Liệu mạng xã hội có phải là “kẻ thù vô hình” đối với sức khỏe? Tránh xa mạng xã hội có thể giúp chúng ta giữ gìn sức khỏe không?
Bác sĩ Shahla Modir, Giám đốc Y khoa tại một trung tâm điều trị nghiện ở Mỹ, giải thích mặc dù mạng xã hội có những lợi ích nhất định, ví dụ như xây dựng mạng lưới quan hệ và duy trì liên lạc với người khác, nhưng dành quá nhiều thời gian trên các nền tảng này có thể gây ra trầm cảm và lo lắng.
Bác sĩ Modir cũng bổ sung rằng: “Tránh xa mạng xã hội giúp mọi người tập trung hơn vào cuộc sống thực, mở ra cơ hội phát triển sở thích mới và chăm sóc bản thân. Vì giảm sự phân tâm và tránh ánh sáng xanh cũng có thể cải thiện giấc ngủ và hiệu quả công việc.
Tác dụng khi giảm 15 phút sử dụng mạng xã hội mỗi ngày
Một nghiên cứu được thực hiện bởi các Giáo sư Phil Reed, Tegan Fowkes và Mariam Khela từ Trường Y học và Khoa học Sức khỏe của Đại học Swansea đã chứng minh điều đó.
Trong 3 tháng, nhóm nghiên cứu chia các đối tượng thành 3 nhóm để theo dõi: Một nhóm giảm 15 phút sử dụng mạng xã hội mỗi ngày, nhóm thứ hai không có yêu cầu cụ thể, nhóm thứ ba được yêu cầu làm việc khác trong 15 phút này. Cuối cùng so sánh tác động của thí nghiệm lên sức khỏe thể chất và chức năng tâm lý của họ.
Nghiên cứu có 50 người tham gia, trong đó 33 nữ và 17 nam, độ tuổi từ 20-25. Họ cần báo cáo tình hình sử dụng mạng xã hội hàng tuần và trả lời các câu hỏi về sức khỏe và chức năng tâm lý hàng tháng.
Kết quả cho thấy, nhóm giảm sử dụng mạng xã hội có chức năng miễn dịch trung bình tăng 15%, bao gồm giảm tần suất cảm lạnh, cúm, mụn cóc, chất lượng giấc ngủ cải thiện 50% và triệu chứng trầm cảm giảm 30%. Những cải thiện này rõ ràng lớn hơn hai nhóm còn lại, và hai nhóm kia hầu như không thay đổi các chỉ số trên.
Theo thời gian sử dụng, những người được yêu cầu giảm việc dùng mạng xã hội cuối cùng đã giảm khoảng 40 phút mỗi ngày, chứ không chỉ 15 phút như ban đầu yêu cầu. Những người không có yêu cầu cụ thể thì mỗi ngày dùng mạng xã hội nhiều hơn 10 phút, còn nhóm được yêu cầu làm những việc khác thì thời gian sử dụng mạng xã hội mỗi ngày tăng khoảng 25 phút.
Mặc dù các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc giảm dùng mạng xã hội có liên quan đến cải thiện sức khỏe tinh thần, nhưng báo cáo mới này còn cho thấy giảm dùng mạng xã hội có thể cải thiện sức khỏe thể chất, vì nó chỉ ra một mối quan hệ được kiểm soát theo phương pháp thí nghiệm.
Giáo sư Phil Reed cho biết: “Dữ liệu này cho thấy khi mọi người giảm dùng mạng xã hội, cuộc sống của họ cải thiện ở nhiều mặt, bao gồm cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, vẫn cần xác định xem mối quan hệ giữa sức khỏe và việc sử dụng mạng xã hội là trực tiếp hay còn bị ảnh hưởng bởi trầm cảm hoặc các yếu tố khác như tăng cường vận động hay không".
Những tình huống cần giữ khoảng cách với mạng xã hội
So sánh bản thân với người khác trên mạng
Cảm giác “sợ bị bỏ lỡ” (the fear of missing out, FOMO) sẽ gây ra lo lắng, và nếu người dùng dành quá nhiều thời gian trên mạng xã hội, sẽ rất khó để duy trì nhận thức về cuộc sống thực.
Ép bản thân nhìn điện thoại
Cầm ngay điện thoại để kiểm tra thông báo và tin nhắn mỗi giờ sẽ ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội của bạn. Đồng thời, hành vi bấm thích (like) sẽ khiến dopamine va chạm vào não, tạo ra các chất hóa học mang lại cảm giác dễ chịu, từ đó củng cố việc tìm kiếm lượt thích và kiểm tra điện thoại một cách cưỡng chế.
Ảnh hưởng đến giao tiếp trong đời sống thực
Thường xuyên thích sử dụng mạng xã hội, từ đó dẫn đến giảm tương tác với bạn bè, gia đình. Ngoài ra, có thể dần dần phụ thuộc vào mạng xã hội trong các tương tác, như liên tục nhắc đến những gì thấy trên mạng xã hội.
Giấc ngủ bị ảnh hưởng
Có người sẽ lo lắng về những gì đã nhìn thấy trên mạng xã hội vào đêm hôm trước, thậm chí còn tỉnh giấc giữa đêm hoặc khó ngủ cả đêm.
Cảm thấy ngày càng lo âu, thất vọng hoặc cô đơn
Do sử dụng mạng xã hội mà bắt đầu nhìn nhận bản thân theo hướng tiêu cực, cảm thấy mình vô giá trị, tuyệt vọng hoặc trầm cảm.
Khi xuất hiện những tình trạng trên, điều đó cho thấy bạn có thể cần đặt ra một số ranh giới với mạng xã hội.
