NSƯT Mai Châu tên thật là Mai Thị Châu, sinh năm 1927, quê Nghệ An. Bà được đánh giá là gương mặt tiêu biểu của điện ảnh cách mạng Việt Nam. Với vai diễn nổi bật trong "Chị Dậu", nhiều khán giả gọi bà là "Nghị Quế" của điện ảnh Việt.
Với lối diễn xuất sắc sảo, tự nhiên, bà Mai Châu đã lột tả thành công một nhân vật bà Nghị Quế keo kiệt, nham hiểm và tàn nhẫn, là một mảnh ghép không thể thiếu làm nên thành công của phim “Chị Dậu”.
Mai Châu diễn đạt đến mức sau vai Nghị Quế, bà tiếp tục được giao các vai phản diện khác như Phó Đoan (phim Sao Tháng Tám), vợ Bá Kiến (phim Làng Vũ Đại ngày ấy), Hoàng Thái Hậu (phim Đêm hội Long Trì)…
Ngoài ra, bà từng tham gia nhiều bộ phim nổi tiếng, như: Chung một dòng sông, Chị Tư Hậu, Đi bước nữa, Cô gái công trường, Cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn...
NSƯT Mai Châu đóng phim đến năm hơn 80 tuổi với bộ phim cuối cùng là "Bi! đừng sợ" của đạo diễn Phan Đăng Di.
Nghệ sĩ Mai Châu kết hôn năm 19 tuổi. Chồng của bà là ông Vũ Kỳ Lân - từng giữ chức vụ trưởng đoàn văn công tiền tuyến. Sau năm 1954, ông làm Chính ủy đặc khu Vĩnh Linh, rồi làm Giám đốc Điện ảnh quân đội.
Khi trường Điện ảnh Việt Nam (nay là Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội) mở lớp đào tạo diễn viên khóa 1, nghệ sĩ Mai Châu tham gia thi tuyển và được chọn làm diễn viên chính thức của Xưởng Phim truyện Việt Nam (nay là Hãng phim truyện Việt Nam) từ năm 1959.
