Sáng 1/10, tại trường Tiểu học Đống Đa, UBND phường Đống Đa, Hà Nội tổ chức Lễ khai mạc “Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời” và ra mắt mô hình “Thư viện mở – Không gian đọc thanh lịch” gắn với thực hiện Quy tắc ứng xử và xây dựng Người Hà Nội thanh lịch, văn minh trên địa bàn phường Đống Đa năm 2026.
Học tập suốt đời là trách nhiệm của mỗi công dân
Phát biểu khai mạc Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026, bà Vũ Mai Khanh – Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Đống Đa nhấn mạnh: Trong kỷ nguyên số, khi khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi nhanh chóng cách con người học tập, làm việc và tiếp cận thông tin. Tri thức ngày càng được mở rộng nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mỗi người phải biết tự học, lựa chọn thông tin, cập nhật kiến thức và sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, an toàn, có trách nhiệm.
Theo bà Vũ Mai Khanh, học tập suốt đời không phải là điều xa vời khi mỗi cán bộ, công dân chủ động trau dồi kiến thức để làm tốt hơn công việc của mình. Mỗi thầy cô giáo không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, mỗi học sinh chủ động hình thành năng lực tự học, biết sử dụng công nghệ để tìm kiếm và mở rộng tri thức.
Chia sẻ tại chương trình, nhà giáo Trịnh Như Ngọc - Trường Tiểu học Đống Đa cho rằng, trong thời đại AI, chúng ta càng phải học cách đặt sâu câu hỏi, tư duy độc lập và làm chủ công nghệ thay vì để công nghệ suy nghĩ thay cho mình. Muốn truyền cảm hứng học tập cho học sinh, chính những người thầy phải giữ trong mình ngọn lửa học hỏi và khát khao đổi mới.
Thư viện mở - Không gian thanh lịch
Nhấn mạnh về định hướng triển khai các hoạt động năm nay, đại diện UBND phường Đống Đa khẳng định: "Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 không dừng lại ở công tác tuyên truyền bề nổi, mà phải tạo ra những cơ hội học tập thực chất cho cán bộ, giáo viên, học sinh và nhân dân trên địa bàn".
Do đó, việc lựa chọn triển khai thí điểm mô hình “Thư viện mở – Không gian đọc thanh lịch” gắn với thực hiện Quy tắc ứng xử và xây dựng Người Hà Nội thanh lịch, văn minh tại Trường Tiểu học Đống Đa là phương án đầu tiên được thực hiện.
Mô hình hướng tới những giá trị rất đỗi gần gũi và thực tế, đưa sách đến gần hơn với học sinh, tạo không gian mở để các em chủ động đọc, tự học, chia sẻ tri thức; đồng thời hình thành thói quen ứng xử đẹp ngay trong môi trường học đường.
Theo nhà giáo Trần Thị Lan Hường - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đống Đa: "Trong thời đại con người có thể lướt qua hàng nghìn thông tin mỗi ngày, học sinh càng cần dành thời gian đọc một cuốn sách; khi AI có thể tạo ra rất nhiều câu trả lời, năng lực suy nghĩ bằng chính tư duy của mình càng trở nên cần thiết. Từ góc độ giáo dục, văn hóa đọc vì thế không chỉ là câu chuyện của thư viện. Một cuốn sách có thể trở thành điểm khởi đầu để rèn luyện năng lực tự học, tư duy độc lập, khả năng lựa chọn thông tin và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Từ một không gian đọc, chúng ta muốn các em hình thành thói quen giữ gìn sách, bảo vệ không gian chung, giao tiếp lịch sự, biết chia sẻ và tôn trọng người khác. Đó cũng chính là cách đưa nội dung xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh vào những hoạt động gần gũi hàng ngày".
Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại về những điểm mới của mô hình, bà Nguyễn Cẩm Tú - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Đống Đa cho rằng, mô hình "Thư viện mở – Không gian đọc thanh lịch" ghi dấu bước chuyển mình rõ nét khi thay đổi hoàn toàn tư duy tiếp cận thư viện trường học truyền thống.
Thư viện không còn là kho lưu giữ hay phòng đọc khép kín, mà được mở rộng thành các "góc đọc thanh lịch" ngay tại hành lang, sảnh trường và lớp học. Giá trị cốt lõi của mô hình không nằm ở số lượng giá sách được bổ sung, mà đặt ở chuỗi chuyển hóa hành vi từ việc đọc sách để hình thành văn hóa đọc, từ văn hóa đọc định hình văn hóa ứng xử .
Bên cạnh các hoạt động duy trì nhịp sống học đường như "15 phút ra chơi cùng sách", "Mỗi tuần một cuốn sách hay" hay mô hình "Tủ sách sẻ chia", điểm nhấn hiện đại của thư viện mở nằm ở khả năng thích ứng thời đại số. Hệ thống sách được số hóa và tra cứu nhanh qua mã QR.
Có thể thấy, Lễ khai mạc "Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời" năm 2026 và sự ra đời của mô hình "Thư viện mở – Không gian đọc thanh lịch" không chỉ tạo ra một điểm nhấn văn hóa mới trong môi trường học đường, mà còn hiện thực hóa tinh thần đổi mới giáo dục một cách thực chất
Bằng việc kết hợp hài hòa giữa văn hóa đọc truyền thống, năng lực làm chủ công nghệ số và việc thực hành quy tắc ứng xử hàng ngày, mô hình đang từng bước bồi đắp tư duy độc lập cùng phong cách thanh lịch, văn minh cho thế hệ học sinh Thủ đô
Đây chính là nền tảng vững chắc để tinh thần tự học lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng một xã hội học tập năng động và phát triển bền vững trên địa bàn phường Đống Đa nói riêng cũng như toàn thành phố Hà Nội nói chung
