Nhìn bề ngoài, những người trẻ này không còn xin tiền cha mẹ một cách lộ liễu như trước đây, nhưng thực chất, họ vẫn tận hưởng sự hỗ trợ tài chính từ cha mẹ, sống cuộc đời nhàn rỗi.
Họ không muốn hòa nhập vào xã hội, không muốn tự lập, nhưng vẫn an tâm chấp nhận những gì cha mẹ đã bỏ ra, điều này không khác gì một hình thức “ký sinh” mới.
Bản chất của hiện tượng “ký sinh”
Kiểu bám víu mới không chỉ đơn thuần là sự phụ thuộc về kinh tế mà là một vấn đề tâm lý xã hội phức tạp. So với “bám víu” truyền thống, kiểu “bám víu mới” thường có trình độ học vấn tốt, có kỹ năng nghề nghiệp nhất định, nhưng lại chủ động né tránh việc làm và tự lập.
Họ không muốn xin một đồng nào từ cha mẹ, nhưng vẫn phụ thuộc vào sự nuôi dưỡng của cha mẹ trong cuộc sống. Sự “không chìa tay” bề ngoài này thực chất phản ánh mâu thuẫn và sự lười biếng bên trong của thế hệ “bám víu mới”.
Họ không biết rằng, ý nghĩa thực sự của cuộc sống nằm ở sự phấn đấu và trách nhiệm, chỉ khi trải qua thử thách của thực tế, mới có thể thực hiện giá trị bản thân.
Mặt khác, lớp người bám víu thể hiện tâm lý phụ thuộc mạnh mẽ. Dù họ không trực tiếp xin tiền từ cha mẹ, nhưng họ lại mặc nhiên cho rằng cha mẹ có nghĩa vụ cung cấp cho mình.
Thái độ được cho là hiển nhiên này phản ánh rằng thế hệ “bám víu mới” thiếu ý thức độc lập và trách nhiệm. Họ quen với việc tận hưởng sự hy sinh của cha mẹ, nhưng không muốn đóng góp cho gia đình và xã hội.
Tóm lại, hiện tượng “bám víu mới” không phải là ngẫu nhiên, mà là biểu hiện của sự mất cân bằng trong xã hội hiện đại. Dưới điều kiện vật chất được cải thiện, một phần giới trẻ đã mất động lực phấn đấu, cộng thêm chủ nghĩa cá nhân lan tràn, dẫn đến việc họ xa cách với thực tế.
Tình trạng này nếu kéo dài sẽ không chỉ xâm hại trí tuệ và tiềm năng của thế hệ trẻ, mà còn tích tụ các vấn đề xã hội, cuối cùng đe dọa sự phát triển của đất nước.
Nguồn gốc xã hội của tình trạng “ăn bám”
Sự xuất hiện của hiện tượng “ăn bám” thế hệ mới rõ ràng có trách nhiệm cá nhân của giới trẻ, nhưng cần phải xem xét các yếu tố cấu trúc xã hội. Sự thay đổi trong phát triển kinh tế và tình hình việc làm đã gia tăng áp lực cho thanh niên.
Dưới làn sóng toàn cầu hóa, các ngành công nghiệp truyền thống suy giảm, các ngành mới có tiêu chuẩn cao, nhiều thanh niên khó tìm được việc làm phù hợp, từ đó mất tự tin và tránh né việc làm.
Một phần giới trẻ hiện nay thiếu kỹ năng sống và kinh nghiệm xã hội. Dưới sự học tập khép kín lâu dài, họ thiếu hiểu biết về thị trường lao động và giao tiếp xã hội, khó thích ứng với các mối quan hệ phức tạp và áp lực cạnh tranh. Quan niệm giáo dục trong gia đình cũng là mảnh đất màu mỡ cho hiện tượng bám víu phát sinh.
Nhiều bậc phụ huynh nuông chiều con cái, làm tất cả mọi thứ cho con, không khuyến khích con độc lập, điều này vô tình dung túng hành vi “ở nhờ”. Hiện tượng “ở nhờ” kiểu mới không phải là vấn đề cá nhân, mà là sản phẩm tất yếu của sự phát triển xã hội mất cân bằng.
Sự chuyển đổi kinh tế, mô hình giáo dục, quan niệm về gia đình và nhiều mâu thuẫn sâu sắc khác đã cùng nhau hình thành một thế hệ thanh niên thiếu khả năng tự lập. Nếu tình trạng này không được thay đổi kịp thời, nó sẽ làm trầm trọng thêm quan hệ giữa các thế hệ, gây ra nhiều vấn đề xã hội hơn.
Ngay lúc này, xã hội cần khuyến khích đổi mới và khởi nghiệp, tạo sân chơi cho tài năng trẻ. Trường học cần chú trọng đến việc phát triển phẩm chất, giúp học sinh nắm vững kỹ năng sinh tồn độc lập. Gia đình cần thay đổi quan niệm giáo dục, hướng dẫn trẻ em tự lập và chịu trách nhiệm.
