Ấn Độ đã đưa ra quyết định cuối cùng về việc không mua tiêm kích Su-57E, phiên bản xuất khẩu của dòng tiêm kích thế hệ thứ 5 Su-57 do Nga chào bán.
Theo Defense Security Asia dẫn lời Thư ký Quốc phòng Ấn Độ Rajesh Kumar Singh, Ấn Độ không xem xét kế hoạch mua các tiêm kích Sukhoi, trong đó có Su-57E.
Ông Singh cho biết Ấn Độ đang tập trung nâng cấp phi đội Su-30MKI được sản xuất trong nước theo giấy phép của Nga, đồng thời đánh giá đây là một trong những chương trình thành công nhất của không quân nước này.
Thời gian gần đây, Nga tích cực quảng bá Su-57 tại thị trường Ấn Độ, không chỉ đề xuất bán máy bay mà còn đưa ra phương án sản xuất tại chỗ thông qua Hindustan Aeronautics Limited và chuyển giao công nghệ.
Tháng 12/2025, trong cuộc gặp với Thủ tướng Narendra Modi, phía Nga cũng đề xuất hai nước cùng sản xuất tới 40 chiếc Su-57. Tuy nhiên, các đề xuất này đều bị Ấn Độ từ chối.
Theo các chuyên gia, quyết định trên xuất phát từ kinh nghiệm không thuận lợi của Ấn Độ với chương trình phát triển tiêm kích thế hệ thứ năm FGFA cùng Nga, mà Ấn Độ đã rút khỏi vào năm 2018.
Khi đó, Ấn Độ cho rằng Su-57 chưa đáp ứng yêu cầu về khả năng tàng hình, dù quân đội nước này chưa từng giải thích cụ thể những điểm chưa đạt của mẫu máy bay này.
Thay vì mua tiêm kích thế hệ thứ năm từ nước ngoài, Ấn Độ quyết định theo đuổi chương trình máy bay chiến đấu nội địa AMCA, mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm đầu tiên do nước này tự thiết kế nhằm lấp khoảng trống giữa tiêm kích hạng nhẹ Tejas và các tiêm kích hạng nặng.
Chương trình AMCA được Ủy ban An ninh Nội các Ấn Độ phê duyệt vào tháng 3/2024 với ngân sách khoảng 1,56 tỷ USD.
Đến tháng 5/2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã mời 3 liên danh tư nhân gồm: Tata Advanced Systems, Larsen & Toubro-BEL và Bharat Forge-BEML tham gia phát triển 5 nguyên mẫu.
Theo kế hoạch, nguyên mẫu AMCA đầu tiên sẽ ra mắt vào năm 2027, bay thử trong giai đoạn 2028-2029, hoàn tất chứng nhận vào năm 2032 và được đưa vào biên chế không sớm hơn giai đoạn 2034-2035.
Không quân Ấn Độ dự kiến thành lập 7 phi đội AMCA. Việc xây dựng cơ sở tích hợp và thử nghiệm bay tại bang Andhra Pradesh đã được khởi động.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tại Ấn Độ cho rằng đến thời điểm AMCA đi vào hoạt động, các quốc gia khác có thể đã chuyển sang sử dụng tiêm kích thế hệ thứ sáu, khiến mẫu máy bay này có nguy cơ bị tụt hậu.
Theo thiết kế, AMCA là tiêm kích tàng hình đa nhiệm hai động cơ, một chỗ ngồi, có trọng lượng khoảng 25 tấn, tốc độ tối đa 2.600km/h, tầm hoạt động tới 3.240km và trần bay 20.000m.
Máy bay có thể mang tối đa 1.500kg vũ khí trong khoang chứa bên trong hoặc 5.500-6.500kg trên các giá treo bên ngoài, sử dụng tên lửa Astra và bom dẫn đường.
Phiên bản AMCA Mk1 sẽ sử dụng động cơ GE F414 của Mỹ, trong khi phiên bản Mk2 dự kiến được trang bị động cơ lực đẩy 120kN do Ấn Độ và Safran của Pháp cùng phát triển.
AMCA cũng được trang bị radar mảng pha chủ động, hệ thống tác chiến điện tử, khoang vũ khí trong thân, lớp phủ hấp thụ sóng radar và hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ tổng hợp dữ liệu cảm biến.
Theo công bố, diện tích phản xạ radar (RCS) của AMCA thấp hơn tiêm kích J-20 của Trung Quốc.
Việc từ chối Su-57 đồng nghĩa Ấn Độ sẽ tiếp tục dựa vào chương trình nâng cấp phi đội hiện có cho đến khi AMCA hoàn thành, khiến nước này chưa sở hữu tiêm kích thế hệ thứ năm trong biên chế ít nhất đến giữa thập niên 2030.
