Trong bối cảnh bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có nguy cơ lây lan trong cộng đồng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống bệnh.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh lao 24/3/2026, với vai trò là đơn vị đầu mối chuyên môn triển khai Chương trình phòng, chống lao trên địa bàn tỉnh, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, tăng cường phát hiện sớm, điều trị hiệu quả và tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
Phát hiện sớm - nền tảng kiểm soát bệnh lao trong cộng đồng
Theo Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ, thực tế cho thấy, nhiều bệnh nhân lao khi được phát hiện đều đã có biểu hiện kéo dài nhưng chưa được thăm khám kịp thời. Ông Hoàng Văn B ( trú tại xã Thanh Sơn) từng xuất hiện các triệu chứng như ho khan, sốt về chiều, khó thở, song do chủ quan nên không đi khám sớm.
Khi bệnh diễn biến nặng hơn, ông mới đến cơ sở y tế và được chuyển lên Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ. Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán ông mắc lao phổi và tiến hành điều trị tích cực. Sau hơn một tháng, sức khỏe của ông đã ổn định, chuẩn bị xuất viện.
Tương tự, chị Nguyễn Thị N (trú tại xã Đoan Hùng) ban đầu chỉ nghĩ mình bị cảm sốt thông thường nên tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, bệnh không thuyên giảm, chị đến bệnh viện thăm khám và được chẩn đoán mắc lao màng phổi. Việc phát hiện bệnh kịp thời đã giúp chị được điều trị đúng hướng, hạn chế biến chứng và nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh.
Những trường hợp trên cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm trong phòng, chống lao. Xác định đây là yếu tố then chốt, những năm qua, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ đã chủ động tham mưu UBND tỉnh Phú Thọ ban hành nhiều kế hoạch, chương trình nhằm triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia phòng, chống lao.
Theo đó, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ được giao là đơn vị đầu mối, chịu trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, chỉ đạo tuyến và tổ chức các hoạt động phát hiện, điều trị bệnh lao trên toàn địa bàn.
Đến nay, mạng lưới phòng, chống lao đã được củng cố đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. 100% trạm y tế xã, phường tham gia phát hiện bệnh nhân nghi lao, chuyển tuyến và quản lý điều trị bệnh nhân tại cộng đồng theo đúng hướng dẫn của Chương trình Chống lao Quốc gia. Nhờ đó, công tác phát hiện bệnh được duy trì thường xuyên, liên tục.
Hằng năm, toàn tỉnh phát hiện hàng trăm ca mắc lao các thể; tất cả đều được đăng ký quản lý, điều trị và theo dõi chặt chẽ. Tỷ lệ điều trị khỏi duy trì trên 90%, góp phần quan trọng trong việc giảm nguồn lây trong cộng đồng.
Song song với hoạt động tại các cơ sở y tế, việc sàng lọc chủ động tại cộng đồng cũng được đẩy mạnh. Các chương trình tư vấn, chụp X-quang, xét nghiệm GeneXpert được triển khai tại nhiều xã, phường, khu công nghiệp… giúp phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, kể cả những người chưa có triệu chứng rõ ràng.
Tuy nhiên, công tác phòng, chống lao vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn. Tốc độ giảm số người mắc lao mới chưa thực sự bền vững; nguồn nhân lực chuyên khoa tại tuyến cơ sở còn thiếu; nhận thức của một bộ phận người dân về bệnh lao chưa đầy đủ. Tình trạng tự ý mua thuốc điều trị hoặc sử dụng thuốc không theo đơn tại một số cơ sở dược cũng ảnh hưởng đến việc phát hiện sớm và quản lý điều trị bệnh.
Nâng cao chất lượng điều trị, hướng tới chấm dứt bệnh lao vào năm 2030
Bên cạnh việc phát hiện sớm, nâng cao chất lượng điều trị và ứng dụng công nghệ hiện đại được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống lao.
Theo kế hoạch năm 2026, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu khám trên 20.600 lượt bệnh nhân; xét nghiệm gần 10.000 trường hợp; phát hiện khoảng 470 ca mắc mới, trong đó có 250 ca có bằng chứng vi khuẩn.
100% bệnh nhân có bằng chứng vi khuẩn được đăng ký điều trị; tỷ lệ điều trị khỏi duy trì trên 93%; tỷ lệ lao kháng đa thuốc được khống chế dưới 2% và tỷ lệ tử vong giảm xuống dưới 0,2%.
Để đạt được các chỉ tiêu này, bệnh viện đã đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến như nội soi phế quản, chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner), sinh thiết, giải phẫu bệnh… Đặc biệt, xét nghiệm GeneXpert giúp phát hiện nhanh vi khuẩn lao và lao kháng thuốc, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
Song song với hoạt động chuyên môn, công tác truyền thông được xác định là giải pháp nền tảng nhằm thay đổi nhận thức của người dân. Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2026 với chủ đề “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”, nhiều hoạt động truyền thông đã được Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ triển khai sâu rộng.
Các hình thức tuyên truyền đa dạng từ báo chí, truyền hình đến mạng xã hội, hệ thống loa truyền thanh cơ sở giúp người dân hiểu đúng về bệnh lao, nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ và chủ động đi khám. Đồng thời, công tác truyền thông cũng tập trung xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử với người mắc lao, tạo điều kiện để người bệnh yên tâm điều trị.
Đáng chú ý, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ còn tăng cường phối hợp với các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân… nhằm mở rộng phạm vi truyền thông, đưa thông tin đến từng khu dân cư, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.
Bác sĩ Chuyên khoa II Lê Anh Hải, Giám đốc Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ nhấn mạnh: Phòng, chống bệnh lao không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi mỗi người dân chủ động khám sàng lọc, tuân thủ điều trị và không kỳ thị người bệnh, việc kiểm soát bệnh lao sẽ đạt hiệu quả bền vững.
Năm 2026, Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ đẩy mạnh các giải pháp phát hiện sớm bệnh lao, lồng ghép khám sàng lọc vào chương trình khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí hàng năm theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 72-NQ/TW.
Thực tế, khoảng 40 - 50% dân số hiện nay chưa được sàng lọc lao, dù tổng số người lao động được khám sức khỏe định kỳ lên tới 52 triệu. Bệnh viện tập trung đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ y bác sĩ, ứng dụng hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi bệnh lao theo vòng đời, đồng thời triển khai sàng lọc lao, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản tại trạm y tế xã.
Các hoạt động này nhằm đảm bảo tất cả người dân được tiếp cận khám sàng lọc lao, nâng cao hiệu quả phòng chống bệnh, hướng tới mục tiêu bệnh viện đạt cấp chuyên sâu và góp phần chấm dứt bệnh lao tại địa phương.
Có thể thấy, với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành cùng những giải pháp chuyên môn đồng bộ, công tác phòng, chống lao tại Phú Thọ đang đạt nhiều kết quả tích cực. Vai trò nòng cốt của Bệnh viện Phổi tỉnh Phú Thọ tiếp tục được phát huy, góp phần quan trọng trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
