Hợp tác xây dựng giải pháp nước sạch bền vững
Ngày 30/10, Đại học Trà Vinh cho biết vừa ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) có thời hạn 5 năm với Công ty TNHH Nhà máy Bia HEINEKEN Việt Nam trong lĩnh vực nước cho cộng đồng.
Chương trình hướng đến hỗ trợ người dân tại những khu vực chịu tác động nặng nề bởi biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và hạn hán, ưu tiên các xã đảo, cù lao, vùng sâu, vùng xa và vùng cao. Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) được xác định là địa bàn triển khai trọng tâm trong giai đoạn đầu, trước khi mở rộng đến các địa phương khác.
Tại nhiều địa phương vùng ven biển ĐBSCL, tình trạng thiếu nước ngọt vào mùa khô vẫn là thách thức lớn đối với đời sống người dân. Nước mặn lấn sâu vào nội đồng, nguồn nước giếng bị nhiễm mặn, lượng nước mưa dự trữ không đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt. Nhiều hộ gia đình phải mua nước với chi phí cao hoặc sử dụng nguồn nước chưa bảo đảm vệ sinh.
Trước thực tế đó, Đại học Trà Vinh và HEINEKEN Việt Nam thống nhất xây dựng chương trình hợp tác dài hạn, không chỉ hỗ trợ đầu tư công trình mà còn chú trọng khả năng vận hành, duy trì hiệu quả sau khi đưa vào sử dụng.
Theo biên bản ghi nhớ, hai bên tập trung vào 4 nhóm hoạt động. Trong đó, ưu tiên tài trợ, thiết kế và lắp đặt các hệ thống thu gom, xử lý, cung cấp nước sạch phục vụ sinh hoạt cho cộng đồng, đặc biệt là những nhóm dân cư yếu thế.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, chương trình chú trọng xây dựng cơ chế quản lý, vận hành và duy tu công trình dài hạn; tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật để người dân và chính quyền địa phương có thể chủ động quản lý, sử dụng.
Hai bên cũng phối hợp khảo sát, nghiên cứu và đề xuất các giải pháp cải thiện nguồn nước tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn; đồng thời tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước, sử dụng nước tiết kiệm và an toàn.
Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là mô hình phối hợp “Nhà trường - Doanh nghiệp - Chính quyền địa phương”. Theo đó, mỗi dự án được triển khai trên cơ sở cam kết giữa nhà tài trợ, chính quyền và cộng đồng thụ hưởng.
Chính quyền địa phương có trách nhiệm đề xuất nhu cầu hỗ trợ bằng văn bản, cử cán bộ đồng hành trong quá trình thực hiện. Đại học Trà Vinh, thông qua đội ngũ chuyên gia Trung tâm Nước STARS, đảm nhiệm công tác khảo sát, tư vấn giải pháp kỹ thuật, tập huấn và chuyển giao công nghệ.
Cách tiếp cận này hướng đến giải quyết một trong những khó khăn thường gặp ở các công trình nước sạch nông thôn: thiếu nhân lực quản lý, kinh phí bảo trì và năng lực vận hành sau đầu tư. Việc người dân tham gia từ khâu khảo sát, xây dựng phương án đến tiếp nhận chuyển giao được kỳ vọng giúp công trình phát huy hiệu quả lâu dài.
Khảo sát thực tế ngay sau lễ ký kết
Thể hiện tinh thần đưa cam kết vào thực tiễn, đoàn công tác của HEINEKEN Việt Nam và Đại học Trà Vinh, thông qua Trung tâm Nước STARS, đã đến khảo sát và làm việc với lãnh đạo hai xã Tân Thới và Tân Phú Đông, tỉnh Đồng Tháp.
Đây là những địa bàn đầu tiên được lựa chọn khảo sát trong khuôn khổ chương trình hợp tác. Tại buổi làm việc, lãnh đạo hai địa phương thông tin về hiện trạng nguồn nước, nhu cầu sử dụng của người dân và những khó khăn trong bảo đảm nước sinh hoạt, nhất là vào mùa khô.
Hai địa phương đồng thời cam kết phối hợp, cử cán bộ đồng hành cùng chương trình trong quá trình khảo sát, xây dựng phương án và triển khai các dự án cụ thể.
Tân Thới và Tân Phú Đông là những địa bàn cù lao ở khu vực hạ lưu sông Tiền, thường xuyên chịu ảnh hưởng của tình trạng thiếu nước ngọt và xâm nhập mặn. Vào mùa khô, khi lượng nước ngọt từ thượng nguồn suy giảm, nước mặn có điều kiện lấn sâu, gây khó khăn cho việc khai thác nguồn nước phục vụ sinh hoạt.
Nhiều hộ dân phải mua nước ngọt từ nơi khác vận chuyển đến, làm tăng chi phí sinh hoạt. Tình trạng thiếu nước sạch không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân.
Trên cơ sở kết quả khảo sát, thời gian tới, Đại học Trà Vinh và HEINEKEN Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện phương án kỹ thuật, xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực và lựa chọn địa bàn ưu tiên để triển khai các công trình.
Thông qua hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền địa phương, chương trình kỳ vọng góp phần cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch, nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu cho cộng đồng tại ĐBSCL.
