Xin giới thiệu bài viết của Ladislav Zemanek, chuyên gia của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai, bài viết được đăng tải bởi RT.
Hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi tuần trước không đưa ra tuyên bố đột phá hay hiệp ước lịch sử nào nhưng tầm quan trọng của nó có thể lớn hơn bất kỳ kết quả trước mắt nào.
Điều xảy ra ở Trung Quốc không phải là bước đột phá về chính sách mà là bước đột phá về sự công nhận: Mỹ công khai thừa nhận Trung Quốc là một trung tâm quyền lực toàn cầu ngang hàng. Chỉ riêng điều đó đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử.
Sự thắng lợi của chủ nghĩa thực dụng
Cả Mỹ và Trung Quốc đều không kỳ vọng sẽ có những đột phá ngay lập tức. Trên thực tế, hội nghị thượng đỉnh này không bao giờ được kỳ vọng sẽ giải quyết các căng thẳng cấu trúc chỉ sau một đêm.
Mục đích của nó là ổn định quan hệ giữa hai cường quốc ngày càng nhận thức rõ rằng việc leo thang kéo dài sẽ gây ra những tổn thất không thể chấp nhận được.
Các cuộc đàm phán phản ánh thực tế rằng Mỹ hiện cần sự hợp tác ổn định với Trung Quốc cũng như Trung Quốc cần sự hợp tác ổn định với Mỹ.
Trong nhiều năm, Mỹ đã mô tả Trung Quốc như một thế lực xét lại đang tìm cách lật đổ trật tự quốc tế. Nhưng hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh đã chứng minh một điều quan trọng hơn: Chính trật tự quốc tế đang thay đổi.
Nhiều quốc gia đã bắt đầu coi Trung Quốc không chỉ là đối thủ cạnh tranh của Mỹ, mà còn là một trung tâm trọng lực toàn cầu song song và ở một số khía cạnh còn vượt trội hơn.
Sự chuyển biến đó giải thích lập trường ngày càng thực dụng của ông Trump. Cạnh tranh với Trung Quốc vẫn gay gắt, đặc biệt là trong thương mại và công nghệ, nhưng Nhà Trắng dường như không còn quan tâm đến những ảo tưởng về thay đổi chế độ hay phản công chiến lược trực tiếp chống lại Bắc Kinh.
Quan trọng hơn, Mỹ có thể không còn đủ quyền lực cần thiết để theo đuổi những tham vọng đó một cách thành công.
Ngoại lệ Iran
Một mâu thuẫn lớn vẫn còn tồn tại: Trung Đông. Chiến lược tổng thể của ông Trump hướng tới sự can thiệp có chọn lọc, củng cố khu vực và cạnh tranh có kiểm soát với Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc chiến chống Iran dường như lại hoàn toàn trái ngược với ý tưởng đó.
Về mặt chiến lược, nó giống như một sự sai lệch - một sự đánh lạc hướng tốn kém, không phải do lợi ích cốt lõi của Mỹ mà chủ yếu do ảnh hưởng của Israel và các ưu tiên của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Xét trên nhiều khía cạnh, đây là cuộc chiến của ông Netanyahu nhiều hơn là của Tổng thống Trump.
Không giống như các động thái của Mỹ ở châu Mỹ, vốn hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc, sự bất ổn ở Trung Đông trên thực tế có thể củng cố vị thế toàn cầu của Trung Quốc.
Trung Quốc được hưởng lợi khi Mỹ sa lầy vào các cuộc khủng hoảng khu vực tốn kém và không có hồi kết. Mỗi cam kết quân sự bổ sung đều làm phân tán sự tập trung của Mỹ và đẩy nhanh quá trình phân bổ lại ảnh hưởng toàn cầu.
Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục tự thể hiện mình là một đối tác kinh tế tương đối ổn định với một hệ thống chính trị trưởng thành và hiện đại, có khả năng đồng thời tham gia đối thoại với tất cả các bên.
Trong khi Mỹ nỗ lực kiềm chế Trung Quốc về kinh tế và chiến lược, những vướng mắc của chính họ ở Trung Đông có thể đang giúp Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế vượt ra ngoài khu vực vùng Vịnh.
Điều này, đến lượt nó củng cố sự tự tin của Trung Quốc trên bàn đàm phán.
Từ đối đầu đến cùng tồn tại
Có lẽ bằng chứng rõ ràng nhất về sự chuyển đổi này nằm ngay trong học thuyết chính thức của Mỹ. So sánh giữa Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2017 của ông Trump và phiên bản năm 2025 được công bố hồi tháng 11/2025 cho thấy một sự tiến hóa đáng kể trong tư duy của Mỹ.
Tài liệu năm 2017 mô tả Trung Quốc như một mối đe dọa chiến lược, một cường quốc xét lại đang làm suy yếu an ninh và thịnh vượng của Mỹ.
Trung Quốc được xếp chung với Nga, Iran, Triều Tiên và chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan như một trong những mối nguy hiểm chính mà Mỹ phải đối mặt.
Hệ thống chính trị và các giá trị của Trung Quốc được mô tả là về cơ bản không tương thích với lợi ích của Mỹ.
Chiến lược mới khác biệt hoàn toàn. Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2025 tập trung chủ yếu vào sự mất cân bằng thương mại, cạnh tranh kinh tế và duy trì cân bằng chiến lược.
Trung Quốc không còn được nêu rõ là mối đe dọa an ninh. Ngôn ngữ mang tính ý thức hệ đã nhường chỗ cho ngôn ngữ về sự cân bằng, cạnh tranh và cùng tồn tại.
Đây không phải là một sự điều chỉnh mang tính hình thức. Nó phản ánh một sự tái định hướng chiến lược sâu sắc. Mỹ ngày càng hiểu rằng Trung Quốc không thể bị cô lập, tách rời về kinh tế hoặc chuyển đổi về chính trị chỉ bằng sức ép.
Cái giá phải trả sẽ quá cao - không chỉ đối với Trung Quốc mà còn đối với chính Mỹ.
Sự ổn định chiến lược mang tính xây dựng
Do đó, hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi có thể đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc tìm kiếm rộng lớn hơn về điều mà Trung Quốc gọi là "ổn định chiến lược mang tính xây dựng".
Không phải tình bạn và chắc chắn không phải liên minh. Mà là sự cùng tồn tại có cấu trúc giữa hai hệ thống cạnh tranh gay gắt trong khi vẫn nhận thức được những giới hạn của nhau.
Xét trên nhiều khía cạnh, điều này cũng chứng thực khẳng định lâu nay của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng "sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và việc đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại có thể song hành cùng nhau".
Giai đoạn tiếp theo của quá trình này có thể đến sớm hơn dự kiến. Ông Tập Cận Bình sẽ đến Mỹ vào tháng 9/2026 - một chuyến thăm mang tính biểu tượng cao, bởi vì ông chưa từng đến thăm Mỹ trong suốt nhiệm kỳ Tổng thống trước đây của ông Trump.
Nếu cuộc gặp đó diễn ra, nó sẽ xác nhận những gì hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh đã gợi ý: Kỷ nguyên mà Mỹ có thể đơn phương áp đặt các điều khoản của trật tự toàn cầu đang kết thúc.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ dường như đã sẵn sàng thừa nhận điều đó.
