Không lực Hoàng gia Australia đã quyết định cho nghỉ hưu sớm toàn bộ phi đội máy bay vận tải quân sự Leonardo C-27J Spartan của mình, vốn chỉ mới phục vụ chưa đầy 10 năm.
Quyết định tương ứng được ghi trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia đến năm 2026, vừa công bố vào hôm 16/4. Tài liệu này quy định việc từ bỏ phi đội Spartan để chuyển sang sử dụng máy bay thương mại cho việc vận chuyển nhân sự và hậu cần trong khu vực Thái Bình Dương.
Thời điểm chính xác cho ngừng hoạt động những chiếc C-27J và phương tiện thay thế cụ thể vẫn chưa được xác định.
C-27J là một trong 9 ưu tiên trọng điểm của Không quân Australia nằm trong chiến lược mới tập trung vào phát triển khả năng thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát tầm xa, cũng như tăng cường năng lực tấn công.
Các lĩnh vực khác bao gồm việc tích hợp tên lửa AGM-158 JASSM-ER và LRASM lên tiêm kích F/A-18F Super Hornet và F-35A, phát triển vũ khí siêu thanh, đầu tư vào chiến đấu cơ không người lái MQ-28A Ghost Bat, và việc tạo ra một hệ thống quản lý tác chiến trên không hiện đại.
Đơn vị C-27J của Australia được thành lập từ năm 2015 đến năm 2018, bao gồm 10 chiếc do Phi đội 35 tại Amberley vận hành. Đây là loại máy bay vận tải nhỏ nhất trong lực lượng không quân nước này, cùng với C-130J Hercules và C-17A Globemaster III.
Tuy mới sử dụng nhưng việc vận hành máy bay Spartan đã gặp phải các vấn đề bảo trì dai dẳng và tỷ lệ sẵn sàng hoạt động thấp.
Nguyên nhân chính được cho là do khó khăn trong chuỗi cung ứng, điều này có thể trầm trọng hơn do chương trình FMS (Foreign Service Management) sử dụng các nhà thầu trung gian của Mỹ để mua sắm, khác với những nhà khai thác khác, được hưởng lợi từ hỗ trợ trực tiếp bởi nhà sản xuất.
Năm 2021, các máy bay này được chuyển hướng từ nhiệm vụ chiến đấu sang vai trò nhân đạo và cứu trợ thiên tai. Chúng đã chứng tỏ hiệu quả, bao gồm cả trong các vụ cháy rừng lớn năm 2019 - 2020 và trận lũ lụt gần đây ở Queensland, nhờ khả năng hoạt động từ đường băng ngắn và không được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Mặc dù tập trung vào máy bay thương mại, Australia cũng đã đặt mua 20 chiếc C-130J mới. Dự kiến những phi cơ đầu tiên sẽ giao vào năm 2028. Chúng được thiết kế để thay thế phi đội 12 chiếc hiện có và bù đắp một phần cho sự thiếu hụt khả năng tác chiến của C-27J, đặc biệt là ở những khu vực địa hình khó khăn.
Các nền tảng thương mại dự kiến sẽ đảm nhận nhiệm vụ hậu cần cơ bản như vận chuyển nhân viên và hàng hóa trong khu vực Thái Bình Dương, trong khi C-130J sẽ thực hiện vai trò phức tạp hơn.
Australia đặc biệt chú trọng đến việc duy trì năng lực trong Chương trình Không quân Thái Bình Dương, nhằm cung cấp hỗ trợ vận tải, giám sát trên không và huấn luyện cho các quốc gia đối tác trong khu vực. Máy bay thay thế C-27J trong tương lai phải đáp ứng những đòi hỏi này.
Trong số các lựa chọn tiềm năng đang được xem xét, có máy bay vận tải ATR 72-600 cấu hình cánh quạt, với khả năng chở tới 9,2 tấn hàng hóa. Phương tiện này đã được sử dụng rộng rãi trong khu vực và có cả phiên bản quân sự.
Tuy nhiên, loại máy bay nói trên thiếu cửa dốc phía sau và khả năng cất cánh ngắn từ đường băng không được chuẩn bị sẵn như C-27J, mặc dù vậy đặc điểm này có thể ít quan trọng hơn đối với hầu hết các nhiệm vụ thường nhật.
Về phi đội C-27J "nghỉ hưu sớm", khả năng cao chúng sẽ được chào bán cho một quốc gia nào quan tâm, khi tình trạng kỹ thuật còn khá tốt.
