“Bí quyết” phát hiện gạo, cà phê dởm

GD&TĐ - Sử dụng quang phổ hồng ngoại, các nhà khoa phát hiện một số nông sản giả mạo hoặc bị trộn lẫn một cách chính xác mà không phải dùng đến hóa chất.
Hệ thống máy quang phổ hồng ngoại có thể phát hiện nông sản giả.
Hệ thống máy quang phổ hồng ngoại có thể phát hiện nông sản giả.

Phương pháp công nghệ này do PGS.TS Lê Nguyễn Đoan Duy, Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TPHCM và TS Nguyễn Quốc Cường, Trường Đại học Bách khoa TPHCM nghiên cứu thực hiện.

PGS.TS Lê Nguyễn Đoan Duy cho biết, Việt Nam có hơn 150 loại gạo khác nhau. Một số doanh nghiệp phối trộn gạo chất lượng cao với gạo chất lượng thấp như Jasmin 85 và Đài Thơm hoặc OM 6976 với IR50404, nhằm giảm giá thành sản phẩm. Khi một thương hiệu gạo nào được ưa thích, các nhà bán lẻ sẽ trộn chúng với loại giá trị thấp hơn để tăng lợi nhuận.

Thực tế, người tiêu dùng khó biết được đâu là gạo chất lượng, có bị phối trộn hay không. Doanh nghiệp làm ăn chân chính thì lo lắng khi tạo ra một thương hiệu gạo nào đó, nhưng thường bị làm giả rất nhanh.

Để phát hiện nhanh gạo giả mạo hay phối trộn, theo TS Duy, đã có các phương pháp hóa học như HPLC (sắc ký lỏng hiệu năng cao), GCMS (sắc ký khí khối phổ). Tuy nhiên, các phương pháp này đòi hỏi thiết bị đắt tiền, tiêu tốn nhiều mẫu. Nó cũng yêu cầu nhân lực trình độ cao và sử dụng hóa chất, ảnh hưởng đến môi trường.

Qua nghiên cứu cho thấy, có thể sử dụng phương pháp quang phổ hồng ngoại để xác thực chất lượng gạo cũng như phân biệt các mẫu trộn gạo chất lượng thấp vào chất lượng cao. Đồng thời, có thể xác nhận xuất xứ địa lý của cùng một giống gạo nhưng trồng ở nhiều vùng khác nhau. Ngoài ra, có thể phân biệt giữa gạo hữu cơ và gạo thường của cùng một giống gạo. Tương tự với cà phê, nhóm sử dụng 11 loại cà phê robusta ở Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai và bắp rang, nghiền mịn. Qua phân tích phổ hồng ngoại, nhóm phân biệt được các mẫu cà phê nguyên chất và các mẫu cà phê trộn bắp với tỷ lệ trộn 5%, 20%. PGS.TS Lê Nguyễn Đoan Duy

Trước thực tế đó, nhóm nghiên cứu dùng quang phổ hồng ngoại để tạo thành các phổ đặc biệt. Sau đó phân tích phổ bằng phần mềm chuyên dụng, có thể phát hiện những mẫu giả mạo.

Đầu tiên, nhóm tác giả tạo cơ sở dữ liệu cho mẫu chuẩn từ 216 mẫu gạo thu thập tại các tỉnh Long An, Cần Thơ, Đồng Tháp, Kiên Giang và Sóc Trăng. Trong đó, sử dụng 5 loại gạo được chia làm 3 nhóm giá trị cao (Đài Thơm 08, ST24), trung bình (M5451, OM6976), thấp (IR50404) để phối trộn. Thiết bị quang phổ cận hồng ngoại (NIRS) được sử dụng trong nghiên cứu là SCiO.

Nhóm tập hợp phổ hồng ngoại của các mẫu gạo thu thập được để lấy dữ liệu và các mẫu gạo trộn giá trị cao với giá trị thấp ở các tỷ lệ khác nhau. Sau đó nhóm tiền xử lý phổ bằng các phương pháp (hiệu chuẩn phân tán nhiều lần, biến đổi chuẩn hóa kết hợp đạo hàm bậc 1).

Ngoài ra, nhóm sử dụng phần mềm xử lý số liệu Stat graphic Centurin XV và SIMCA 16 (phân tích phổ). Kết quả cho thấy, nếu phối trộn 5% (mẫu giả) thì phương pháp này phân biệt được một cách chính xác.

Nói về quang phổ hồng ngoại, TS Duy cho biết, ưu điểm của các phương pháp dựa trên các kỹ thuật này là gián tiếp (không phá mẫu), nhanh chóng và không yêu cầu nhân viên lành nghề. Kỹ thuật quang phổ rung động dựa trên sự dao động của liên kết phân tử để phát hiện các nhóm hóa học.

Theo TS Duy, đây là phương pháp không tốn nhiều thời gian, dễ thực hiện với thiết bị đơn giản. Mẫu sau khi thực hiện phân tích phổ không bị mất, cho hiệu quả cao và không phải sử dụng hóa chất.

Nhóm nghiên cứu mong muốn được hợp tác với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến nông sản để phát triển, mở rộng công nghệ này, không chỉ ở lúa gạo mà còn có thể phát hiện giả mạo ở các nông sản khác như cà phê, yến, nước mắm, rượu vang…

Ảnh minh họa.

Quảng Trị: Lại xảy ra phá rừng ở huyện vùng cao Đakrông

GD&TĐ - Trong khi vụ phá rừng tự nhiên nghiêm trọng xảy ra vào tháng 4/2022 tại 2 Tiểu khu 699 và 708 thuộc xã Đakrông (huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị) đang còn điều tra, làm rõ thì vào tháng 7 vừa qua, ở xã này lại tiếp tục phát hiện tình trạng phá rừng tại Tiểu khu 686Đ và 708.
Giàng Thị Máy tại cơ quan chức năng.

'Sơn nữ' bị tóm gọn cùng 1 bao tải ma túy tổng hợp sau xe máy

GD&TĐ - Ngày 13/8, Công an tỉnh Lào Cai đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh tạm giam đối với Giàng Thị Máy (SN 1994, trú tại thôn Sừ Ma Tủng, xã Tả Ngải Chồ, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai) về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy quy định tại Điều 250 Bộ luật Hình sự.
Trường PTDTNT THCS Bố Trạch (Quảng Bình) thiếu phòng học chính và các phòng học chức năng. Ảnh: NTCC

Không 'bỏ rơi' học trò điểm lẻ

GD&TĐ - Để tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông (CT GDPT) mới ở lớp 3, lớp 7, lớp 10, các địa phương, trường học vùng khó đã và đang tích cực phát huy nhiều giải pháp tháo gỡ phù hợp với thực tế.
Học sinh bắt đầu thực hành diễn tập PCCC dưới sự hướng dẫn của các cán bộ Cảnh sát PCCC.

Khi học sinh vào vai lính cứu hỏa

GD&TĐ - Các chiến sĩ thuộc Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH), Công an TP Đà Nẵng đã hướng dẫn kỹ năng làm “lính cứu hỏa” cho học sinh.
Con người mong muốn giải mã ngôn ngữ của mọi loài vật.

Con người có thể giao tiếp với động vật?

GD&TĐ -Một công ty có trụ sở tại California, Mỹ, muốn khai thác sức mạnh của học máy để giao tiếp với các loài động vật. Tính khả thi của phương pháp này hiện gây ra nhiều tranh cãi.
Giờ học của học sinh Trường PTDTNT THCS & THPT Bắc Yên. Ảnh: NVCC

Các trường dân tộc nội trú tận dụng tối đa thiết bị, nguồn lực

GD&TĐ - Để quá trình giảng dạy Chương trình GDPT 2018 hiệu quả, các trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) ngoài tư vấn, hướng dẫn cho học sinh chọn tổ hợp còn tập trung rà soát lại cơ sở vật chất, tận dụng tối đa thiết bị, nguồn nhân lực của hai cấp để phục vụ dạy – học.