Đây là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm tại Hội thảo góp ý xây dựng hồ sơ Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, diễn ra ngày 15/6.
Tinh gọn hệ thống, xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực
Tại hội thảo, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết, Dự thảo Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định 5 quan điểm phát triển báo chí.
Trong đó, dự thảo khẳng định báo chí cách mạng là công cụ tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước; phát triển báo chí gắn với quản lý hiệu quả theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ báo chí phát triển; đổi mới phương thức quản lý theo hướng quản trị, kiến tạo môi trường thuận lợi cho báo chí phát triển; coi chuyển đổi số là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí và bảo vệ chủ quyền thông tin trên không gian mạng.
Về mục tiêu, dự thảo đặt ra yêu cầu phát triển hệ thống báo chí gắn với đổi mới mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý; xây dựng một số cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, tiến tới hình thành các tập đoàn báo chí, truyền thông chủ lực quốc gia; đồng thời phát triển đội ngũ người làm báo đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số.
Theo lộ trình, đến năm 2030, hệ thống báo chí sẽ tiếp tục được sắp xếp, tinh gọn theo hướng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; phát triển 8 cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện; hình thành nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và các công cụ giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng.
Cùng với đó là bảo đảm nguồn lực tài chính cho báo chí, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tăng cường an toàn thông tin và nâng cao chất lượng hệ thống tạp chí khoa học.
Tầm nhìn đến năm 2045, hệ thống báo chí Việt Nam được định hướng phát triển theo hướng cách mạng, nhân văn, hiện đại; có năng lực chiếm lĩnh và dẫn dắt không gian truyền thông; giữ vững chủ quyền thông tin, chủ quyền văn hóa trên không gian mạng; nâng cao năng lực cạnh tranh với các tập đoàn truyền thông và nền tảng xuyên biên giới.
Tại hội thảo, các đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết xây dựng Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời cho rằng chiến lược sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo động lực mới để báo chí Việt Nam phát triển chuyên nghiệp, hiện đại và thích ứng với chuyển đổi số.
Tăng tốc chuyển đổi số, làm chủ không gian truyền thông mới
Nhấn mạnh sự thay đổi mạnh mẽ trong cách thức tiếp cận thông tin của công chúng, cùng sự phát triển của mạng xã hội, các nền tảng xuyên biên giới và trí tuệ nhân tạo, Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng điều này đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hoạt động báo chí.
Trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, báo chí không chỉ cạnh tranh về tốc độ mà còn phải khẳng định giá trị bằng độ chính xác và chiều sâu nội dung.
Theo Thứ trưởng, việc xây dựng Chiến lược cần tập trung giải quyết các vấn đề về nguồn lực, công nghệ, phát triển nhân lực chất lượng cao, đổi mới mô hình kinh tế báo chí và nâng cao năng lực cạnh tranh của báo chí Việt Nam trên không gian truyền thông mới.
Ban soạn thảo cũng cho biết đã tiếp nhận nhiều ý kiến góp ý trực tiếp và bằng văn bản. Các ý kiến tập trung vào nhiều nội dung quan trọng, phản ánh cả yêu cầu trước mắt và định hướng phát triển lâu dài của báo chí Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Một trong những nội dung được quan tâm nhiều là mô hình tổ chức và phát triển báo chí trong giai đoạn mới. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ hơn định hướng xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện trên nền tảng số, mô hình tổ hợp báo chí - truyền thông cũng như vai trò, chức năng của từng nhóm cơ quan báo chí trong hệ thống báo chí Việt Nam.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính ổn định về tổ chức bộ máy, nhân lực và cơ chế vận hành sau quá trình sắp xếp, tinh gọn hệ thống báo chí.
Đối với hệ thống tạp chí, đặc biệt là các tạp chí khoa học và tạp chí văn học nghệ thuật, nhiều ý kiến đề xuất tiếp tục nghiên cứu cơ chế phù hợp về tổ chức, quản trị, tài chính và chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển của từng loại hình.
Về chuyển đổi số báo chí, hạ tầng dữ liệu và nền tảng số, các đại biểu cho rằng cần có những chính sách mang tính đột phá để phát triển hệ sinh thái báo chí số dựa trên dữ liệu. Trong đó, cần ưu tiên xây dựng hạ tầng số dùng chung, nền tảng dữ liệu và các công cụ phục vụ quản trị, đo lường, đánh giá hoạt động báo chí.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề nghị làm rõ mô hình nền tảng báo chí số quốc gia và cơ chế kết nối, chia sẻ với các nền tảng hiện có của các cơ quan báo chí nhằm phát huy sức mạnh tổng thể của toàn ngành.