Đa dạng ngành nghề, phát huy lợi thế địa phương
Nằm ở vùng miền núi, biên giới phía Đông Bắc của Quảng Ninh, xã Hoành Mô có diện tích tự nhiên 137,91km2, dân số hơn 9.000 người sinh sống tại 6 thôn.
Đối với địa phương miền núi, biên giới, đào tạo nghề không chỉ là trang bị kiến thức, kỹ năng lao động mà còn là giải pháp quan trọng giúp người dân thay đổi phương thức sản xuất, mở rộng cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập.
Cùng với nông, lâm nghiệp, Hoành Mô có tiềm năng phát triển du lịch và dịch vụ nhờ cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa các dân tộc và lợi thế cửa khẩu biên giới.
Những điểm đến như Cao Ba Lanh, Cao Ly cùng các sản phẩm du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và thương mại cửa khẩu đang mở ra cơ hội phát triển nhiều ngành nghề mới.
Để khai thác lợi thế này, địa phương đã phối hợp với Trường Đại học Hạ Long triển khai đào tạo nghiệp vụ hướng dẫn du lịch, buồng, bàn, bar và chế biến món ăn, trang bị kỹ năng phục vụ khách du lịch cho người dân.
Các chương trình góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ, tạo điều kiện để người dân tham gia kinh doanh dịch vụ, phát triển sản phẩm du lịch gắn với bản sắc văn hóa và sản vật địa phương.
Anh Nình A Ngằn, một học viên tham gia chương trình nghiệp vụ du lịch chia sẻ: “Ở địa phương có nhiều cảnh đẹp, nét văn hóa đặc sắc nhưng để làm du lịch thì người dân cũng cần được học bài bản. Qua học nghề, chúng tôi có thêm kiến thức về cách đón tiếp khách, phục vụ ăn uống và giới thiệu những nét văn hóa của quê hương. Nếu có điều kiện phát triển dịch vụ, người dân sẽ có thêm việc làm ngay tại nơi sinh sống”.
Với đặc thù biên giới, kỹ năng tiếng Trung giao tiếp, ứng dụng công nghệ thông tin, quảng bá sản phẩm và tổ chức dịch vụ cũng ngày càng cần thiết.
Đây là những nội dung giúp lao động địa phương tham gia hiệu quả hơn vào các hoạt động du lịch, kinh doanh, thương mại và giới thiệu sản phẩm nông, lâm nghiệp.
Gắn đào tạo với nhu cầu việc làm
Bên cạnh những kết quả bước đầu, công tác đào tạo nghề tại Hoành Mô vẫn còn không ít khó khăn.
Nhu cầu của người dân phân tán ở nhiều lĩnh vực, một số nghề chưa tập hợp đủ học viên để tổ chức lớp, trong khi việc tìm kiếm đơn vị đào tạo phù hợp với địa bàn miền núi, biên giới còn hạn chế.
Điều kiện kinh tế gia đình, quãng đường đi lại và thời gian tham gia sản xuất cũng ảnh hưởng đến khả năng theo học của người dân.
Đại diện Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoành Mô cho biết, đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số phải xuất phát từ nhu cầu thực tế và điều kiện sinh kế của người dân.
Với Hoành Mô, xã ưu tiên những nghề phục vụ sản xuất nông, lâm nghiệp, phát triển du lịch, dịch vụ và kết nối lao động với các doanh nghiệp, đặc biệt là ngành than.
Quan điểm của địa phương là không chạy theo số lượng lớp học mà chú trọng khả năng áp dụng kiến thức, tạo việc làm và nâng cao thu nhập sau đào tạo.
Theo định hướng của địa phương, công tác đào tạo nghề sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức tại cơ sở. Trong đó, các nghề nông, lâm nghiệp chú trọng chuyển giao kỹ thuật và thực hành; lĩnh vực du lịch, dịch vụ quan tâm nghiệp vụ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng số; các nghề công nghiệp gắn đào tạo với yêu cầu tuyển dụng và an toàn lao động.
Hiệu quả đào tạo không chỉ được đánh giá qua số lớp tổ chức hay chứng chỉ được cấp mà còn thể hiện ở số người có việc làm, khả năng áp dụng kiến thức vào sản xuất và mức độ cải thiện thu nhập của người học.
Với nguồn lao động gần 5.000 người trong độ tuổi có khả năng lao động, cùng lợi thế về nông, lâm nghiệp, du lịch, thương mại cửa khẩu và khả năng kết nối với các doanh nghiệp trong thành phố, Hoành Mô có điều kiện tiếp tục phát triển nguồn nhân lực theo hướng đa dạng, phù hợp với đặc thù địa phương.