Các nhà địa chấn học vừa công bố lời giải cho hiện tượng kỳ lạ khiến quần đảo Bermuda nổi trên Đại Tây Dương suốt hàng chục triệu năm qua.
Theo nghiên cứu mới, thay vì được nâng đỡ bởi các cột mạch magma nóng như nhiều đảo núi lửa khác, Bermuda tồn tại nhờ một lớp đá khổng lồ, rắn chắc và có độ nổi đặc biệt nằm sâu dưới đáy biển.
Trong hàng triệu năm, Bermuda được xem là một ngoại lệ địa chất. Đảo núi lửa này đã ngừng hoạt động khoảng 30 triệu năm trước, nhưng vẫn không chìm xuống đại dương như quy luật thông thường.
Nhóm nghiên cứu từ Viện Carnegie (Mỹ) đã sử dụng dữ liệu địa chấn thu thập từ các trận động đất lớn trên toàn cầu để dựng hình ảnh cấu trúc dưới lòng đất tới độ sâu 50 km.
Kết quả cho thấy bên dưới lớp vỏ đại dương của Bermuda tồn tại một tầng đá dày tới 20 km, chưa từng được ghi nhận ở bất kỳ đảo nào nằm giữa mảng kiến tạo.
Lớp đá nổi giữ đảo tồn tại hàng chục triệu năm
Khác với chuỗi đảo Hawaii vốn được nâng đỡ bởi các cột magma nóng liên tục đẩy vỏ Trái đất lên, Bermuda lại nằm trên một vùng “phồng đại dương” (bathymetric swell) – một vùng đáy biển nhô cao và bền vững.
Lớp đá dày 20 km này được hình thành từ lượng magma khổng lồ tràn vào lớp vỏ trong giai đoạn núi lửa Bermuda hoạt động mạnh cách đây 30–35 triệu năm.
Khi magma nguội và rắn lại, nó tạo thành một cấu trúc đặc biệt có mật độ thấp hơn lớp manti cứng xung quanh, hoạt động như một “chiếc bè nổi” nâng đỡ toàn bộ quần đảo.
Theo phân tích, cấu trúc này đã nâng đáy biển lên hơn 500 mét, cung cấp lực nổi lâu dài giúp Bermuda duy trì độ cao so với mặt nước biển. Chính nhờ đó, dù hoạt động núi lửa đã chấm dứt từ hàng chục triệu năm, Bermuda vẫn tồn tại nguyên vẹn, không bị sụt lún như nhiều đảo núi lửa khác.
Phát hiện địa chất độc đáo
Các nhà khoa học mô tả đây là một hiện tượng chưa từng được quan sát dưới bất kỳ đảo nào khác. Lớp đá dày, rắn chắc và có độ nổi này là bằng chứng cho thấy sự đa dạng trong cơ chế hình thành và duy trì các đảo núi lửa.
Phát hiện được công bố trên tạp chí Geophysical Research Letters đã mở ra hướng nghiên cứu mới về cách các cấu trúc địa chất cổ xưa có thể ảnh hưởng đến hình thái bề mặt Trái đất hàng chục triệu năm sau.
Bermuda từ lâu nổi tiếng với “Tam giác Bermuda” – khu vực huyền thoại giữa đảo, Florida và Puerto Rico, gắn liền với nhiều câu chuyện về tàu thuyền và máy bay mất tích.
Tuy nhiên, nghiên cứu lần này tập trung hoàn toàn vào khía cạnh khoa học địa chất, giải thích vì sao một quần đảo núi lửa đã ngừng hoạt động vẫn có thể nổi bền vững trên đại dương.
