Trong bối cảnh chất lượng bữa ăn bán trú đang được xã hội đặc biệt quan tâm, Hệ thống giáo dục Chu Văn An (Quảng Trị) lựa chọn một hướng đi bài bản: xây dựng mô hình “Bữa ăn hạnh phúc” dựa trên nền tảng khoa học dinh dưỡng thuần tự nhiên, quy trình minh bạch và sự chăm sóc bằng yêu thương.
Bữa ăn ở Hệ thống giáo dục Chu Văn An không chỉ nhằm bảo đảm năng lượng cho một ngày học mà còn được xem là một phần của triết lý giáo dục.
Bà Đặng Thị Trà - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Ở Hệ thống giáo dục Chu Văn An, bữa ăn chính là một cách rất cụ thể để hiện thực hóa triết lý “Học tập để hạnh phúc”.
“Chúng tôi kỳ vọng bữa ăn với chế độ dinh dưỡng thuần tự nhiên sẽ giúp học sinh xây dựng nền tảng thể chất khỏe mạnh và bền vững ngay từ sớm, đồng thời hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, có ý thức lựa chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe lâu dài.
Quan trọng hơn, bữa ăn còn nuôi dưỡng cảm xúc và tinh thần. Khi được ăn trong môi trường an toàn, ấm áp và đầy yêu thương, các con sẽ cảm thấy an tâm, háo hức, vui vẻ khi đến trường. Về lâu dài, chúng tôi mong những giá trị ấy theo các con lan tỏa đến từng gia đình và cộng đồng, trở thành một thói quen và lối sống lành mạnh suốt đời”, bà Đặng Thị Trà nhấn mạnh.
An toàn bắt đầu từ khu vườn
Điểm đặc biệt của mô hình này là tư duy “an toàn từ gốc”. Trong khuôn viên trường, những luống rau xanh được gieo trồng và chăm sóc hằng ngày, trở thành nguồn thực phẩm trực tiếp cho bữa ăn học sinh.
Bên cạnh nguồn rau tự trồng, thực phẩm được lựa chọn từ các đối tác uy tín, có hợp đồng rõ ràng và kiểm soát chặt chẽ. Quy trình bếp ăn một chiều, khu sơ chế riêng biệt và hệ thống nước uống sạch được đầu tư đồng bộ.
Từ khâu nhập thực phẩm, kiểm tra, sơ chế đến chế biến đều thực hiện theo quy trình thống nhất. Nhờ đó, yếu tố an toàn không chỉ dừng lại ở cam kết mà được cụ thể hóa bằng những thao tác chuyên môn mỗi ngày.
Dinh dưỡng thuần tự nhiên – “khởi đầu vàng” cho sự phát triển của trẻ
Nếu an toàn là nền móng thì dinh dưỡng chính là giá trị cốt lõi làm nên chất lượng của “Bữa ăn hạnh phúc”.
Tại Trường Tiểu học Chu Văn An, chế độ dinh dưỡng thuần tự nhiên không đơn thuần là lựa chọn thực phẩm sạch mà là một định hướng khoa học lâu dài nhằm tôn trọng cơ chế phát triển tự nhiên của cơ thể học sinh.
Nhà trường xây dựng thực đơn dựa trên nguyên tắc cân bằng các nhóm chất, ưu tiên rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đạm tự nhiên; sử dụng nguyên liệu tươi theo mùa; hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn, phụ gia công nghiệp và đường tinh luyện.
Phương pháp chế biến được lựa chọn theo hướng đơn giản, giảm chiên rán, giữ nguyên hương vị thật và giá trị dinh dưỡng vốn có của thực phẩm.
Điều này giúp trẻ làm quen với “vị thật” thay vì phụ thuộc vào gia vị đậm, ngọt hoặc các chất tăng vị nhân tạo – một yếu tố quan trọng trong việc hình thành khẩu vị lành mạnh ngay từ nhỏ.
Bữa sáng của học sinh bắt đầu bằng nước chanh tinh nghệ mật ong – một thức uống tự nhiên giúp cơ thể khởi động nhẹ nhàng và tăng cường sức đề kháng.
Trong bữa trưa, salad rau củ tươi với nước sốt tự làm là món ăn đầu tiên. Bữa lỡ học sinh sẽ được thưởng thức các loại sữa hạt do nhân viên của Bếp tự làm cùng trái cây mix vị.
Theo nhà trường, việc bắt đầu bữa ăn bằng rau xanh không chỉ hỗ trợ cân bằng dinh dưỡng mà còn góp phần hình thành thói quen ăn uống khoa học một cách tự nhiên.
Khi trẻ được tiếp cận thường xuyên với thực phẩm tươi, ít chế biến và ít phụ gia, cơ thể sẽ hấp thu dưỡng chất tốt hơn, đồng thời giảm nguy cơ lệ thuộc vào thực phẩm công nghiệp trong tương lai.
Quan trọng hơn, chế độ dinh dưỡng thuần tự nhiên được xem là “khởi đầu vàng”, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững về thể chất, tăng sức đề kháng và hỗ trợ phát triển trí não.
Đây không phải là giải pháp ngắn hạn cho một bữa ăn đủ chất mà là chiến lược dài hạn giúp trẻ xây dựng thói quen lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe – một kỹ năng thiết yếu theo suốt cuộc đời.
Để bảo đảm mô hình vận hành hiệu quả, đội ngũ bếp ăn và giáo viên thường xuyên được tập huấn, cập nhật kiến thức với sự đồng hành của chuyên gia dinh dưỡng. Từ lựa chọn nguyên liệu đến cách kết hợp thực phẩm, cách chế biến từng món ăn theo từng độ tuổi đều được hướng dẫn cụ thể.
Bữa ăn là một không gian giáo dục
Không chỉ chú trọng chất lượng thực phẩm, Trường Tiểu học Chu Văn An còn quan tâm đến không gian và cảm xúc trong bữa ăn. Học sinh được tận hưởng bữa ăn trong môi trường nhẹ nhàng, không thúc ép.
Giáo viên quan sát, lắng nghe và chia sẻ để bữa ăn trở thành khoảng thời gian thư giãn sau giờ học. Các em được tham gia đề xuất thực đơn, bày tỏ cảm nhận và góp ý.
Những hoạt động như “Mỗi tuần một món mới lạ” vào thứ Năm hằng tuần và các buổi Buffet theo tháng, theo sự kiện không chỉ làm phong phú thực đơn mà còn mở ra một hành trình khám phá văn hóa ẩm thực cho học sinh trường Chu Văn An.
Mỗi món ăn mới là một câu chuyện về vùng miền, về cách chế biến, về đặc trưng nguyên liệu và hương vị. Thông qua đó, các em được tiếp cận văn hóa ẩm thực của từng miền đất Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới – dù chưa một lần đặt chân đến. Từ phở Hà Nội, mì Quảng, bánh xèo miền Trung đến pasta Ý hay sushi Nhật Bản, cơm trộn Hàn Quốc..., các em không chỉ biết tên món ăn mà còn hiểu cách chế biến cơ bản, cách thưởng thức và ý nghĩa văn hóa phía sau mỗi món ăn.
Những bữa tiệc buffet còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng lựa chọn thực phẩm phù hợp, biết tiết chế khẩu phần, tôn trọng sự khác biệt trong khẩu vị của bạn bè và thực hành văn hóa dùng tiệc: xếp hàng trật tự, lấy vừa đủ, không lãng phí, giữ gìn vệ sinh và cư xử lịch sự trên bàn ăn.
Vì thế, bàn ăn tại trường Chu Văn An không chỉ là nơi cung cấp dinh dưỡng mà trở thành một không gian giáo dục sống động – nơi nuôi dưỡng cảm xúc, hình thành kỹ năng và mở rộng hiểu biết văn hóa cho học sinh mỗi ngày.
Minh bạch để tạo niềm tin
Một điểm nhấn khác của mô hình là sự đồng hành của phụ huynh. Thực đơn được công khai; phụ huynh có thể giám sát, kiểm tra không gian bếp và quy trình chế biến.
Sự minh bạch này tạo nên niềm tin và sự gắn kết giữa gia đình – nhà trường trong chăm sóc học sinh bán trú.
Trong bối cảnh xã hội quan tâm đến chất lượng bữa ăn học đường, mô hình “Bữa ăn hạnh phúc” của Hệ thống giáo dục Chu Văn An cho thấy một cách làm chủ động và có trách nhiệm.
Từ khu vườn rau đến bàn ăn ấm áp, bữa ăn được thực hiện bằng khoa học, trách nhiệm và lòng yêu thương, sự tử tế. Ở đó, sức khỏe được nuôi dưỡng mỗi ngày và niềm tin cũng được bồi đắp bền vững – bắt đầu từ những điều giản dị nhất trong môi trường học đường.
