Rào cản ngôn ngữ, khoảng cách địa lý và hạn chế trong tiếp cận thông tin từng là "bức tường" khiến nhiều người dân tộc thiểu số (DTTS) tại Cà Mau gặp khó khi thực thi quyền pháp lý của mình.
Thế nhưng, nhờ chính sách trợ giúp pháp lý (TGPL) miễn phí được đưa tận tay, tận gốc, người dân nay đã có thêm một điểm tựa vững chãi để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Khi pháp luật về đến phum, sóc
Tỉnh Cà Mau hiện có 29 thành phần dân tộc thiểu số với hơn 157.000 người (chiếm 6,56% dân số toàn tỉnh), trong đó chủ yếu là đồng bào Khmer và Hoa. Đáng chú ý, toàn tỉnh có tới 12 xã, phường vùng đồng bào DTTS và 105 ấp, khóm; với 61 ấp, khóm thuộc diện đặc biệt khó khăn.
Theo Luật TGPL năm 2017, người DTTS cư trú tại vùng đặc biệt khó khăn hoàn toàn thuộc diện được Nhà nước TGPL miễn phí. Ngoài ra, các nhóm yếu thế khác như hộ nghèo, trẻ em, người khuyết tật hay người có công với cách mạng cũng được thụ hưởng chính sách nhân văn này.
Để chính sách không chỉ "nằm trên giấy", Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Cà Mau đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bám sát cơ sở. Ông Ngô Đức Bính, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, đơn vị luôn chú trọng tăng cường tuyên truyền, tư vấn trực tiếp; phối hợp với UBND các cấp lồng ghép phổ biến pháp luật qua các buổi sinh hoạt cộng đồng, đồng thời đặt bảng thông tin và phát tờ rơi tại khu dân cư.
Đặc biệt, trong công tác tố tụng, Trung tâm luôn phối hợp chặt chẽ với Tòa án, Viện Kiểm sát và Công an tỉnh để kịp thời giới thiệu, bố trí người TGPL ngay khi thụ lý vụ án
Tận tâm, am hiểu và gỡ khó từ cơ sở
Để bảo đảm chất lượng vụ việc, đội ngũ làm công tác TGPL tại Cà Mau được chọn lọc kỹ lưỡng. Ưu tiên hàng đầu là bố trí người có nhiều năm gắn bó với địa bàn, thông hiểu phong tục tập quán, thấu cảm văn hóa và ngôn ngữ của đồng bào.
“Hiện nay, Trung tâm có luật sư là người DTTS cùng đội ngũ trợ giúp viên giàu kinh nghiệm thực tiễn. Nhờ đó, 100% đối tượng thuộc diện TGPL có yêu cầu đều được chúng tôi cung cấp dịch vụ đúng quy định pháp luật”, ông Ngô Đức Bính khẳng định.
Mang trên mình sứ mệnh cầu nối giữa pháp luật và người dân, bà Trịnh Hồng Như, Trợ giúp viên pháp lý, chia sẻ kinh nghiệm thực tế: Khi tiếp xúc với đồng bào DTTS trong các vụ án hình sự hay tranh chấp dân sự, điều quan trọng nhất là sự kiên nhẫn. Sự tận tình hướng dẫn, giải thích rõ ràng bằng tình và lý chính là chìa khóa giúp người dân tháo gỡ vướng mắc, hiểu thấu đáo các quy định pháp luật.
Dưới góc nhìn từ cơ quan tiến hành tố tụng, ông Trần Quang Khang, Phó Chánh án TAND khu vực 8 - Cà Mau, nhìn nhận: “Phần lớn bị cáo là người DTTS có trình độ học vấn thấp, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế. Do vậy, sự tham gia bào chữa, bảo vệ quyền lợi từ Trung tâm TGPL Nhà nước trong các vụ án là vô cùng cần thiết. Hoạt động này không chỉ bảo đảm tính công bằng mà còn là kênh tuyên truyền pháp luật trực quan, giúp người dân nâng cao ý thức chấp hành”.
Nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác trong thời gian tới, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh Cà Mau xác định sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ chuyên môn; đẩy mạnh truyền thông chính sách bằng tiếng dân tộc thiểu số; chú trọng bồi dưỡng kỹ năng tranh tụng và kiến thức văn hóa cho đội ngũ luật sư, trợ giúp viên.
Song song đó, việc thu hút, đào tạo con em đồng bào DTTS tham gia vào lực lượng trợ giúp pháp lý đang là hướng đi chiến lược, hứa hẹn đưa chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước ngày càng thấm sâu, bén rễ bền vững trong cộng đồng các dân tộc tỉnh Cà Mau.
