Đầu tư cơ sở vật chất, nâng chất đào tạo
Trong giáo dục nghề nghiệp, chất lượng đào tạo không chỉ được quyết định bởi chương trình, đội ngũ giảng viên mà còn phụ thuộc lớn vào điều kiện thực hành của người học. Một xưởng thực hành được bố trí khoa học, trang thiết bị đồng bộ, phù hợp với yêu cầu chuyên môn sẽ tạo môi trường để sinh viên rèn luyện kỹ năng, làm quen với quy trình sản xuất và từng bước hình thành tác phong nghề nghiệp.
Đặc biệt, trước yêu cầu chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ, việc chuẩn hóa xưởng thực hành, thiết bị đào tạo càng trở nên cần thiết. Nếu người học chỉ tiếp cận kiến thức lý thuyết hoặc thực hành trên những thiết bị lạc hậu, thiếu tính tương thích với môi trường doanh nghiệp, khả năng thích ứng sau tốt nghiệp sẽ bị hạn chế.
Tại Thái Nguyên, chuyển đổi số đang từng bước trở thành một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Toàn tỉnh hiện có 33 cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc tỉnh và các bộ, ngành Trung ương quản lý. Những năm gần đây, các cơ sở đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy và tổ chức đào tạo.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên, 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh đã ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong tổ chức dạy học thông qua các phần mềm quản lý, nền tảng trực tuyến và thiết bị công nghệ.
Tại Trường Cao đẳng Thái Nguyên, AI và các nền tảng số đang từng bước được đưa vào hoạt động đào tạo. Trong những giờ học thiết kế và dựng video clip, sinh viên được hướng dẫn sử dụng công cụ AI để xây dựng kịch bản, thiết kế hình ảnh, dựng video và hoàn thiện sản phẩm truyền thông số.
Thầy Nguyễn Anh Hùng, giảng viên nhà trường, cho biết việc tăng cường thực hành trên phần mềm chuyên ngành và phần mềm mô phỏng giúp sinh viên tiếp cận gần hơn với môi trường sản xuất thực tế.
“Trong các giờ học, sinh viên được thực hành trên các phần mềm chuyên ngành và các phần mềm mô phỏng nhằm tăng tính thực hành bên cạnh việc học lý thuyết. Việc ứng dụng công nghệ giúp các em tiếp cận nhanh hơn với môi trường làm việc thực tế, nâng cao kỹ năng nghề và khả năng thích ứng sau khi tốt nghiệp”, thầy Hùng chia sẻ.
Thực tế này cho thấy, đầu tư cơ sở vật chất trong giáo dục nghề nghiệp hiện nay không chỉ là bổ sung máy móc, thiết bị mà cần hướng đến xây dựng môi trường thực hành phù hợp với công nghệ và yêu cầu của từng ngành nghề.
Doanh nghiệp đồng hành chuẩn hóa thiết bị
Để xây dựng hệ thống xưởng thực hành có chất lượng, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần nguồn lực đầu tư lớn, nhất là đối với những ngành kỹ thuật đòi hỏi máy móc, phương tiện chuyên dụng. Trong bối cảnh chi phí đầu tư và cập nhật thiết bị ngày càng tăng, sự đồng hành của doanh nghiệp trở thành một trong những giải pháp quan trọng.
Tại Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật - Đại học Thái Nguyên, nhà trường chú trọng mở rộng hợp tác với doanh nghiệp nhằm huy động thêm nguồn lực phục vụ hoạt động đào tạo.
ThS. Trần Minh Trường, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết thời gian qua, trường luôn đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp và nhận được nhiều sự hỗ trợ thiết thực.
Bên cạnh các chương trình học bổng dành cho sinh viên, doanh nghiệp còn đóng góp vào quỹ khuyến học, hỗ trợ nhiều thiết bị, máy móc phục vụ thực hành như ô tô, xe máy... Những nguồn lực này góp phần giảm áp lực chi phí đầu tư trang thiết bị, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên được tiếp cận với phương tiện, thiết bị phục vụ trực tiếp cho quá trình học tập.
Theo ThS. Trần Minh Trường, mối quan hệ hợp tác với doanh nghiệp còn tạo cơ hội để giảng viên tiếp cận thực tế sản xuất, cập nhật kiến thức, công nghệ và phương pháp làm việc mới. Qua đó, nhà trường có thêm cơ sở điều chỉnh chương trình, nội dung đào tạo phù hợp với yêu cầu tuyển dụng.
Sự hỗ trợ này không chỉ mang ý nghĩa về vật chất mà còn góp phần tăng tính kết nối giữa nhà trường và thị trường lao động. Khi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, người học có điều kiện tiếp cận gần hơn với thiết bị, công nghệ và quy trình làm việc mà mình sẽ gặp sau khi tốt nghiệp.
Từ thực tiễn đào tạo cho thấy, đầu tư xưởng thực hành và thiết bị đạt chuẩn cần được xác định là nhiệm vụ lâu dài, có tính chiến lược đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Việc đầu tư không nên dừng ở số lượng máy móc hay quy mô phòng học mà cần chú trọng tính đồng bộ, mức độ hiện đại, khả năng vận hành và sự phù hợp với chuẩn đầu ra của từng ngành nghề.
Bên cạnh đó, thiết bị cần được bảo trì, nâng cấp thường xuyên để tránh tình trạng đầu tư nhưng khai thác chưa hiệu quả hoặc nhanh chóng lạc hậu trước sự thay đổi của công nghệ. Đội ngũ giảng viên cũng cần được bồi dưỡng, cập nhật kỹ năng để khai thác tối đa công năng của thiết bị, đưa các tình huống thực tế vào quá trình hướng dẫn sinh viên.
Đặc biệt, chuyển đổi số cần được triển khai song hành với chuẩn hóa cơ sở vật chất. Công nghệ AI, phần mềm mô phỏng và nền tảng số sẽ phát huy hiệu quả hơn khi được kết hợp với hệ thống xưởng thực hành, máy móc và thiết bị chuyên ngành phù hợp.
Với giáo dục nghề nghiệp, thước đo chất lượng cuối cùng không chỉ nằm ở số lượng thiết bị được đầu tư hay số lớp học được tổ chức, mà phải thể hiện qua năng lực thực hành, khả năng làm chủ công nghệ và cơ hội việc làm của người học.
Vì vậy, chú trọng chuẩn hóa xưởng thực hành, thiết bị đào tạo chính là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân lực. Khi được học tập trong môi trường thực hành phù hợp, tiếp cận thiết bị sát với thực tế sản xuất và thường xuyên được cập nhật công nghệ mới, sinh viên sẽ có thêm hành trang để tự tin tham gia thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
