Không phải các quốc gia Ả Rập
Theo Kyiv Post, sau khi một cuộc tấn công của Ukraine trên Biển Caspi trúng vào một tàu thương mại của Iran, các quan chức chính quyền và các phương tiện truyền thông Iran đã đưa ra những lời đe dọa và tranh luận về việc trả đũa.
Một số kêu gọi Iran trừng phạt các chính phủ châu Âu ủng hộ Ukraine. Đối với một nhà lãnh đạo mà họ tuyên bố không muốn công nhận, Tổng thống Ukraine Zelensky lại nhận được sự chú ý đặc biệt của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Mối quan ngại của Iran không phải là những lời lẽ của Tổng thống Zelensky, mà là khả năng của Ukraine trong việc gây tổn thất cho mối quan hệ đối tác quân sự giữa chính quyền Iran và Nga.
Iran đã cung cấp cho Nga máy bay không người lái Shahed và công nghệ sản xuất chúng. Sau đó, họ tuyên bố mình không tham gia vào cuộc chiến của Nga.
Ông Zelensky bác bỏ lời tuyên bố bị coi là sai sự thật đó bằng việc cung cấp vũ khí được sử dụng chống lại Ukraine, chính quyền Iran đã đứng về phía Nga trong cuộc xung đột.
Nga đã phóng hàng nghìn máy bay không người lái kiểu Shahed nhằm vào các cơ sở hạ tầng của Ukraine. Một số chúng được sản xuất tại Iran. Số còn lại là Geran do Nga sản xuất dựa trên thiết kế của Iran.
Chúng cho phép Nga duy trì chiến dịch tấn công không ngừng nghỉ với chi phí tương đối thấp. Do đó, Ukraine có lợi ích rõ ràng trong việc gây tổn thất cho mạng lưới quân sự hỗ trợ chiến dịch đó.
Mục tiêu của Ukraine nên là bộ máy quân sự của Iran và mối quan hệ đối tác với Nga - chứ không phải người dân Iran.
Còn một lý do khác khiến Iran lo ngại. Ukraine khó bị đe dọa hơn nhiều so với các quốc gia từng bị Iran đe dọa trước đó.
Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư có cảng biển, nhà máy lọc dầu, trung tâm tài chính, trung tâm công nghệ và các thành phố. Chỉ với loạt tên lửa hoặc máy bay không người lái có thể gây ra thiệt hại kinh tế khổng lồ.
Ngay cả khi các quốc gia này có khả năng đáp trả, họ vẫn có những động lực mạnh mẽ để kiềm chế. Iran nuôi dưỡng và khai thác sự do dự đó. Ukraine không phù hợp với mô hình này.
Điểm yếu khác
Cuộc tấn công ở Biển Caspi đã bộc lộ một điểm yếu khác. Trong bối cảnh vùng biển phía nam Iran phải đối mặt với áp lực quân sự và các hạn chế hải quân ngày càng gia tăng từ phía Mỹ, Biển Caspi càng có giá trị chiến lược quan trọng hơn.
Nơi đây cung cấp cho Iran một hành lang phía Bắc đến Nga và Trung Á để vận chuyển hàng hóa thương mại, cung cấp công nghiệp, hợp tác quân sự và né tránh các lệnh trừng phạt.
Ukraine tuyên bố tàu thương mại Iran không phải là mục tiêu bị tấn công có chủ đích. Nhưng vụ tấn công cho thấy giao thông trên Biển Caspi không còn nằm ngoài tầm với của Ukraine nữa.
Nếu hành lang này gặp nguy hiểm, chi phí vận chuyển vũ khí, vật liệu lưỡng dụng và hàng hóa sẽ tăng lên. Iran có thể phải đối mặt với áp lực lên cả các tuyến đường hàng hải phía Nam và mạng lưới cung cấp quân sự phía Bắc của mình.
Tổng thống Zelensky nên tận dụng sự lo lắng này bằng cách đẩy nhanh và thể chế hóa chiến lược mà Ukraine đã bắt đầu thực hiện.
Ukraine đã dành nhiều năm để phát hiện và vô hiệu hóa UAV do Iran thiết kế. Ukraine cũng đã xây dựng một ngành công nghiệp sản xuất UAV nội địa quy mô lớn, có khả năng sản xuất các vũ khí mạnh mẽ với chi phí tương đối thấp.
Các chuyên gia chống UAV của Ukraine đã hỗ trợ các chính phủ ở Trung Đông. Ukraine cũng đã theo đuổi hợp tác quốc phòng lâu dài với một số quốc gia Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư.
Bước tiếp theo là đưa Israel vào khuôn khổ đang hình thành này và đảm bảo sự ủng hộ vững chắc từ phía Mỹ.
Mỗi đối tác đều có những lợi thế cạnh tranh khác nhau. Ukraine mang đến kinh nghiệm chiến trường và UAV đánh chặn giá rẻ. Israel cung cấp các cảm biến tiên tiến, tác chiến điện tử, tình báo và công nghệ phòng không.
Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư mang đến nguồn tài chính, năng lực công nghiệp và lợi ích trực tiếp trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng của họ. Mỹ có thể cung cấp sự phối hợp, các hệ thống tiên tiến, giấy phép sản xuất và hỗ trợ chính trị.
Tổng thống Zelensky được cho là sẽ nói điều này với Tổng thống Donald Trump như một sự mở rộng của chiến lược hiện có, chứ không phải là một yêu cầu hỗ trợ không giới hạn khác.
Việc tích hợp sản xuất của Ukraine, công nghệ của Israel, sức mạnh của Mỹ và đầu tư từ các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư sẽ làm giảm chi phí bảo vệ lực lượng Mỹ và các đồng minh khu vực.
Đổi lại, Ukraine nên tìm kiếm thêm các hệ thống phòng không, các thỏa thuận sản xuất chung, tài chính và việc thực thi các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với các mạng lưới mua sắm phục vụ cho Iran và Nga.
Đây chắc chắn không phải là viễn cảnh mà Iran thấy thú vị.
