Nâng cao chất lượng đào tạo nghề từ nhu cầu thực tiễn
Với đặc thù địa hình miền núi, diện tích vườn đồi rộng và đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 90% dân số, xã Kim Phượng (Thái Nguyên) xác định phát triển sinh kế tại chỗ là một trong những hướng đi quan trọng nhằm cải thiện đời sống người dân. Trong đó, hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với trang bị kiến thức, kỹ năng nghề cho lao động nông thôn đang từng bước mang lại những chuyển biến tích cực.
Năm 2025, UBND xã triển khai 2 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo mô hình chăn nuôi gà thả vườn đồi với 56 hộ tham gia, trong đó có 12 hộ nghèo, 12 hộ cận nghèo và 30 hộ mới thoát nghèo. Không chỉ được hỗ trợ con giống, thức ăn, các hộ còn được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh, từng bước nâng cao kiến thức và năng lực tổ chức sản xuất.
Kết quả, sau khi triển khai dự án, có 6 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 - 2025. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy khi hỗ trợ sản xuất đi đôi với hướng dẫn kỹ thuật, người dân có thêm điều kiện phát huy nội lực, chủ động phát triển kinh tế gia đình.
Tiếp nối kết quả đó, năm 2026, xã Kim Phượng triển khai dự án nuôi gà ri lai thả vườn đồi với 37 hộ tham gia tổ sản xuất cộng đồng. Trong đó, 36 hộ được hỗ trợ, một hộ làm kinh tế giỏi tham gia đối ứng, chia sẻ kinh nghiệm. Tổng kinh phí dự án hơn 618,9 triệu đồng, gồm 400 triệu đồng ngân sách nhà nước, hơn 22,8 triệu đồng vốn thu hồi từ dự án trước và hơn 196,1 triệu đồng vốn đối ứng của các thành viên.
Mỗi hộ được hỗ trợ 120 con gà ri lai, thức ăn chăn nuôi và tập huấn kỹ thuật. Cách làm này không chỉ giúp người dân giảm áp lực về vốn ban đầu mà còn tạo cơ hội tiếp cận kiến thức nghề, từ khâu lựa chọn giống, xây dựng chuồng trại, chăm sóc đến phòng bệnh và tổ chức sản xuất.
Gia đình chị Hoàng Thị Hậu, sinh năm 1981, người Tày ở xóm Kim Tân, là một trong những hộ nghèo tham gia dự án. Tháng 10/2026, gia đình chị được hỗ trợ 120 con gà giống cùng thức ăn và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi.
“Trước đây, gia đình tôi còn nhiều khó khăn, vốn để đầu tư chăn nuôi cũng hạn chế. Được Nhà nước hỗ trợ con giống, thức ăn và hướng dẫn kỹ thuật, gia đình có thêm điều kiện phát triển kinh tế”, chị Hậu chia sẻ.
Với chị Hậu, những kiến thức được hướng dẫn không chỉ phục vụ việc chăm sóc đàn gà trước mắt mà còn là kinh nghiệm có thể áp dụng trong những lứa nuôi tiếp theo. Từ chỗ chăn nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người dân từng bước tiếp cận phương pháp sản xuất có kỹ thuật, biết chủ động phòng bệnh và hạn chế những rủi ro có thể xảy ra.
Thực tế này cho thấy, đào tạo nghề cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không nên dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức trong các lớp học, mà cần gắn với quá trình thực hành, sản xuất và giải quyết những vấn đề cụ thể của người lao động. Nội dung đào tạo phải phù hợp trình độ tiếp nhận, điều kiện kinh tế, tập quán sinh hoạt và nhu cầu việc làm tại địa phương.
Đặc biệt, với lao động nghèo, cận nghèo, việc học nghề cần đi cùng hỗ trợ tư liệu sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật sau đào tạo và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đây là những yếu tố quan trọng giúp người dân có thể biến kiến thức thành kỹ năng, biến kỹ năng thành sản phẩm và từng bước tạo ra thu nhập ổn định.
Hướng tới giảm nghèo bền vững
Theo số liệu của xã Kim Phượng, địa phương hiện còn 150 hộ nghèo và cận nghèo, chiếm 5,71% tổng số hộ. Kết quả rà soát sơ bộ năm 2026 tại 12 xóm ghi nhận 33 hộ thoát nghèo, đạt 132% kế hoạch tỉnh giao; 45 hộ thoát cận nghèo, đạt 642% kế hoạch. Xã dự kiến cuối năm còn 72 hộ nghèo và cận nghèo, chiếm 2,73%.
Những kết quả trên cho thấy vai trò của các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo. Tuy nhiên, để giảm nghèo thực chất và bền vững, địa phương cần tiếp tục chú trọng chất lượng đào tạo nghề, bảo đảm người lao động sau học nghề có khả năng tự tạo việc làm, nâng cao năng suất và thích ứng với yêu cầu của thị trường.
Ông Long Trí Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phượng cho biết: Địa phương ưu tiên những mô hình phát triển sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của người dân.
Theo ông Dũng, thời gian tới, xã tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, khuyến khích các hộ trao đổi kinh nghiệm, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Song song với hỗ trợ con giống, địa phương chú trọng nâng cao khả năng tiếp cận thông tin để người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm, sử dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ.
Từ những đàn gà giống được trao đến tay hộ nghèo ở Kim Phượng, một hướng tiếp cận thiết thực trong đào tạo nghề và giảm nghèo đang được mở ra, đó là lấy người lao động làm trung tâm, lấy nhu cầu thực tiễn làm cơ sở và lấy hiệu quả việc làm, thu nhập làm thước đo. Khi người dân được trang bị kiến thức, kỹ năng và có điều kiện vận dụng vào sản xuất, đào tạo nghề sẽ thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hướng tới giảm nghèo bền vững.
