Từ chuyển đổi số đến những lớp học mới
Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Tuyên Quang xác định chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”. Chuyển từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, lấy hiệu quả hoạt động của nhà trường và sự tiến bộ của người học làm thước đo.
Trong định hướng đó, chuyển đổi số được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Tỉnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu giáo dục theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”; đẩy mạnh học bạ số, văn bằng số, các nền tảng dùng chung và ứng dụng công nghệ trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá. AI cũng được định hướng sử dụng trong quản lý, giảng dạy và học tập theo hướng phù hợp, an toàn, có kiểm soát.
Những định hướng này được xây dựng trên nền tảng đã được ngành Giáo dục Tuyên Quang triển khai trong thời gian qua. 100% trường học trên địa bàn đã được kết nối Internet cáp quang tốc độ cao; 91,3% trường tiểu học và 100% trường THCS, THPT được trang bị phòng máy tính; 100% trường phổ thông có phòng họp trực tuyến. Nhiều trường đã sử dụng phần mềm quản lý, sổ điểm điện tử và các nền tảng dạy học trực tuyến.
Tuy nhiên, chuyển đổi số trong trường học không đơn thuần là đưa máy tính, màn hình hay phần mềm vào lớp học. Điều quan trọng hơn là công nghệ phải làm thay đổi cách giáo viên tổ chức bài học, cách học sinh tiếp cận kiến thức và cách nhà trường đánh giá quá trình học tập.
Tuyên Quang yêu cầu tăng cường bồi dưỡng năng lực số, ứng dụng AI và ngoại ngữ cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý; đồng thời giảm áp lực hồ sơ, sổ sách không cần thiết để giáo viên có thêm thời gian dành cho chuyên môn và học sinh.
Với học sinh, chuyển đổi số mở thêm những cách tiếp cận kiến thức trực quan, linh hoạt và gần với đời sống. Một bài học khoa học có thể được mô phỏng bằng công nghệ; một vấn đề thực tế có thể trở thành dự án để các em cùng tìm hiểu, thử nghiệm và trình bày giải pháp.
Công nghệ vì thế chỉ là phương tiện. Điều quan trọng nhất vẫn là học sinh học được gì, làm được gì và trưởng thành như thế nào sau mỗi bài học.
STEM, Robotics đưa bài học đến gần cuộc sống
Nếu chuyển đổi số tạo nên nền tảng công nghệ thì giáo dục STEM đang mở ra không gian để học sinh sử dụng kiến thức ấy.
Tuyên Quang đã xác định tiếp tục tăng cường giáo dục STEM/STEAM, kỹ năng số, hướng nghiệp và các hoạt động trải nghiệm trong năm học 2026-2027. Đây cũng là một nội dung được đặt trong tổng thể giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn.
Thực tế tại các cơ sở giáo dục cho thấy STEM đang dần đi từ những hoạt động trải nghiệm riêng lẻ thành một phương thức tổ chức dạy học. Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên được trao đổi, chia sẻ cách xây dựng bài học STEM phù hợp với điều kiện thực tế; từ đó điều chỉnh nội dung và phương pháp để học sinh được trực tiếp tham gia vào quá trình tìm hiểu, thiết kế, thử nghiệm và giải quyết vấn đề.
Để làm được điều đó, vai trò của giáo viên cũng thay đổi. Thầy cô không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn trở thành người thiết kế hoạt động học tập, hướng dẫn học sinh đặt câu hỏi, thử nghiệm và tìm lời giải.
Đây cũng là lý do việc tập huấn chuyển đổi số, STEM và Robotics cho giáo viên ngày càng được chú trọng. Tháng 7/2026, Sở GD&ĐT Tuyên Quang phối hợp tổ chức tập huấn giáo dục STEM, Robotics cấp THCS cho các trường thuộc vùng dự án. Nội dung này đặc biệt có ý nghĩa với những trường còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ, giúp đội ngũ giáo viên từng bước nâng cao năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục mới.
Tuyên Quang cũng đang tạo thêm điều kiện về thiết bị. Quy định mới về tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dùng trong giáo dục bổ sung các thiết bị phục vụ STEAM, STEAM Robotics, trải nghiệm và khám phá khoa học; đồng thời tăng cường thiết bị công nghệ, thiết bị dạy học số, thư viện hiện đại và thiết bị nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo cho các cấp học.
Đáng chú ý, trong những ngày đầu năm học mới, 5 cơ sở giáo dục của Tuyên Quang được trao phòng học STEM hiện đại với tổng giá trị 1,5 tỷ đồng. Các đơn vị gồm Trường PTDT nội trú THPT Hà Giang, Trường THCS Bắc Quang, Trường PT nội trú Tiểu học và THCS Minh Tân, Trường THCS Phan Thiết và Trường PTDT nội trú THPT tỉnh Tuyên Quang.
Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc nhấn mạnh giáo dục STEM có ý nghĩa trong đổi mới phương pháp dạy và học, giúp học sinh kết hợp kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn; đồng thời mong muốn các phòng học STEM được sử dụng hiệu quả và lan tỏa tới học sinh các trường lân cận.
Đây cũng là hướng được đặt ra trong Đề án phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh. Tuyên Quang định hướng sử dụng hiệu quả phòng học STEM, hạ tầng số thông minh, thư viện hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục STEM, Robotics và xây dựng các trường trọng điểm có vai trò hạt nhân dẫn dắt đổi mới giáo dục.
Một trong những yêu cầu quan trọng của chuyển đổi số giáo dục Tuyên Quang là bảo đảm cơ hội tiếp cận cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.
Việc đưa phòng học STEM đến các trường vùng khó, trong đó có Trường PT nội trú Tiểu học và THCS Minh Tân, cho thấy hướng đầu tư đang được đặt trong mục tiêu thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập. Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị các trường được hỗ trợ tạo điều kiện để học sinh các trường lân cận cùng được sử dụng, qua đó lan tỏa cơ hội tiếp cận công nghệ và phương pháp giáo dục hiện đại.
Tuyên Quang đang mở rộng hướng kết nối STEM với ngoại ngữ. Kế hoạch triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đặt mục tiêu mỗi cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức ít nhất hai hoạt động tạo môi trường thực hành ngoại ngữ mỗi năm; trong đó khuyến khích các hoạt động STEM/STEAM có sử dụng tiếng Anh phù hợp. Tỉnh dự kiến lựa chọn khoảng 6 cơ sở có điều kiện thuận lợi để chuẩn bị hoặc thí điểm một số nội dung Toán, Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh.
