua nhà ở xã hội và người có nhu cầu sở hữu nhà ở thực.
Về cơ chế cụ thể, Hiệp hội đề xuất mở rộng đối tượng thụ hưởng cho cá nhân thu nhập trung bình, thấp và các tổ chức có nhu cầu. Địa phương sẽ chủ động bố trí quỹ đất từ quỹ đất phát triển nhà ở thương mại, đất xây dựng nhà ở xã hội hoặc các loại đất phù hợp quy hoạch.
HoREA kiến nghị áp dụng thủ tục đầu tư ưu tiên theo luồng xanh để rút ngắn thời gian thực hiện, đồng thời cho phép UBND cấp tỉnh quyết định các chỉ tiêu quy hoạch linh hoạt nhằm gia tăng nguồn cung căn hộ diện tích vừa và nhỏ.
Về quản lý giá bán, thay vì khống chế mức lợi nhuận tối đa của doanh nghiệp, Nhà nước nên quy định mức giá trần tối đa theo từng khu vực để doanh nghiệp tự tính toán, cân đối chi phí kinh doanh. Người mua nhà cũng sẽ được tạo điều kiện tiếp cận các gói vay vốn với lãi suất ưu đãi từ ngân hàng.
Ngoài ra, HoREA đề xuất xóa bỏ quy định cấm bán lại trong vòng 5 năm kể từ ngày nhận bàn giao, cho phép người mua khi đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở được tự do chuyển nhượng tài sản và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
