Chọn lối đi phù hợp
Tháng 11/2025, Nguyễn Văn Thiên chính thức trở thành nhân viên vận hành máy CNC của Công ty UAC Việt Nam sau khi kết thúc kỳ thực tập. Với nhiều sinh viên, đó là niềm vui khi tìm được công việc đầu tiên sau tốt nghiệp. Riêng với Thiên, đó còn là dấu mốc khẳng định lựa chọn mà em từng không ít lần băn khoăn.
Trước khi trở thành sinh viên ngành Tự động hóa của Trường Cao đẳng Đà Nẵng, Thiên từng học đại học. Sau một năm, em nhận thấy chương trình học chưa phù hợp với định hướng của bản thân nên quyết định dừng lại.
Một năm đi làm sau đó giúp em có thêm trải nghiệm, hiểu rõ môi trường lao động và xác định điều mình thực sự muốn theo đuổi. "Lúc đó cũng có nhiều áp lực vì bạn bè đều học đại học. Nhưng em nghĩ điều quan trọng không phải học ở đâu mà là có tìm được con đường phù hợp hay không", Thiên chia sẻ.
Khác với quãng thời gian học trước đây, phần lớn thời lượng ở trường nghề gắn với xưởng thực hành, phòng thí nghiệm và doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học cách vận hành máy móc, đọc bản vẽ hay xử lý các tình huống kỹ thuật mà còn được trực tiếp tham gia thực tập trong môi trường sản xuất.
Kỳ thực tập tại Nhà máy sản xuất linh kiện hàng không vũ trụ Sunshine - UAC Việt Nam giúp Thiên làm quen với nhịp độ làm việc. Những kiến thức và kỹ năng tích lũy trong quá trình học giúp em nhanh chóng bắt nhịp công việc.
Theo đánh giá của doanh nghiệp, Thiên có khả năng thích ứng tốt, tinh thần học hỏi và nền tảng kỹ năng đáp ứng yêu cầu vị trí vận hành máy CNC. Sau thời gian đào tạo bổ sung ngắn, em được ký hợp đồng làm việc chính thức.
Với Thiên, đi làm sớm không đồng nghĩa dừng việc học. Em dự định tiếp tục học liên thông trong thời gian tới để nâng cao trình độ, nhưng trước mắt muốn tích lũy kinh nghiệm thực tế ngay từ những năm đầu đi làm.
Không chỉ những học sinh sau THPT, xu hướng lựa chọn giáo dục nghề nghiệp cũng xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm học sinh tốt nghiệp THCS. Thay vì chờ học xong THPT mới xác định nghề nghiệp, nhiều em quyết định theo học trung cấp, vừa học nghề vừa hoàn thành chương trình văn hóa.
Mai Phan Ánh Nguyệt (phường Liên Chiểu) là một trong số đó. Trước khi đăng ký theo học Trường Trung cấp Ý Việt, Nguyệt từng học nghề nail tại các cơ sở dịch vụ. Tuy nhiên, quá trình học khiến em nhận ra việc truyền nghề phụ thuộc khá nhiều vào từng người hướng dẫn, kiến thức không được hệ thống, trong khi chi phí học nghề không hề thấp.
Muốn theo đuổi lĩnh vực làm đẹp lâu dài, Nguyệt đăng ký học nhóm nghề gồm spa, trang điểm, chăm sóc tóc, làm móng và phun xăm, đồng thời học thêm bốn môn văn hóa để hoàn thành chương trình THPT.
"Điều em thích nhất là được thầy cô hướng dẫn rất sát. Những kỹ thuật khó đều được chỉ từng bước, nếu chưa làm được thì tiếp tục luyện tập đến khi thành thạo. Em mong sau khi tốt nghiệp sẽ được nhà trường hỗ trợ kết nối để sớm đi làm đúng nghề", Nguyệt chia sẻ.
Võ Danh Toàn, sinh viên năm nhất hệ cao đẳng Trường Cao đẳng Lương Thực - Thực phẩm học nghề ngay sau khi tốt nghiệp THCS. Sau khi hoàn thành chương trình trung cấp, em tiếp tục học liên thông lên cao đẳng để nâng cao trình độ. "Được thực hành thường xuyên nên em tự tin hơn khi làm việc. Đà Nẵng có nhiều nhà hàng, khách sạn nên em cũng kỳ vọng sẽ sớm tìm được công việc phù hợp sau khi tốt nghiệp", Toàn nói.
Đào tạo sát với nhu cầu tuyển dụng
Điểm chung trong lựa chọn của những học sinh này là đều mong muốn được học nghề trong môi trường bài bản, có nhiều thời gian thực hành và cơ hội tiếp cận doanh nghiệp ngay trong quá trình học.
Theo cô Nguyễn Thị Thanh Châu, giáo viên môn Trang điểm, ngành Tạo mẫu và Chăm sóc sắc đẹp, Trường Trung cấp Ý Việt, học viên hiện nay chủ động hơn trong việc lựa chọn nghề và luôn quan tâm đến những kỹ năng mà thị trường lao động đang cần.
Để đáp ứng yêu cầu đó, mỗi lớp học chỉ khoảng 15 học viên và được chia thành các nhóm nhỏ để giáo viên theo sát từng người. Hình thức "cầm tay chỉ việc" được duy trì trong suốt quá trình học nhằm giúp học viên thành thạo kỹ năng trước khi ra nghề.
Không chỉ ở lĩnh vực làm đẹp, mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp đang được nhiều trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn Đà Nẵng triển khai ở các nhóm ngành kỹ thuật, chế biến thực phẩm, dịch vụ, cơ khí, tự động hóa... Doanh nghiệp tham gia góp ý chương trình đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp, giúp quá trình đào tạo bám sát hơn với yêu cầu của thị trường lao động.
Theo đại diện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng thiếu lao động kỹ thuật có tay nghề, mục tiêu của đào tạo nghề không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức mà phải giúp người học có thể bắt tay vào công việc ngay sau khi tốt nghiệp. Vì vậy, nhiều trường tăng thời lượng thực hành, đầu tư trang thiết bị và thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo theo nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Tại Trường Cao đẳng Đà Nẵng, sinh viên nhiều ngành được bố trí thực tập tại doanh nghiệp ngay trong quá trình học. Những đợt thực tập không chỉ giúp người học làm quen với môi trường sản xuất mà còn là cơ hội để doanh nghiệp đánh giá năng lực, tuyển chọn nhân sự phù hợp. Không ít sinh viên được giữ lại làm việc sau khi kết thúc thực tập, giống như trường hợp của Nguyễn Văn Thiên.
Ở Trường Cao đẳng Lương thực Thực phẩm, việc tổ chức các giờ học thực hành theo quy trình vận hành của nhà hàng, khách sạn cũng giúp sinh viên sớm hình thành tác phong nghề nghiệp. Sau mỗi học phần, người học không chỉ hoàn thiện kỹ năng chế biến mà còn rèn luyện khả năng phối hợp, phân chia công việc và xử lý tình huống trong môi trường làm việc thực tế.
Theo đại diện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, sự đồng hành của doanh nghiệp đang giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và tuyển dụng. Khi chương trình học được xây dựng từ yêu cầu của thị trường lao động, người học có thêm cơ hội tiếp cận việc làm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, còn doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc tìm kiếm nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh.
