Thành lập từ ngày 23/12/1991, với quá trình 30 năm hoạt động, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên đã luôn thực hiện tốt chức năng sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu trưng bày giới thiệu di sản văn hóa phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập, tham quan và hưởng thụ văn hóa của công chúng.
Thời điểm thành lập và bắt đầu hoạt động, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên tiếp nhận quản lý trên 300 tài liệu hiện vật và 3 di tích được xếp hạng. Đến nay, Bảo tàng đã nghiên cứu sưu tầm và tiếp nhận bổ sung trên 34.000 đơn vị hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật tiêu biểu, quý giá và quý hiếm như sưu tầm: Đồ đá thuộc di chỉ khảo cổ học Thần Sa, di chỉ khảo cổ học Hang Ốc; đồ đồng, tiêu biểu là trống đồng thuộc văn hóa Đông Sơn; Sưu tập hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh…
Bảo tàng cũng đã tổ chức được trên 100 cuộc triển lãm, trưng bày tại chỗ và lưu động với nhiều chủ đề; tổ chức được nhiều cuộc thông tin, tuyên truyền về bảo tồn giữ gìn và phát huy truyền thống lịch sử văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc…
Mỗi năm Bảo tàng đã đón hàng chục nghìn lượt khách tham quan, học tập và khai thác thông tin tư liệu. Cùng với đó, Bảo tàng cũng thực hiện tốt hoạt động nghiên cứu khoa học với hàng chục đề tài nghiên cứu và phối hợp nghiên cứu, truyền bá các giá trị di sản văn hóa trên địa bàn…
Cũng tại Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập, Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên đã tiếp nhận bộ sưu tập có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học do Trung tâm Unesco Nghiên cứu bảo tồn cổ vật Việt Nam hiến tặng, gồm 320 hiện vật, cổ vật như bộ ấm chén trà, hũ đựng trà, thố, bát nhang, ống bút, ống đũa, chân đèn…
Những hiện vật có giá trị lịch sử văn hóa, tinh thần gắn với đời sống của đồng bào các dân tộc và văn hóa thưởng trà của người Việt, có niên đại từ thế kỷ thứ 10 đến 20, gồm nhiều chất liệu như gốm, sứ, đồng, gỗ…, là những quà tặng hết sức ý nghĩa cho đơn vị trong quá trình tiếp tục nỗ lực bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa.
