Những yếu tố làm nên vị thế hàng đầu của giáo dục Nhật Bản

GD&TĐ - Nhật Bản có một xã hội thuần nhất và có một trong những nền giáo dục độc đáo, thành công nhất thế giới.

Tất cả học sinh Nhật Bản được yêu cầu mặc đồng phục, điều này nhằm xóa bỏ rào cản xã hội giữa các cá nhân và thúc đẩy ý thức cộng đồng. Ảnh: Nippon
Tất cả học sinh Nhật Bản được yêu cầu mặc đồng phục, điều này nhằm xóa bỏ rào cản xã hội giữa các cá nhân và thúc đẩy ý thức cộng đồng. Ảnh: Nippon

Tại Nhật Bản, tất cả học sinh được yêu cầu tự dọn dẹp trường học, bao gồm cả lớp học, nhà ăn và nhà vệ sinh. Điều này giúp nuôi dưỡng ý thức, trách nhiệm và tính kiên trì trong thanh niên. Do đặc điểm văn hóa khác biệt này, hầu hết các trường học Nhật Bản không cảm thấy cần phải tuyển dụng người trông trẻ.

Mức độ kỷ luật này có vẻ quá mức đối với các nhà quan sát phương Tây thông thường, bởi theo tiêu chuẩn phương Tây, xã hội Nhật Bản vốn là chủ nghĩa tập thể. Mặc dù văn hóa Nhật Bản thực sự có những nguyên lý chủ nghĩa cá nhân, nhưng việc nhấn mạnh vào sự hài hòa xã hội trên sự thể hiện cá nhân ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, bao gồm cả giáo dục.

Vị thế toàn cầu của Nhật Bản

Theo bảng xếp hạng bài kiểm tra PISA (Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế), học sinh Nhật Bản xếp thứ hai về trình độ khoa học và thứ năm về trình độ toán học trong số 72 quốc gia. Tuy nhiên, đối với việc đọc, Nhật Bản tụt hạng từ thứ tư xuống thứ tám, cho thấy rằng sự số hóa nhanh chóng của môi trường học tập đã có tác động tiêu cực đến khả năng ngôn ngữ.

Nhật Bản chi tiêu ít hơn cho giáo dục so với hầu hết các quốc gia phát triển khác. Năm 2019, 3,5% chi tiêu của chính phủ dành cho giáo dục - ít hơn Hoa Kỳ (5,0%) và Vương quốc Anh (5,5%). Con số này thực sự biểu thị một chiến lược được phát triển tốt để phân bổ nguồn lực tài chính. Nhật Bản tiêu tiền một cách khôn ngoan.

Cơ sở văn hóa

Đúng giờ và coi trọng thời gian như một nguồn lực là nguyên tắc trung tâm của giáo dục Nhật Bản. Việc chấm công được thực hiện rất nghiêm túc và trẻ em dự kiến sẽ có mặt trước 8 giờ 30 phút sáng. Học sinh nào đến muộn ít nhất năm phút sẽ có thể phải đối mặt với một số hình thức trừng phạt, chẳng hạn như phải đến trường sớm hơn để làm nhiệm vụ dọn dẹp cho phần còn lại của tuần. Tính kỷ luật còn được thể hiện ở tỷ lệ đi học của các em đạt khoảng 99,99%. Niềm tự hào về giáo dục đã ăn sâu vào tất cả các lĩnh vực của xã hội Nhật Bản.

Nhật Bản là một trong những xã hội thuần nhất trên Trái đất. Trong số 126,71 triệu dân, 98,5% là người dân tộc Nhật Bản. Nhập cư ròng đến nước này cũng thấp hơn nhiều so với các nước công nghiệp phát triển khác.

Cùng với sự cách biệt về địa lý đi kèm với việc trở thành một quốc gia quần đảo, những tiền nhân này đã cho phép một nền văn hóa tuân thủ rõ ràng và có nguồn gốc sâu xa xuất hiện trong nhiều thế kỷ. Chính điều này đã cho phép giáo dục đảm nhận một vai trò trung tâm trong đời sống văn hóa Nhật Bản.

Trong thời kỳ Tokugawa (1603 - 1868), hơn 70% trẻ em được đến trường. Vào cuối thế kỷ 19, các nhà lãnh đạo của Minh Trị Duy tân đã thiết lập một hệ thống giáo dục công lập, điều này làm tăng đáng kể tỷ lệ biết chữ của đất nước. Ngày nay, 99,9% người dân ở Nhật Bản có thể đọc và viết, và trường học vẫn được coi là bước đệm quan trọng trong giai đoạn đầu đời của một người.

Nhìn về tương lai

Mặc dù có mối quan hệ chặt chẽ với quá khứ, Nhật Bản là một quốc gia được biết đến với những cách suy nghĩ mới. Sau nỗi kinh hoàng của Chiến tranh Thế giới thứ Hai, quốc gia này đã tự xây dựng lại mình để trở thành một gã khổng lồ trong lĩnh vực sản xuất và là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới tính theo GDP danh nghĩa.

Trong các trường học, các phương pháp giảng dạy đổi mới đã được giới thiệu như một cách để khai thác tư duy phản biện và cải thiện hiệu suất. Đối với giáo viên Nhật Bản, thông thường họ dành thời gian nghiên cứu và thảo luận về giáo án tại các hội nghị nghiên cứu bài học và sách đầy đủ giáo án được bán ở các hiệu sách thương mại trên khắp đất nước.

Hệ thống lập kế hoạch bài học của Nhật Bản được gọi là jugyou kenkyuu, liên quan đến việc các giáo viên gặp gỡ thường xuyên để cộng tác trong việc thiết kế và thực hiện các bài học. Sự tham gia tích cực như vậy mang lại cho giáo viên quyền tự chủ cao hơn đối với phương pháp giảng dạy được sử dụng trong lớp học.

Một phương pháp giảng dạy độc đáo để nuôi dưỡng tính sáng tạo ở trẻ em là Sơn không tên - một sản phẩm sáng tạo bao gồm mười ống với sơn màu bên trong. Thay vì được dán nhãn với tên của màu tương ứng, chỉ có các màu cơ bản (đỏ, vàng và xanh lam) xuất hiện trên các ống. Ví dụ, để có được sơn màu xanh lá cây, trẻ em phải tìm cái ống được tô điểm bằng một chấm vàng và một chấm xanh.

Mục đích của các giới chuyên gia là thay đổi cách trẻ em suy nghĩ và học tập. Không giống như nền giáo dục ở Anh, nơi giáo viên hướng dẫn học sinh qua một loạt các bước để giúp họ học cách giải quyết vấn đề, trọng tâm ở Nhật Bản là tạo điều kiện cho học sinh phát triển phương pháp giải quyết vấn đề của riêng mình thông qua thử và sai.

Nội quy trường học Nhật Bản

Tại Nhật Bản, tất cả học sinh được yêu cầu mặc đồng phục, điều này nhằm xóa bỏ rào cản xã hội giữa các cá nhân và thúc đẩy ý thức cộng đồng. Để so sánh, chỉ 82% các trường công lập ở Vương quốc Anh có quy định bắt buộc về trang phục.

Tại Nhật Bản, đồng phục thường theo phong cách quân đội, bao gồm áo blazer dành cho nam sinh và bộ đồ thủy thủ cho nữ sinh.

Mức độ đồng nhất này cũng mở rộng đến việc cấm các phụ kiện, bao gồm đồ trang sức, đồ trang điểm và kiểu tóc khác thường. Học sinh cũng bị cấm hẹn hò lãng mạn hoặc có các mối quan hệ mở. Ngoài ra, điện thoại di động bị cấm trong trường học.

Khi nói đến giờ ăn trưa, chính phủ cố gắng đảm bảo rằng tất cả học sinh đều được ăn những bữa ăn cân bằng và lành mạnh, các bếp ăn ở hầu hết các trường học đều tuân thủ một thực đơn tiêu chuẩn đã được phát triển với sự tham gia của các đầu bếp và chuyên gia dinh dưỡng. Tất cả học sinh cùng ăn trong lớp với giáo viên của mình, giúp hình thành mối quan hệ giáo viên - học sinh tích cực.

Mức độ phù hợp cao này chắc chắn phản ánh toàn bộ xã hội Nhật Bản. Bất chấp một số khía cạnh nhận được sự chỉ trích từ các chuyên gia phương Tây và các thành phần tiến bộ ở Nhật Bản, những người ủng hộ hệ thống giáo dục Nhật Bản cho rằng cách tiếp cận kỷ luật chuẩn bị cho học sinh thành công sau này trong cuộc sống.

Theo Celsianeducation

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ