Ngày 15/10, Trường Đại học Việt Đức, Đại học Kỹ thuật Darmstadt (CHLB Đức) phối hợp với Sở Xây dựng TPHCM tổ chức Hội thảo quốc tế thường niên lần thứ 12 về phát triển đô thị bền vững (ICSUD 2026) với chủ đề: “Nhà ở cho mọi người: Khả năng chi trả, tính bao trùm và bền vững”.
Chủ đề năm nay nhận được sự quan tâm của nhiều học giả trong nước và quốc tế với 64 bài tham luận, trong đó 32 bài được chọn lọc trình bày tại hội thảo, phản ánh góc nhìn đa chiều với những đóng góp có giá trị để đánh giá và đề xuất ứng phó với những thách thức trong lĩnh vực nhà ở tại Việt Nam và quốc tế.
Các chủ đề đã tập trung thảo luận về khả năng chi trả của nhà ở, sở hữu nhà ở và nhà ở cho thuê, nâng cao chất lượng nhà ở dựa vào quy hoạch và thiết kế, đánh giá khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nhà ở và định hướng phát triển giao thông công cộng sức chở lớn (TOD).
Đại diện đơn vị tổ chức, TS Hà Thúc Viên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức chia sẻ, tiếp cận nhà ở với mức giá phải chăng vẫn là một trong những thách thức cấp bách nhất với các đô thị lớn như TPHCM.
Theo TS Viên, nhà ở cho mọi người không chỉ là vấn đề nguồn cung mà còn liên quan đến giá cả, tài chính, khả năng sinh sống tại đô thị của người dân. Bên cạnh đó là vấn đề quy hoạch, thiết kế, xây dựng, quản lý nhà ở để bảo đảm tính bao trùm, đáng sống và thân thiện với môi trường trong dài hạn.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, giai đoạn 2021-2025, thành phố hoàn thành gần 18.000 nhà ở xã hội đạt 98% chỉ tiêu 5 năm mà Thủ tướng Chính phủ đã giao. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa đáp ứng nhu cầu người dân.
Giai đoạn 2026-2030, TPHCM phải phát triển thêm hơn 181.000 căn nhà ở xã hội (gấp khoảng 10 lần kết quả đạt được của giai đoạn 2021-2025). Trong đó, giai đoạn 2026-2027 dự kiến phát triển 66.600 căn, giai đoạn 2028-2030 dự kiến phát triển 114.600 căn.
Nhằm tăng cường thu hút đầu tư các dự án nhà ở xã hội, chính quyền TPHCM triển khai gói hỗ trợ toàn bộ lãi suất đối với dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân được Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TPHCM cho vay.
Mức vốn vay tối đa của dự án được ngân sách hỗ trợ lãi suất là 200 tỷ đồng/dự án, thời gian hỗ trợ không quá 7 năm. Với loại hình nhà cho thuê, TPHCM sẽ bổ sung loại hình này vào danh mục dự án được hỗ trợ, đồng thời điều chỉnh nâng mức vốn vay tối đa 300 tỷ đồng/dự án. Bên cạnh đó, thành phố hỗ trợ 100% kinh phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi dự án nhưng không quá 10 tỷ đồng/dự án.
Ở góc độ chuyên gia, TS Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) tại Việt Nam cho rằng, thực tiễn cho thấy việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp phụ thuộc lớn vào chính sách của Nhà nước.
Ông cho rằng, chính quyền không nhất thiết trực tiếp xây dựng và cung cấp nhà ở. Thay vào đó, Nhà nước cần tìm tạo cơ chế, điều kiện và xây dựng môi trường thuận lợi hơn để các chính sách nhà ở được thực hiện, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia phát triển nhà ở.
“Việc triển khai có thể thông qua các tổ chức phi chính phủ, khu vực tư nhân, chính quyền địa phương và các tổ chức tài chính. Toàn bộ các chủ thể trong lĩnh vực nhà ở cần phối hợp với nhau thông qua liên minh và quan hệ đối tác để giải quyết vấn đề khả năng chi trả nhà ở của người dân”, TS Quang nói.
