Từ những băn khoăn về ngành học, cơ hội việc làm đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều học sinh THPT tại An Giang đã sôi nổi đặt câu hỏi, trao đổi trực tiếp với chuyên gia tại chương trình hướng nghiệp “Cùng bạn chọn ngành nghề trong kỷ nguyên số” năm học 2026-2027.
Cần rèn luyện khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo
Chương trình hướng nghiệp “Cùng bạn chọn ngành nghề trong kỷ nguyên số” đang diễn ra sôi nổi tại nhiều ngôi trường THPT trên địa bàn tỉnh An Giang. Tại chương trình, ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia dự báo nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động, nhận định học sinh hiện nay đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng cần chuẩn bị tốt hơn để thích ứng với bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Theo ông Tuấn, thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, nhiều ngành nghề truyền thống cũng được tái cấu trúc, trong khi những lĩnh vực mới liên tục xuất hiện. Vì vậy, việc lựa chọn nghề nghiệp không nên chỉ dựa vào xu hướng nhất thời mà cần xem xét sự phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng phát triển lâu dài của bản thân.
Chuyên gia cho rằng, bên cạnh kiến thức chuyên môn, người lao động tương lai cần rèn luyện khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo và tinh thần học tập suốt đời. Đây là những yếu tố giúp các em chủ động trước những thay đổi của công việc và yêu cầu ngày càng cao từ doanh nghiệp.
Ông Tuấn cũng thông tin về 8 nhóm ngành có nhiều chuyển động trong bối cảnh hiện nay, gồm công nghệ và chuyển đổi số; công nghệ kỹ thuật và công nghiệp hiện đại; xây dựng, kiến trúc và môi trường; logistics, thương mại điện tử, kinh doanh số và tài chính; du lịch, nhà hàng, khách sạn; ngôn ngữ; chăm sóc sức khỏe và công nghệ làm đẹp; nông nghiệp công nghệ cao và các lĩnh vực gắn với du lịch biển.
Tuy nhiên, theo ông, ngành nghề mới không đồng nghĩa với việc luôn có triển vọng tốt hơn ngành nghề truyền thống. Điều quan trọng là học sinh cần tìm hiểu kỹ yêu cầu công việc, cơ hội phát triển và khả năng đáp ứng của bản thân, thay vì lựa chọn chỉ vì một ngành đang được nhiều người quan tâm.
Đồng quan điểm, ông Vũ Thiện Toàn, chuyên gia tâm lý, cho rằng mỗi người có thể lựa chọn con đường học tập khác nhau, từ giáo dục nghề nghiệp đến đại học và sau đại học, tùy theo mục tiêu nghề nghiệp. Trước khi đăng ký ngành học, học sinh nên tìm hiểu đầy đủ yêu cầu về bằng cấp, chứng chỉ và kỹ năng chuyên môn để có lộ trình chuẩn bị phù hợp.
“Không có nghề nào không thể kiếm được tiền nếu mình có năng lực”, ông Toàn nhấn mạnh, đồng thời khuyến khích học sinh nhìn nhận giá trị của nghề nghiệp từ năng lực thực tế và sự nỗ lực của mỗi người.
Chủ động trang bị kỹ năng mới
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của học sinh là tác động của AI đối với cơ hội việc làm, đặc biệt ở nhóm ngành kinh tế và kế toán.
Giải đáp băn khoăn về việc liệu ngành kinh tế có bão hòa và AI có thể thay đổi công việc kế toán ra sao, ThS. Nguyễn Ngọc Thạch, đại diện Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM, cho biết AI đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Vì vậy, người học cần chủ động cập nhật công nghệ và biết vận dụng công cụ mới vào công việc.
Theo ông Thạch, nếu trước đây doanh nghiệp thường chú trọng bằng cấp, tin học và ngoại ngữ thì hiện nay khả năng sử dụng công nghệ, trong đó có AI, cũng là một yêu cầu đáng quan tâm khi tuyển dụng nhân sự.
Thay vì lo ngại AI sẽ lấy đi cơ hội việc làm, học sinh cần học cách sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao hiệu quả công việc. Với ngành kế toán, dù nhiều thao tác có thể được tự động hóa, người làm nghề vẫn cần kiến thức chuyên môn, kỹ năng phân tích và khả năng kiểm soát thông tin.
Ông Thạch cho rằng, học sinh không nên quá lo lắng trước những thay đổi này. Điều cần thiết là chuẩn bị tinh thần học hỏi, rèn luyện kỹ năng và thích ứng với công nghệ ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Bên cạnh nhóm ngành kinh tế, công nghệ truyền thông cũng nhận được sự quan tâm của học sinh. Ông Nguyễn Tuệ Đăng, đại diện Trường Đại học Công nghệ TP.HCM, cho biết việc ứng dụng công nghệ vào truyền thông đang mở ra nhiều cách thức sáng tạo nội dung, tiếp cận công chúng và đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.
Theo ông Đăng, sinh viên theo học ngành công nghệ truyền thông được trang bị kiến thức nền tảng, tìm hiểu việc ứng dụng AI trong hoạt động truyền thông và tham gia các hoạt động thực hành. Việc kiến tập, thực tập và kết nối doanh nghiệp cũng giúp người học có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế.
Để theo đuổi lĩnh vực này, học sinh cần có sự yêu thích, tư duy sáng tạo, tinh thần chủ động học hỏi và khả năng liên tục nâng cao kỹ năng. Sau khi tốt nghiệp, các em có thể tìm hiểu nhiều vị trí việc làm tại doanh nghiệp, công ty và tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực truyền thông.
Chương trình hướng nghiệp “Cùng bạn chọn ngành nghề trong kỷ nguyên số” năm học 2026-2027 do Trung tâm Phát triển Giáo dục và Đào tạo phía Nam Bộ GD&ĐT, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM, Hội Giáo dục Nghề nghiệp TPHCM và Công ty TNHH Truyền thông và Giáo dục TPHCM phối hợp với Sở GD-ĐT các tỉnh, thành phố triển khai, với sự đồng hành của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TPHCM (UEF), Trường ĐH Công nghệ TPHCM (HUTECH) và Trung tâm DOL English.
Năm nay, chương trình triển khai tại 450 trường THPT và cơ sở giáo dục ở TPHCM cùng 6 tỉnh, thành lân cận gồm Đồng Nai, Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Lâm Đồng. Tại An Giang, chương trình diễn ra từ ngày 5 đến 17/10 với hơn 40 ngôi trường THPT. Thông qua các hoạt động giao lưu, hỏi đáp trực tiếp, chương trình giúp học sinh có thêm góc nhìn thực tế trước khi đưa ra quyết định cho tương lai.
