“Lệch nhịp” học tập sau kỳ nghỉ dài
Đối với trẻ mầm non, sau kỳ nghỉ Tết kéo dài, việc quay lại trường thường đi kèm những thay đổi rõ rệt về tâm lý và thói quen sinh hoạt.
Trẻ dễ gặp tình trạng xáo trộn nền nếp do nhiều ngày sinh hoạt tự do cùng gia đình, cần thời gian để thích nghi lại với giờ giấc ăn, ngủ, học cố định tại trường. Một số trẻ có biểu hiện lo lắng, quấy khóc hoặc bám cha mẹ trong những ngày đầu đi học trở lại.
Bên cạnh đó, do quen với nhịp vui chơi, di chuyển và sử dụng các thiết bị giải trí trong dịp Tết, khả năng tập trung của trẻ có thể giảm sút, thời gian duy trì sự chú ý vào hoạt động học tập ngắn hơn so với trước kỳ nghỉ.
Ở tiểu học, một số học sinh còn lưu luyến không khí vui chơi, chưa sẵn sàng quay lại thói quen học tập đều đặn. Biểu hiện thường thấy là giảm tập trung, khó duy trì trạng thái ngồi học trong thời gian dài, dễ nói chuyện riêng. Sau thời gian gián đoạn, tốc độ làm bài có thể chậm hơn, một số kiến thức bị quên, khả năng tư duy và giải quyết vấn đề cần thời gian để phục hồi nhịp độ.
Ở THCS, THPT, sự thay đổi giờ giấc sinh hoạt trong dịp Tết khiến học sinh dễ “lệch nhịp” khi trở lại trường. Việc sử dụng thiết bị điện tử nhiều hơn trong kỳ nghỉ có thể tạo cảm giác uể oải. Một bộ phận học sinh còn dư âm lễ hội nên chưa thực sự sẵn sàng nhập cuộc; một số em có thể hổng kiến thức do gián đoạn việc ôn tập.
Bên cạnh đó, nhiều học sinh mong chờ được gặp lại thầy cô, bạn bè. Đây là nền tảng tích cực để khơi dậy động lực học tập trong những ngày đầu năm.
Ổn định nền nếp bằng kết nối và truyền cảm hứng
Cô Lê Thị Mai Hương- Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ban Mai (Hà Đông, Hà Nội) cho biết: Việc giữ nhịp học tập đầu xuân cần được thực hiện trên nền tảng kỷ luật tích cực và chăm sóc cảm xúc. Ổn định nền nếp là yêu cầu cần thiết, đồng thời việc khơi dậy động lực và mục tiêu học tập giúp học sinh chủ động trở lại quỹ đạo.
Khi nhà trường và gia đình phối hợp chặt chẽ, quá trình chuyển tiếp sau kỳ nghỉ dài trở nên nhẹ nhàng. Một khởi đầu tích cực sẽ tạo nền tảng cho hành trình học tập hiệu quả trong năm mới.
Cô Lê Thị Mai Hương ví dụ, tại Trường Tiểu học Ban Mai, hoạt động đầu xuân được thiết kế theo tinh thần vui tươi, tích cực, hứng thú. Học sinh tham gia văn nghệ chào xuân, khai bút đầu năm, nhận lời chúc và lì xì may mắn. Các em cùng thầy cô chia sẻ niềm vui Tết, điều mong chờ trong năm mới, lập kế hoạch chi tiêu tiền lì xì, xác lập mục tiêu học tập. Không gian lớp học được trang trí sắc xuân nhằm tạo năng lượng tích cực và cảm xúc khởi đầu mới.
Nhà trường tăng cường hoạt động thực hành, trải nghiệm, linh hoạt phương pháp dạy học thông qua thảo luận nhóm, trò chơi học tập, hoạt động tương tác nhanh. Học sinh tiếp cận bài học nhẹ nhàng, giảm áp lực, tăng sự tập trung. Các hình thức thi đua, khen thưởng được triển khai phù hợp để khích lệ tinh thần chủ động. Sự phối hợp với cha mẹ học sinh được duy trì nhằm điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt, giúp các em sớm ổn định nhịp độ học tập.
Tại Trường Mầm non Ban Mai, nhà trường tổ chức ngày đầu năm trong không khí thân thiện, ấm áp với các hoạt động chúc Tết, mừng tuổi đầu năm và trò chơi dân gian. Âm nhạc xuân nhẹ nhàng được sử dụng trong giờ đón trẻ; giáo viên đón trẻ bằng thái độ ân cần, tạo cảm giác an tâm.
Nhà trường đồng thời tăng cường phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt và chuẩn bị tâm thế vui vẻ cho trẻ mỗi sáng. Khi trẻ cảm thấy an toàn về cảm xúc, việc ổn định nền nếp diễn ra nhẹ nhàng và bền vững.
Với học sinh THCS, THPT, việc duy trì kết nối được thực hiện trước, trong và sau kỳ nghỉ Tết. Học sinh được giao nhiệm vụ phù hợp như chia sẻ vai trò trong gia đình dịp Tết, gửi lời chúc, thực hiện nhiệm vụ học tập gắn với đặc trưng bộ môn. Trước ngày trở lại trường 2–3 ngày, các em được khuyến nghị điều chỉnh lại giờ sinh hoạt để bắt nhịp sớm.
Ngay những ngày đầu xuân, các lớp tổ chức hoạt động gặp mặt, chia sẻ câu chuyện ngày Tết, rà soát và làm mới mục tiêu học tập. Phong trào nhận lì xì, xin chữ đầu năm được triển khai theo hướng trao quyền cho học sinh; các nhóm lớp chủ động tổ chức, lan tỏa tinh thần tích cực. Trong các tiết học, giáo viên tăng cường hình thức gameshow trí tuệ, hoạt động tương tác nhằm tạo không khí cởi mở, hỗ trợ học sinh tiếp cận kiến thức hiệu quả.
