Dòng sông nhân tạo vĩ đại (GMMR) là dự án kỹ thuật dân dụng khổng lồ ở sa mạc châu Phi, được thiết kế để dẫn nguồn nước cổ xưa đến một quốc gia khô cằn ở Bắc Phi, nơi đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước.
GMMR trải dài khắp Libya, nhằm mục đích khai thác cái gọi là "nước hóa thạch" được cho là có niên đại từ kỷ băng hà cuối cùng, từ một hồ chứa ngầm khổng lồ được gọi là Hệ thống Tầng chứa nước sa thạch Nubia (NSAS).
Nằm bên dưới sa mạc Sahara và một phần của Libya, Ai Cập, Chad và Sudan, NSAS là một trong những tầng chứa nước lâu đời và lớn nhất trên hành tinh, chứa trữ lượng nước ngọt khổng lồ.
Libya đã phát hiện ra các tầng chứa nước này trong quá trình tìm kiếm dầu mỏ vào năm 1953, và kế hoạch xây dựng GMMR được hình thành một thập kỷ sau đó vào cuối những năm 1960.
Được tài trợ bởi cố lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi, người từng mô tả dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ này là "kỳ quan thứ tám của thế giới", GMMR được cho là có ngân sách ước tính khoảng 25 tỷ đô la (18,5 tỷ bảng Anh).
Ngân sách khổng lồ của dự án chắc chắn phản ánh lượng vật liệu khổng lồ cần thiết để hoàn thành. Thật vậy, GMMR sở hữu nguồn nguyên liệu thô mà người ta cho rằng, có thể dùng để xây dựng "20 kim tự tháp lớn Giza".
Cơ quan quản lý các con sông nhân tạo vĩ đại (GMMRA) ước tính việc sử dụng khoảng năm triệu tấn xi măng, với các sợi dây thép "dài đủ để quấn quanh trái đất 280 lần".
Được chia thành năm giai đoạn chính, giai đoạn đầu tiên hoàn thành vào ngày 28/8/1991, hệ thống đường ống dẫn nước của GMMRA trải dài 2.800km, 3.976km hiện đang ở các giai đoạn thi công khác nhau, với công suất cung cấp nước hàng ngày khoảng 1,7 tỷ gallon.
Tính đến tháng 12/2025, tức 34 năm sau, giai đoạn thứ năm "sắp hoàn thành", và ước tính có chi phí 7 tỷ đô la. Giai đoạn này sẽ mở rộng đến các khu vực nông thôn và phía bắc hiện vẫn chưa được kết nối".
