Giữ nhịp mùa thi từ những bữa cơm khuya

Những ngày “nước rút” trước Kỳ thi tốt nghiệp THPT, học sinh các trường nội trú vùng cao bước vào một guồng quay đặc biệt, nơi mỗi bữa ăn, giấc ngủ, từng giờ tự học đều được tính toán kỹ lưỡng.

Hành trình vượt vũ môn của các em được nâng đỡ từ những điều giản dị nhất, đó là bữa cơm đủ chất, giấc ngủ trọn vẹn và sự đồng hành thầm lặng của thầy cô.

Bữa cơm giữ sức mùa thi

Đêm xuống ở khu ký túc xá Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mèo Vạc (Tuyên Quang), ánh đèn vẫn sáng đều từ các dãy phòng học đến khu nhà ở. Trong cái tĩnh lặng của vùng cao, tiếng giảng bài khe khẽ, tiếng lật vở, trao đổi bài tập vẫn vang lên không dứt.

Đồng hồ đã chỉ gần 23 giờ, nhưng nhiều em vẫn chưa rời bàn học. Những ngày này, thời gian dường như được “kéo dài” thêm để mỗi học sinh có thể tranh thủ từng phút củng cố kiến thức.

Ở các trường nội trú, mùa thi không chỉ là câu chuyện của đề cương hay bài tập, mà là cả một quá trình “giữ sức”, giữ cho cơ thể đủ năng lượng, tinh thần đủ vững để bước vào kỳ thi với trạng thái tốt nhất.

Không chờ đến giai đoạn cận kề, ngay từ đầu năm học, các nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập bài bản, kéo dài xuyên suốt. Theo ông Nguyễn Trường Lâm, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Mèo Vạc, việc tổ chức ôn luyện sớm giúp học sinh có thời gian làm quen, củng cố kiến thức và giảm áp lực về sau.

“Chúng tôi không dồn toàn bộ việc ôn tập vào giai đoạn cuối mà phân bổ từ sớm, từ đó tạo nhịp học ổn định cho học sinh”, ông Lâm cho biết.

Càng gần kỳ thi, cường độ học tập càng được đẩy lên cao. Buổi sáng học chính khóa, buổi chiều ôn luyện các môn trọng tâm, buổi tối tự học có sự giám sát trực tiếp của giáo viên và Ban giám hiệu. Thời gian tự học được linh hoạt kéo dài vào giai đoạn cao điểm ôn thi, nhưng vẫn được quản lý chặt chẽ để bảo đảm hiệu quả, tránh tình trạng học hình thức.

Không ít học sinh lựa chọn ở lại trường cả cuối tuần để duy trì nhịp học liên tục. Em Lương Văn Tân, học sinh lớp 12A2, chia sẻ lịch học của em và các bạn gần như kín từ sáng đến tối.

“Buổi tối, chúng em tự học tại ký túc xá, có thầy cô trực nên nếu gặp bài khó có thể hỏi ngay. Những giờ học này giúp em lấp dần những chỗ còn hổng kiến thức”, Tân nói.

Việc ôn tập không diễn ra dàn trải mà được cá thể hóa theo năng lực từng học sinh. Những em còn hạn chế được tập trung củng cố kiến thức nền tảng, rèn luyện kỹ năng cơ bản; trong khi đó, học sinh khá, giỏi được tiếp cận các dạng bài nâng cao. Nhà trường xây dựng mục tiêu phấn đấu về kết quả từng môn cho từng nhóm học sinh, tạo động lực rõ ràng trong quá trình ôn tập.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh. Học sinh được giao bài trên các nền tảng như OLM, Khan Academy, kết hợp với việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên để kịp thời điều chỉnh phương pháp học. Qua đó, các em chủ động hơn trong ôn luyện, đồng thời tiếp cận đa dạng dạng bài.

Tuy nhiên, cường độ học tập cao cũng đặt ra bài toán về thể lực. Trong guồng quay ấy, bữa ăn trở thành yếu tố quan trọng giúp học sinh duy trì sức bền.

Ngay từ sáng sớm, khu bếp ăn đã bắt đầu hoạt động. Thực phẩm được kiểm tra kỹ lưỡng trước khi đưa vào chế biến, các khâu sơ chế, nấu nướng được thực hiện theo quy trình chặt chẽ. Mỗi bữa ăn đều được lưu mẫu 24 giờ theo quy định, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Anh Lý Cao Cường, nhân viên cấp dưỡng, cho biết trong giai đoạn ôn thi, nhà trường đặc biệt chú trọng điều chỉnh khẩu phần ăn. “Chúng tôi phối hợp với cán bộ y tế để xây dựng thực đơn phù hợp, tăng cường dinh dưỡng nhưng vẫn bảo đảm đúng chế độ. Biết các em học vất vả nên chúng tôi cố gắng thay đổi món thường xuyên để các em ăn ngon miệng hơn”, anh Cường nói.

Những món ăn quen thuộc như cá kho, thịt áp chao, gà rang, thịt sốt cà chua... luôn được học sinh đón nhận. Điều đáng mừng là hầu hết các suất ăn đều được dùng hết, rất ít dư thừa, cho thấy bữa ăn thực sự phù hợp với nhu cầu của các em.

Không chỉ là dinh dưỡng, bữa ăn còn là khoảng thời gian giúp học sinh thư giãn sau giờ học căng thẳng. Trong không khí ấm áp của nhà ăn, những câu chuyện nhỏ, những tiếng cười giúp các em “giải tỏa” phần nào áp lực trước khi quay lại bàn học.

Bên cạnh bữa ăn, giấc ngủ là yếu tố dễ bị “hy sinh” trong giai đoạn nước rút. Nhiều học sinh học đến muộn, nhưng nhà trường luôn nhắc nhở và tổ chức thời gian biểu khoa học để các em có thời gian nghỉ ngơi hợp lý.

Khu ký túc xá được duy trì sạch sẽ, thoáng mát, chăn đệm đầy đủ, hệ thống điện nước được kiểm tra thường xuyên. Trong điều kiện vùng cao còn nhiều khó khăn, việc duy trì những điều kiện sinh hoạt cơ bản này là nỗ lực không nhỏ của nhà trường.

“Chúng em học đến khuya nhưng vẫn cố gắng ngủ đủ để hôm sau còn tỉnh táo. Ở nội trú, giờ giấc được quản lý nên không bị xao nhãng”, Tân chia sẻ.

Ở những mái trường vùng cao, việc ăn, ngủ tưởng chừng đơn giản lại trở thành nền tảng quan trọng để học sinh duy trì nhịp học bền bỉ. Khi thể lực được bảo đảm, việc học mới thực sự hiệu quả.

Vững tâm lý trước giờ G

Không chỉ là nơi ăn, ở, ký túc xá tại các trường nội trú còn là không gian học tập đặc biệt, nơi học sinh sống cùng kỳ thi từ sáng sớm đến đêm khuya.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Hoàng Su Phì (Tuyên Quang), việc tổ chức tự học buổi tối được thực hiện nền nếp, có sự giám sát của giáo viên và Ban giám hiệu. Các em học từ 19 giờ đến 21 giờ 30 phút, kết hợp hướng dẫn phương pháp học tập hiệu quả.

Theo ông Dương Hồng Chí, Hiệu trưởng nhà trường, với những học sinh còn hạn chế, giáo viên giao thêm bài tập theo từng mức độ, đồng thời phân công học sinh khá, giỏi kèm cặp trực tiếp. “Việc tổ chức tự học ngoài giờ lên lớp đã giúp học sinh củng cố, nắm vững kiến thức để chuẩn bị tốt cho kỳ thi”, ông Chí nhận định.

Một điểm đáng chú ý là nhà trường còn tạo điều kiện cho học sinh sử dụng máy tính, điện thoại phục vụ học tập tại các phòng riêng, đồng thời quản lý chặt chẽ để tránh việc sử dụng vào mục đích giải trí. Điều này vừa giúp học sinh tiếp cận công nghệ, vừa bảo đảm kỷ luật học tập.

Trong môi trường nội trú, mô hình “đôi bạn cùng tiến” phát huy hiệu quả rõ rệt. Học sinh khá, giỏi chủ động hỗ trợ bạn yếu hơn, không chỉ trong giờ học mà cả trong sinh hoạt hằng ngày. Những bài toán khó, những dạng đề chưa quen được giải thích ngay tại phòng ở, tạo nên một không khí học tập tích cực.

Tuy nhiên, phía sau sự nỗ lực ấy là những áp lực không nhỏ. Học sinh vùng cao vẫn phải đối mặt với những “lỗ hổng” kiến thức, đặc biệt ở các môn tự nhiên. Trong khi đó, sự chênh lệch về điều kiện học tập so với học sinh miền xuôi khiến một bộ phận các em dễ nảy sinh tâm lý tự ti.

Không ít học sinh còn băn khoăn khi lựa chọn con đường sau kỳ thi, nhất là với các hình thức xét tuyển mới như đánh giá năng lực. Sự thiếu tự tin đôi khi trở thành rào cản lớn hơn cả kiến thức.

Trước thực tế đó, giáo viên không chỉ dạy học, mà còn đóng vai trò là “người bạn đồng hành”. Từ giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn đến cán bộ nội trú đều chủ động lắng nghe, chia sẻ, kịp thời tháo gỡ áp lực cho học sinh.

Nhà trường xây dựng môi trường học tập tích cực, tổ chức các hoạt động sinh hoạt nhẹ nhàng, khen thưởng kịp thời để tạo động lực. Đồng thời, công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp cũng được chú trọng, giúp học sinh lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và điều kiện của bản thân.