Để lịch sử không chỉ nằm trên trang sách
Trên mảnh đất Điện Biên, những địa danh như đồi A1, Him Lam hay các công trình tưởng niệm gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ lưu giữ dấu ấn lịch sử mà còn là những địa chỉ giáo dục truyền thống giàu ý nghĩa. Với học sinh sinh ra, lớn lên nơi đây, việc trực tiếp tìm hiểu các di tích giúp những câu chuyện về quá khứ trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.
Từ thực tế đó, Trường Tiểu học Thanh Nưa, xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên đã chú trọng đưa lịch sử địa phương vào các hoạt động giáo dục, kết hợp kiến thức trên lớp với những chuyến tham quan, trải nghiệm tại các địa chỉ đỏ.
Một trong những hoạt động tiêu biểu được triển khai trong năm học 2025–2026 là chương trình tham quan các di tích lịch sử Điện Biên Phủ dành cho học sinh khối lớp 5.
Trong hành trình này, học sinh được đến Nghĩa trang Liệt sĩ A1, Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đồi E2 và Di tích lịch sử Him Lam. Đây là những địa điểm gắn với truyền thống cách mạng, giúp các em hiểu thêm về những hy sinh, đóng góp của các thế hệ đi trước.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1, hoạt động dâng hương, báo công là dịp để học sinh bày tỏ lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ. Trong khi đó, việc tham quan những địa danh lịch sử giúp các em hình dung rõ hơn về các sự kiện gắn với Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Chương trình còn có những hoạt động trải nghiệm mô phỏng như kéo pháo, vận chuyển quân trang, lương thực. Thông qua các hoạt động này, học sinh có thêm cơ hội cảm nhận phần nào những gian khổ, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó của quân, dân ta trong chiến dịch lịch sử.
Thay vì chỉ ghi nhớ các mốc thời gian, sự kiện, việc tiếp cận lịch sử bằng hình ảnh và trải nghiệm trực tiếp giúp học sinh kết nối kiến thức với những địa danh cụ thể. Qua đó, các em được bồi dưỡng lòng biết ơn, ý thức trân trọng hòa bình và niềm tự hào về truyền thống quê hương.
Tìm hiểu truyền thống qua hình ảnh người lính
Không chỉ tổ chức tham quan các di tích lịch sử, nhà trường còn đưa học sinh đến tìm hiểu môi trường quân đội, giúp các em hiểu thêm về cuộc sống, nhiệm vụ và trách nhiệm của người chiến sĩ.
Hàng năm, nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, nhà trường thường tổ chức chương trình tham quan, trải nghiệm tại các đơn vị bộ đội đóng chân trên địa bàn như: Trung đoàn 82, Sư đoàn 355... Chương trình được tổ chức với sự tham gia của học sinh cùng cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, nhằm giáo dục truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và ý thức tổ chức kỷ luật.
Trong hoạt động trải nghiệm, học sinh được tìm hiểu phòng truyền thống, khu nhà ở, nhà ăn, bếp nuôi quân, khu tăng gia sản xuất và một số hoạt động huấn luyện, sinh hoạt thường ngày của cán bộ, chiến sĩ.
Những nội dung này giúp các em có cái nhìn gần gũi hơn về môi trường quân đội, từ nền nếp sinh hoạt đến tinh thần tự giác, đoàn kết và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.
Nếu những di tích lịch sử giúp học sinh hiểu thêm về sự hy sinh của thế hệ đi trước thì hoạt động tìm hiểu đời sống bộ đội lại mở ra góc nhìn về nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời bình.
Điểm chung của các chương trình là tạo điều kiện để học sinh trực tiếp quan sát, tìm hiểu và tham gia hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Qua đó, giáo dục lịch sử được kết nối với giáo dục kỹ năng sống, tinh thần tập thể và ý thức kỷ luật.
Đối với học sinh tiểu học, những câu chuyện lịch sử sẽ dễ tiếp nhận hơn khi được gắn với hình ảnh, hiện vật và trải nghiệm thực tế. Đây cũng là cách nhà trường làm phong phú hoạt động giáo dục truyền thống, giúp bài học trở nên sinh động và có ý nghĩa.
Bồi đắp tình yêu quê hương từ những bài học thực tế
Từ năm học 2026–2027, Trường Tiểu học Thanh Nưa hoạt động theo mô hình mới sau khi sáp nhập năm trường tiểu học trên địa bàn, với gần 70 lớp và hơn 1.600 học sinh tại một trường chính và bốn phân hiệu.
Bên cạnh việc ổn định tổ chức, nâng cao chất lượng giáo dục, nhà trường tiếp tục xác định giáo dục lịch sử địa phương, truyền thống cách mạng và hoạt động trải nghiệm là những nội dung quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện học sinh.
Trong kế hoạch giáo dục của nhà trường, nội dung lịch sử địa phương được lồng ghép trong các môn học và hoạt động giáo dục phù hợp. Giáo viên khai thác tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Điện Biên từ lớp 1 đến lớp 5, kết hợp tranh ảnh, video, câu chuyện lịch sử và những hình thức học tập trực quan.
Hướng triển khai này giúp học sinh tìm hiểu những địa danh, nhân vật, sự kiện gắn với quê hương ngay trong lớp học, đồng thời có cơ hội mở rộng kiến thức thông qua hoạt động thực tế.
Cô Nguyễn Thị Kim Dung – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thanh Nưa cho biết, nhà trường đặc biệt coi trọng việc bồi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống cho học sinh.
Theo cô Dung, việc giáo dục lịch sử cần được tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm lý, khả năng tiếp nhận của từng lứa tuổi. Bên cạnh kiến thức trong sách giáo khoa, những câu chuyện về nhân vật lịch sử, các địa chỉ đỏ và hoạt động trải nghiệm sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn ý nghĩa của truyền thống cách mạng.
“Chúng tôi mong muốn học sinh không chỉ biết đến những sự kiện, địa danh lịch sử qua sách vở mà còn hiểu được ý nghĩa, giá trị của những sự kiện ấy. Thông qua các hoạt động giáo dục và trải nghiệm, nhà trường hướng các em đến lòng biết ơn, niềm tự hào về truyền thống cách mạng và ý thức gìn giữ những giá trị tốt đẹp của quê hương”, cô Dung chia sẻ.
Để những hoạt động giáo dục truyền thống phát huy hiệu quả, nhà trường cũng chú trọng phối hợp với phụ huynh và các đơn vị liên quan trong quá trình tổ chức, bảo đảm an toàn, phù hợp với điều kiện thực tế và lứa tuổi học sinh.
Từ những bài học trong lớp đến hành trình tìm hiểu các địa chỉ đỏ, Trường Tiểu học Thanh Nưa đã lựa chọn cách đưa lịch sử đến gần học sinh bằng những hoạt động thiết thực. Mỗi chuyến tham quan không chỉ mở rộng hiểu biết mà còn góp phần nuôi dưỡng lòng biết ơn, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương.
Khi lịch sử được truyền tải bằng những câu chuyện, hình ảnh và trải nghiệm gần gũi, các giá trị truyền thống không còn là kiến thức xa xôi mà từng bước được bồi đắp trong nhận thức, tình cảm của thế hệ trẻ trên mảnh đất Điện Biên anh hùng.