Bóc trần chiêu trò trục lợi nhà ở xã hội: Làm giả hồ sơ, 'suất ngoại giao'

Việc quyết liệt vào cuộc của lực lượng công an cho thấy những “kẽ hở” trong khâu xét duyệt đang được siết chặt để bảo đảm chính sách an sinh đến đúng người thụ hưởng.

Có “suất nội bộ”, “bao đậu hồ sơ”?

Thời gian gần đây, tại Hà Nội, nhiều dự án nhà ở xã hội liên tiếp được khởi công, thu hút sự quan tâm lớn từ người dân có nhu cầu thực về nhà ở. Tuy nhiên, cùng với “sức nóng” của thị trường, không ít chiêu trò trục lợi, lừa đảo dưới vỏ bọc môi giới đã xuất hiện, gây bức xúc trong dư luận.

Đáng chú ý, không gian mạng đang trở thành môi trường hoạt động của các chiêu thức tinh vi như rao bán “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, “suất mua sớm” hay cam kết “bao đậu hồ sơ”. Những lời quảng cáo đánh trúng tâm lý người có nhu cầu, đặc biệt là nhóm khó tiếp cận nhà ở do vướng điều kiện xét duyệt.

Mới đây, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP Hà Nội đã phát hiện và xử phạt 2 trường hợp đăng tải thông tin rao bán “suất ngoại giao”, “suất nội bộ” nhà ở xã hội trên Facebook.

Qua xác minh, các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội khẳng định không thực hiện việc rao bán, chuyển nhượng, ủy quyền phân phối các căn hộ dưới dạng “suất ưu tiên”, đồng thời không có bất kỳ hợp đồng giao dịch dân sự nào với các cá nhân, tổ chức trung gian để thực hiện các hoạt động này. Như vậy, các thông tin quảng cáo “suất chắc mua”, “suất nội bộ”, “suất ngoại giao”… lan truyền trên mạng đều là sai sự thật, tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo.

Làm việc với cơ quan công an, Đ.Đ.Đ. (SN 1970) và N.V.T. (SN 1990), cùng thường trú tại Hà Nội đã thừa nhận hành vi đăng tải bài viết rao bán “suất nhà ở xã hội” trên tài khoản Facebook nhằm thu hút người có nhu cầu.

Cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính đối với hai người trên về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Làm giả hồ sơ để “hợp thức hóa” điều kiện mua nhà

Không chỉ dừng lại ở việc tung tin sai lệch để “dẫn dụ” người mua, nhiều trường hợp còn trực tiếp can thiệp vào hồ sơ nhằm qua mặt cơ quan xét duyệt.

Tại Bắc Ninh, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh đã khởi tố 5 bị can về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Các bị can gồm Trần Quang Bảo (SN 1987, trú tại Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên); Bùi Minh Yến (SN 1989, trú tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh); Dương Thị Quyên (SN 1989, trú tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh); Nguyễn Thị Diệu Thảo (SN 1989, trú tại phường Yên Nghĩa, TP Hà Nội); Nguyễn Thị Nhung (SN 1993, trú tại xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh). Trong đó, Nguyễn Thị Nhung là Giám đốc Công ty TNHH TMDV & ĐTXD Tân Hải Anh. Các bị can còn lại đều là nhân viên môi giới bất động sản.

Theo điều tra, trong quá trình môi giới bán căn hộ nhà ở xã hội tại Dự án Khu nhà ở xã hội Thống Nhất Smart City (xã Yên Trung và xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh), khi gặp khách hàng không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo quy định, nhóm này đã gợi ý “xử lý” hồ sơ với chi phí từ 4 đến 7 triệu đồng/bộ. Các giấy tờ như xác nhận thu nhập, điều kiện mua nhà, bảng lương... được soạn thảo, làm giả nhằm “hợp thức hóa” điều kiện, giúp người mua vượt qua vòng xét duyệt.

Trước đó, qua nắm tình hình, lực lượng an ninh kinh tế, Công an tỉnh Bắc Ninh phát hiện dấu hiệu nghi vấn làm giả hồ sơ, giấy tờ, tài liệu để giúp các khách hàng không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, từ đó xác lập chuyên án đấu tranh, phối hợp các đơn vị liên quan làm rõ hành vi vi phạm.

Vụ án đang được tiếp tục mở rộng điều tra. Vụ việc cho thấy khâu xác nhận hồ sơ vốn là bước quan trọng để bảo đảm đúng tiêu chí thụ hưởng đang tồn tại những “kẽ hở” nhất định nếu thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Siết chặt để bảo vệ chính sách an sinh

Không chỉ dừng lại ở hành vi làm giả hồ sơ, tình trạng trục lợi còn diễn biến phức tạp với quy mô lớn hơn. Thực hiện Chỉ thị số 34 (ngày 11/12/2025) của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua - bán, cho thuê nhà ở xã hội, Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) đã rà soát tổng thể và phát hiện vụ việc có dấu hiệu lừa đảo nghiêm trọng.

Ngày 17/3 vừa qua, cơ quan này đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại một số dự án nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hà Nội. Bước đầu cơ quan hữu trách xác định, nhóm lừa đảo đã chiếm đoạt số tiền hơn 40 tỷ đồng. Ngay sau đó, Cục An ninh kinh tế đã chuyển vụ án trên đến Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội để tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.

Theo Luật Nhà ở 2023, nhà ở xã hội là loại nhà có sự hỗ trợ của Nhà nước dành cho các trường hợp thuộc diện được hưởng chính sách. Mục tiêu là cung cấp nhà ở giá phù hợp cho nhóm ưu tiên. So với nhà thương mại cùng phân khúc, cùng khu vực, nhà ở xã hội có giá thấp hơn, phải bán đúng đối tượng và chỉ được chuyển nhượng sau 5 năm kể từ thời điểm bàn giao.

Các nhóm được mua gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ; hộ nghèo, cận nghèo ở nông thôn; hộ gia đình bị ảnh hưởng thiên tai; người thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo tại đô thị...

Theo Bộ Xây dựng, cả nước đang triển khai 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 701.000 căn, tương đương khoảng 70% mục tiêu của đề án phát triển một triệu căn. Riêng tháng 2, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với khoảng hơn 20.000 căn hộ.

Theo Bộ Công an, việc lợi dụng chính sách nhà ở xã hội để trục lợi không chỉ gây thiệt hại về tài sản, mà còn làm sai lệch mục tiêu nhân văn của chính sách, ảnh hưởng đến quyền lợi của người có nhu cầu thực sự.

Liên tiếp phát hiện, xử lý các vụ việc sai phạm cho thấy quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc chấn chỉnh thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường minh bạch, kiểm soát chặt quy trình xét duyệt để chính sách nhà ở xã hội thực sự đến đúng người cần.