Bước sang tuần thứ tư của cuộc xung đột ở Iran, bản chất bất đối xứng của cuộc đối đầu đã được khẳng định chắc chắn. Vấn đề chính đối với Mỹ và Israel là cuộc xung đột mà họ dường như hy vọng sẽ giới hạn trong phạm vi hẹp đã lan rộng ra toàn bộ khu vực, và hậu quả kinh tế của nó đã gây ra tác động toàn cầu.
Hãng RIA Novosti đưa tin về hiệu quả bất ngờ từ phản ứng quân sự của Iran.
Thiệt hại lớn
Iran đang chịu tổn thất nặng, bởi theo số liệu thương vong mới nhất do chính phủ công bố tính đến ngày 18/3, tổng số người thương vong ước tính khoảng 20.000 người.
Trong số đó 1.111 người đang được điều trị tại bệnh viện. Trong số những người thiệt mạng có rất nhiều thường dân. Mức độ tàn phá rất nghiêm trọng: Hơn 61.000 công trình dân sự bị hư hại.
Theo tờ Wall Street Journal, Mỹ và Israel đã tấn công hơn 16.000 mục tiêu trong chiến dịch này. Tờ báo này lưu ý phía Mỹ đã tấn công 7.800 mục tiêu, trong khi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tấn công 8.500 mục tiêu.
Tuy nhiên, phía lực lượng Mỹ và Israel cũng chịu tổn thất không hề nhỏ. Lầu Năm Góc đã chính thức xác nhận 13 binh sĩ thiệt mạng. Khoảng 200 người khác bị thương.
Mỹ cũng mất 5 máy bay. Ngày 1/3, 3 chiếc chiến đấu cơ hạng nặng F-15 bị trúng hỏa lực đồng minh Kuwait khi những máy bay này đang thực hiện chiến dịch tấn công Iran.
"Phi công chiếc F/A-18 đã bắn 3 quả tên lửa. Cả 3 máy bay Mỹ đều bị bắn hạ. Các phi công đã sống sót", tờ Wall Street Journal đưa tin, trích dẫn một nguồn tin có quyền tiếp cận báo cáo vụ việc.
Tuy nhiên, toàn bộ phi hành đoàn của chiếc máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 không may mắn như vậy khi chiếc máy bay này đã va chạm với một máy bay tiếp nhiên liệu khác trên bầu trời Iraq. Chiếc máy bay thứ hai cũng bị hư hại nhưng đã hạ cánh an toàn xuống Israel.
Trong suốt phần lớn thời gian xung đột, cả giới lãnh đạo Mỹ và các quan chức Lầu Năm Góc đều liên tục tuyên bố rằng hệ thống phòng không của đối phương đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Tuy nhiên, lực lượng tên lửa Iran đã tự ghi tên mình vào lịch sử.
Họ đã bắn trúng một máy bay chiến đấu F-35 thuộc thế hệ thứ năm của Mỹ. Những máy bay này đã tham gia các hoạt động chiến đấu từ năm 2018 và chưa từng bị hư hại do hỏa lực của đối phương trước đó.
Tình trạng của máy bay không rõ ràng. Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), máy bay chiến đấu đã hạ cánh khẩn cấp. "Tính mạng của phi công không gặp nguy hiểm", phát ngôn viên của CENTCOM khẳng định.
Chi tiết về vụ việc đang được giữ bí mật, nhưng CNN dẫn nguồn tin cho biết, chiếc máy bay chiến đấu đã bị trúng tên lửa phòng không.
Hóa ra, thất bại đầu tiên của một máy bay thế hệ thứ năm phải được quy cho việc liên tục "phá hủy" hệ thống phòng không của Iran.
Các máy bay không người lái MQ-9 Reaper nổi tiếng của Mỹ cũng thường xuyên bị bắn hạ với số lượng ít nhất một chục chiếc, theo ABC News. Nhưng không giống như F-35, những máy bay không người lái này cũng bị lực lượng Houthi ở Yemen tấn công khi Mỹ cố gắng thực hiện các cuộc không kích tại đó.
Toàn bộ khu vực đang bị tấn công
Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội Iran mới là lực lượng gây thiệt hại chính cho Lầu Năm Góc bằng cách nã pháo vào các căn cứ quân sự trong khu vực bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Theo tờ New York Times, tính đến 11/3, Iran đã tấn công 17 mục tiêu của Mỹ. Trong ngày đầu tiên, các mục tiêu này bao gồm Căn cứ Không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia, Ali Al Salem và Trại Buring ở Kuwait và Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar, đây căn cứ lớn nhất ở Trung Đông của Mỹ.
Sau đó, các cuộc tấn công cũng được ghi nhận tại Căn cứ Không quân Al Dhafra và cảng Jebel Ali ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain, Trại Arifjan và cảng Ash Shuaiba ở Kuwait, Sân bay Muwaffaq Salti ở Jordan, Erbil ở Iraq, các cơ sở ở Umm Dahal ở Kuwait, Ar Ruways và Al Sader ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Iran đã tấn công các đại sứ quán Mỹ tại Kuwait và Saudi Arabia, cũng như lãnh sự quán tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Theo ABC News, ít nhất mười hệ thống radar đã bị hư hại, bao gồm một số hệ thống AN/TPY-2, hỗ trợ các khẩu đội phòng không THAAD trong khu vực và AN/FPS-132.
Thật khó để đánh giá tác động của điều này đến khả năng phòng không của Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Tuy nhiên, theo ABC News, hiệu quả của các cuộc tấn công vào UAE trong những ngày đầu chỉ đạt không quá 5%, nhưng hiện nay đã lên đến 25%.
Có vẻ như Lầu Năm Góc và các đối tác không lường trước được các hành động bất đối xứng và không nghĩ ra được giải pháp nào tốt hơn ngoài việc lãng phí các tên lửa Patriot đắt tiền gần 10 triệu USD/quả và THAAD (với giá thành còn đắt đỏ hơn) vào các máy bay không người lái giá rẻ của Iran.
Hơn nữa, nhiều tên lửa thường được sử dụng để tấn công một mục tiêu duy nhất. Và sự thiếu hụt vũ khí đánh chặn khiến các cơ sở quân sự trong khu vực của Mỹ trở nên dễ bị tổn thương hơn nhiều.
"Tôi cho rằng, dựa trên các đoạn video ghi lại hình ảnh các căn cứ tên lửa ngầm ở Iran, Tehran sở hữu nhiều tên lửa đạn đạo hơn so với những gì phương Tây từng tính toán.
Và hai hệ thống phòng thủ tên lửa quan trọng là THAAD và Patriot đã hoạt động gần như quá tải", cựu chuyên gia phân tích của CIA Larry Johnson, cho biết.
Dĩ nhiên, hỏa lực của Iran không thể so sánh với Mỹ. Con át chủ bài chính của Iran là mối đe dọa đối với eo biển Hormuz và ngành công nghiệp dầu khí trong khu vực, tạo ra áp lực khổng lồ lên thị trường nhiên liệu và đặt Mỹ vào thế bất lợi nghiêm trọng.
Tuy nhiên, Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng tìm được sức mạnh và phương tiện để trả đũa, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở quân sự của Mỹ và Israel.
