Chữ ‘Tâm’ người làm nghề giáo trong những lời căn dặn của thầy

Bước ngoặt năm 2018

Ngày 5/9/2018 với tôi là một dấu mốc không dễ quên. Sau nhiều năm công tác trong môi trường Nhà nước, tôi quyết định chuyển hướng sang giảng dạy. Khi ấy, tôi có nhiều lựa chọn để tiếp tục công việc ở những trường đại học khác nhau.

Nhưng rồi tôi chọn Trường Đại học Bình Dương. Lý do không chỉ nằm ở một công việc mới, mà còn bắt đầu từ những điều tôi đọc, tìm hiểu qua sách báo và những tác phẩm, quan điểm giáo dục của GS.VS.TSKH Cao Văn Phường.

Tôi biết đến Thầy trước hết qua những câu chuyện về một người dành nhiều tâm huyết cho giáo dục, đặc biệt là tư tưởng giáo dục mở, coi trọng người học và tạo cơ hội để mỗi người được học tập, phát triển theo khả năng của mình. Khi ấy, tôi chưa nghĩ rằng những điều mình đọc sẽ trở thành một phần trong quyết định nghề nghiệp của chính mình.

Và rồi khi bước vào trường, tôi bắt đầu hiểu rằng, có những giá trị của một nhà giáo không nằm trong chức danh hay những gì được ghi trong lý lịch, mà nằm ở cách người ấy nhìn người học, nhìn đồng nghiệp và nhìn vào trách nhiệm của mình với giáo dục.

Trong những năm làm việc tại trường, tôi có những lần được nghe Thầy động viên, khuyên bảo. Với những giảng viên còn non trẻ như tôi lúc đó, những lời ấy đôi khi rất giản dị, nhưng càng đi qua nhiều năm làm nghề, tôi càng thấy thấm.

Thầy từng nhắc nhở chúng tôi: “Các con phải cố gắng rèn luyện, nâng cao năng lực chuyên môn và là một nhà giáo có tâm được sinh viên quý trọng”.

Tôi nhớ cách Thầy gọi những giảng viên trẻ là “các con”. Trong cách gọi ấy có sự gần gũi của một người đi trước, nhưng cũng có cả sự kỳ vọng. Thầy không chỉ nhắc chúng tôi phải giỏi chuyên môn. Điều Thầy nhấn mạnh còn là chữ “tâm”, là việc làm sao để sinh viên quý trọng người thầy của mình.

Nhiều năm sau, khi đã đứng trên bục giảng, tiếp xúc với nhiều thế hệ sinh viên, tôi mới càng hiểu câu nói ấy không đơn thuần là một lời động viên. Một giảng viên có thể truyền đạt kiến thức bằng giáo trình, bài giảng và kinh nghiệm nghề nghiệp. Nhưng để sinh viên tin tưởng, quý trọng và nhớ đến mình, người thầy còn phải có trách nhiệm, sự tử tế và khả năng đồng hành cùng người học.

Có lẽ đó cũng là một phần tinh thần của giáo dục mở mà Thầy theo đuổi: mở cơ hội cho người học, nhưng đồng thời người thầy cũng phải không ngừng mở chính mình để học hỏi, đổi mới và hoàn thiện.

Điều còn lại sau một người thầy

Tôi không phải là người có một chặng đường dài gắn bó riêng với Thầy để có thể kể thật nhiều câu chuyện về Thầy. Nhưng tôi may mắn được biết đến Thầy qua những trang sách, qua những điều Thầy để lại cho Trường Đại học Bình Dương và qua những lời nhắn nhủ dành cho những người làm nghề giáo.

Với riêng tôi, điều đặc biệt nhất là Thầy đã xuất hiện trong một thời điểm rất quan trọng của cuộc đời nghề nghiệp. Nếu năm 2018 tôi không tìm hiểu về Thầy, không đọc những câu chuyện và tư tưởng giáo dục của Thầy, có thể lựa chọn của tôi đã khác. Có thể tôi đã đứng ở một giảng đường khác, một môi trường khác.

Nhưng tôi lựa chọn ngôi trường này và gần tám năm sau, khi nghe tin Thầy đi xa, tôi chợt nhận ra rằng có những ảnh hưởng không cần phải quá ồn ào mới trở nên sâu sắc.

Một người thầy có thể để lại dấu ấn bằng những công trình, những ngôi trường, những thế hệ học trò. Nhưng đôi khi, dấu ấn ấy còn nằm trong một quyết định rất riêng của một người trẻ: quyết định chọn nghề giáo, chọn một mái trường và cố gắng sống có trách nhiệm hơn với nghề mình đã chọn.

Hôm nay, khi Thầy đã đi xa, tôi càng nhớ lời căn dặn năm nào: phải rèn luyện, nâng cao năng lực chuyên môn và trở thành một nhà giáo có tâm, được sinh viên quý trọng. Đó không chỉ là lời Thầy dành cho tôi, mà có lẽ còn là lời nhắc nhở đối với những người đang đứng trên bục giảng.

Xin được xem cuộc gặp gỡ ấy là một chữ “duyên” - duyên với nghề giáo, duyên với Trường Đại học Bình Dương và duyên với một người thầy mà tôi biết đến từ những trang sách, rồi nhận ra giá trị của Thầy ngày càng rõ hơn qua chính hành trình nghề nghiệp của mình.

Vĩnh biệt GS.VS.TSKH Cao Văn Phường - người đã gieo những hạt giống giáo dục mở và để lại trong những người làm nghề giáo chúng tôi một lời nhắc giản dị: hãy giỏi chuyên môn, sống có tâm và để sinh viên nhớ về người thầy bằng sự trân trọng.