Nhận diện khó khăn
Từ thực tiễn Trường THPT Vĩnh Long (tỉnh Vĩnh Long), theo thầy Võ Tấn Phát, để đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học, nhà trường còn có những khó khăn.
Thứ nhất là khó khăn về cơ sở vật chất. Cụ thể, trang thiết bị, phòng học ngoại ngữ chưa được cập nhật, trang bị đầy đủ, chưa đáp ứng được nhu cầu giảng dạy và học tập; thiếu những phần mềm tiên tiến, đa dạng trong thực hiện giảng dạy môn tiếng Anh; thiếu tài nguyên học tập và tài liệu phù hợp với trình độ học sinh…
Thứ hai là môi trường học tập. Lớp học quá đông học sinh, sĩ số bình quân 40 học sinh/lớp. Từ đó dẫn đến giáo viên tổ chức các phương pháp dạy học, rèn luyện kỹ năng cho học sinh gặp nhiều khó khăn, không bao quát trọn vẹn lớp học; học sinh không có nhiều cơ hội phát huy tiềm năng của mình; thiếu cơ hội để học sinh thực hành Tiếng Anh trong môi trường thực tế. Trình độ học sinh không đồng đều trong một lớp học. Học sinh sử dụng tiếng mẹ đẻ nhiều trong suốt giờ trên lớp cũng như ngoài xã hội dẫn đến rào cản ngôn ngữ có thể khiến học sinh ngại giao tiếp bằng Tiếng Anh.
Thứ ba là về giáo viên. Trình độ, năng lực của giáo viên chưa đồng đều. Một số giáo viên chưa nhiệt tình, chưa tâm huyết, chỉ dạy theo các yêu cầu trong sách giáo khoa; phương pháp giảng dạy còn truyền thống, không khuyến khích sự sáng tạo và giao tiếp, chưa nâng cao, mở rộng kiến thức, rèn luyện tốt bốn kỹ năng cho học sinh. Nhiều thầy cô trình độ ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chưa khai thác hết những học liệu, những phần mềm giảng dạy; từ đó chất lượng giảng dạy môn Tiếng Anh hiệu quả chưa cao, khó có thể giúp môn Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.
Thứ tư là về học sinh. Học sinh quen học tập theo phương pháp truyền thống, tập trung vào ngữ pháp; khả năng nghe, nói hạn chế. Áp lực thi cử có thể khiến học sinh tập trung vào điểm số hơn là việc thực hành ngôn ngữ (chỉ thiên về ngữ pháp và đọc hiểu). Đa số các em có tư tưởng e ngại khi học môn Tiếng Anh do kiến thức nền chưa được đảm bảo từ cấp mầm non, tiểu học, THCS. Một bộ phận học sinh thiếu động lực khi từ năm 2025 Tiếng Anh là môn học tự chọn trong thi tốt nghiệp THPT.
Điều kiện cần cho nhà trường
Để tiếng Anh không chỉ là môn học mà thực sự là ngôn ngữ thứ hai, thầy Võ Tấn Phát cho rằng, nhà trường cần những điều kiện như sau:
Về cơ sở vật chất: Phòng học tiếng Anh hiện đại tiên tiến, được trang bị đầy đủ các thiết bị nghe nhìn hiện đại phục vụ cho việc giảng dạy và học tập đáp ứng phát huy đầy đủ 4 kỹ năng cho học sinh.
Số lượng học sinh: Sĩ số học sinh trong lớp cần giảm xuống không quá 30 học sinh/lớp.
Chương trình giảng dạy: Xây dựng chương trình giảng dạy bao gồm cả ngữ pháp, từ vựng và kỹ năng giao tiếp. Tạo điều kiện cho học sinh thực hành nói tiếng Anh thông qua các hoạt động nhóm và các câu lạc bộ, sinh hoạt và môi trường sinh hoạt tiếng Anh trong trường học. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm để học sinh thực hành giao tiếp tiếng Anh bên ngoài trường học, với người nước ngoài.
Hệ thống đánh giá : Thiết lập hệ thống đánh giá định kỳ gồm đầy đủ 4 kỹ năng để theo dõi tiến trình học tập của học sinh.
Định hướng học tập tốt cho học sinh: Chính quyền địa phương, nhà trường và gia đình cần có những giải pháp, kế hoạch để thực hiện tốt công tác truyền thông, giáo dục cho học sinh nhận thức được tầm quan trọng của tiếng Anh trong trường học và xã hội.
Trình độ của giáo viên: Nhà trường cần có các giáo viên được đào tạo chuyên sâu về tiếng Anh và phương pháp giảng dạy ngôn ngữ. Giáo viên được tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng mới và phương pháp giảng dạy hiện đại, ứng dụng tốt công nghệ thông tin trong hoạt động giảng dạy.
