Sốt xuất huyết là bệnh lây nhiễm cấp do virus Dengue, truyền từ người bệnh sang người lành thông qua muỗi Aedes aegypti, khỉ, mèo, chuột. Bệnh tán phát gây dịch quanh năm, tập trung vào các tháng 7, 8, 9, 10, đặc biệt ở trẻ từ 3 đến 9 tuổi.
Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết, theo Đông Y, sốt xuất huyết là bệnh chẩn (nhiệt độc chẩn) thuộc phạm vi ôn bệnh. Thời gian ủ bệnh trung bình 4-6 ngày.
Triệu chứng lâm sàng là sốt cao đột ngột, liên tục 3-7 ngày kèm theo mệt mỏi toàn thân, rối loạn tiêu hóa, chán ăn, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy, đầy bụng, ói mửa, co giật (thường ở trẻ em), đau đầu, mắt đỏ xung huyết.
Các triệu chứng xuất huyết gồm chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, nặng có thể xuất huyết tiêu hóa, tiết niệu, não, có bệnh nhân biểu hiện gan to, nổi hạch cổ.
Trường hợp nặng biểu hiện sốc, hạ nhiệt độ, da tái, mạch khó bắt, bệnh nhân vật vã, huyết áp hạ, chân tay lạnh... Tỷ lệ tử vong do sốc có thể lên tới 40%.
Sốt xuất huyết nặng có sốc phải kết hợp chặt chẽ với điều trị Tây y. Trong thời kỳ sau bệnh nên uống thuốc Đông y để hồi phục được tốt hơn.
Sốt xuất huyết độ 1, bài thuốc gồm: ngưu giác bột 20g, sinh thạch cao 30g, xích thược 10g, mẫu đơn bì 12g, sinh địa 12g, huyền sâm 10g, kim ngân hoa 12g, liên kiều 10g, cam thảo 4g, sinh khương 12g sắc uống. Hoặc dùng bài thuốc: hoạt thạch 240g tán bột mịn cùng cam thảo 40g, uống một thìa cà phê một lần, ngày 3 lần.
Sốt xuất huyết ở độ 2 đã có xuất huyết. Bài thuốc gồm: ngưu giác bột 20g, sinh thạch cao 30g, xích thược 10g, mẫu đơn bì 12g, sinh địa 12g, huyền sâm 10g, kim ngân hoa 12g, liên kiều 10g, cam thảo 4g, sinh khương thán 12g, bách diệp thán 12g, hóa hòe thán sao 12g sắc uống.
Ngoài ra còn có các bài thuốc từ nhân sâm bạch hổ thang, sâm quy thang, gồm nhân sâm sắc cùng tam thất uống trong ngày.
Một cách điều trị khác trong Đông y là châm cứu, song cần kết hợp với Tây y, nhất là người bệnh nặng, để chữa trị kịp thời, tránh biến chứng.
