Những chuyến đi mang vốn về núi

Bốn lần sang Hàn Quốc làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp đã giúp điều kiện kinh tế của gia đình chị Phạm Triệu Mẫn (thôn Trà Mai, xã Nam Trà My, TP Đà Nẵng) thay đổi đáng kể. Sau mỗi chuyến đi khoảng 8 tháng, chị tích lũy được hơn 200 triệu đồng.

Chị Mẫn trả hết nợ rồi mua đất trồng gần 10.000 gốc quế, xây nhà mới và mua phương tiện đi lại. Những gì thu được sau các chuyến đi không chỉ là tiền công. Chị Mẫn cho biết bản thân học được tác phong chuyên nghiệp và kỷ luật trong lao động. “Đi làm việc ở Hàn Quốc giúp tôi học được tác phong chuyên nghiệp, tỉ mỉ hơn trong lao động và có điều kiện vươn lên”, chị chia sẻ.

Sau bốn lần xuất cảnh, chị Mẫn trở thành một trong những người tích cực chia sẻ thông tin, hỗ trợ lao động khác trong xã tìm hiểu chương trình và hoàn thiện hồ sơ. Với người dân vùng cao, một người đi trước thành công cũng là nguồn động viên để những người khác mạnh dạn tìm kiếm cơ hội mới.

Chương trình đưa lao động thời vụ sang quận Hamyang, tỉnh Gyeongsangnam, Hàn Quốc đang tạo thêm lựa chọn như vậy. Năm 2025, 118 lao động của 5 xã Nam Trà My, Trà Tập, Trà Leng, Trà Vân và Trà Linh sang Hàn Quốc làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Đợt 1 năm 2026 có thêm 99 lao động tiếp tục xuất cảnh.

Để có thể bước vào một thị trường lao động khác, thu nhập cao cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về kỹ năng. Người lao động cần có nghề, khả năng thích nghi, tác phong làm việc và ý thức kỷ luật. Bởi vậy, đào tạo đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình mở rộng cơ hội việc làm cho người dân miền núi.

Đào tạo gắn với việc làm

Những năm gần đây, bài toán nâng cao chất lượng lao động gắn với giải quyết việc làm ở các xã miền núi của Đà Nẵng được xem là trọng tâm trong chiến lược giảm nghèo bền vững. Ngoài nỗ lực nội tại từ chính quyền địa phương, sự đồng hành của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp đã mở ra hướng đi mới cho lực lượng lao động trẻ.

Theo số liệu năm 2025, xã Tây Giang có hơn 5.900 lao động, khoảng 2.000 người đã qua đào tạo và gần 1.360 người có bằng cấp, chứng chỉ. Tuy nhiên, số người đi làm việc ở nước ngoài mới có 8 trường hợp; lực lượng tham gia làm việc tại doanh nghiệp cũng chưa nhiều.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tây Giang cho rằng, tâm lý e ngại đi xa và chưa quen với môi trường công nghiệp vẫn là những rào cản khiến một bộ phận lao động chưa mạnh dạn tìm kiếm cơ hội mới.

Để giải quyết bài toán việc làm, xã Tây Giang đã phối hợp Trường Cao đẳng THACO đưa chương trình đào tạo nghề đến địa phương, hướng tới học sinh tốt nghiệp THCS, THPT và những người có nhu cầu học nghề. Mỗi năm, nhà trường dự kiến tuyển 40 - 60 lao động của xã.

“Khoảng 2.000 lao động cần được đào tạo nghề và trang bị kiến thức, năng lực thích ứng trong môi trường công nghiệp. Sau khóa đào tạo, lao động có cơ hội tìm kiếm việc làm phù hợp, nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững”, ông Tuấn cho biết.

Theo ông Phan Tiềm, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng THACO, nhà trường đang mở rộng hợp tác với các địa phương miền núi, nhất là khu vực biên giới, nhằm đưa đào tạo nghề đến gần người dân và đáp ứng nhu cầu lao động của doanh nghiệp.

Từ chương trình hợp tác này, 218 học viên là người dân tộc thiểu số đã được đào tạo và bố trí việc làm phù hợp trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp. Giai đoạn 2025 - 2027, các công ty thuộc Tập đoàn THACO có nhu cầu hơn 4.800 lao động, tạo dư địa lớn cho việc tuyển sinh từ vùng sâu, vùng xa.

Riêng THACO AGRI dự kiến tuyển khoảng 500 lao động đã qua đào tạo. Trường Cao đẳng THACO phối hợp với địa phương triển khai đề án “Đào tạo chuyên môn trồng trọt, chăn nuôi”, hướng tới bố trí việc làm tại các nông trường, nông trại. Người học được hỗ trợ học phí, chi phí ăn ở trong thời gian đào tạo. Với những lao động làm việc tại các nông trường, nông trại ở Lào, Campuchia, doanh nghiệp còn hỗ trợ chỗ ăn ở và thời gian về thăm nhà 6 - 8 ngày sau mỗi 2 tháng làm việc.

Cách làm này cho thấy ranh giới giữa đào tạo nghề và thị trường lao động ngày càng được thu hẹp. Người học không chỉ được trang bị kiến thức mà còn được định hướng tới những vị trí việc làm cụ thể, kể cả ở ngoài nước.

Cùng với nhóm nghề công nghiệp, nông nghiệp, các nghề phù hợp với điều kiện địa phương cũng được chú trọng. Trường Cao đẳng Đà Nẵng, cơ sở tại xã Bến Giằng tổ chức các khóa cao đẳng và trung cấp lâm nghiệp cho học viên là con em đồng bào dân tộc, trang bị kiến thức về bảo vệ, phát triển rừng bền vững, quản lý tài nguyên rừng và kỹ năng thực hành.

Những kết quả bước đầu cho thấy nhu cầu tìm kiếm một nghề nghiệp ổn định đang ngày càng rõ hơn trong cộng đồng dân cư miền núi. Khi được tiếp cận thông tin đầy đủ, học nghề phù hợp và có đầu ra rõ ràng, người lao động có thêm khả năng lựa chọn con đường đi xa hoặc tìm việc ngay sau đào tạo.