Trong nhiều thập kỷ, Iran đã xây dựng mạng lưới căn cứ kiên cố, tổ hợp ngầm, bệ phóng cơ động và hệ thống phòng thủ nhiều lớp nhằm khiến lực lượng tên lửa khó bị phát hiện và phá hủy. Những biện pháp này tạo nền tảng cho năng lực răn đe và đáp trả mà Iran theo đuổi.
Phần lớn thông tin về các cơ sở này vẫn được giữ bí mật hoặc được tổng hợp từ ảnh vệ tinh, hình ảnh do truyền thông nhà nước Iran công bố và các đánh giá của giới phân tích. Tuy nhiên, có 5 công nghệ và giải pháp kỹ thuật được xem là đóng vai trò then chốt trong chiến lược bảo vệ tên lửa của Iran.
1. Các tổ hợp tên lửa ngầm sâu
Yếu tố nổi bật nhất trong chiến lược bảo vệ của Iran là mạng lưới cơ sở ngầm, thường được nước này gọi là "thành phố tên lửa".
Các tổ hợp này được cho là nơi cất giữ tên lửa, bệ phóng, nhiên liệu và các hạ tầng hỗ trợ dưới lòng núi hoặc các lớp đá và đất dày. Một số hình ảnh từng được công bố cho thấy những đường hầm dài chứa đầy tên lửa cùng xe mang, dựng và phóng (TEL).
Việc đặt các khí tài quan trọng dưới lòng đất giúp hạn chế khả năng bị trinh sát, đồng thời khiến các cuộc không kích thông thường khó gây thiệt hại nghiêm trọng. Muốn vô hiệu hóa các mục tiêu này thường phải sử dụng bom xuyên phá chuyên dụng và tiến hành nhiều đợt tấn công liên tiếp.
2. Hầm phóng kiên cố và cửa hầm được gia cố
Bên cạnh các tổ hợp ngầm, Iran còn xây dựng các hầm phóng kiên cố và công trình gia cố để cất giữ hoặc triển khai tên lửa đạn đạo.
Không giống các bệ phóng lộ thiên, hầm phóng bảo vệ tên lửa bằng các lớp bê tông, đất đá dày cùng cửa chắn chịu lực. Các cửa hầm cũng được gia cố hoặc thiết kế với nhiều lớp bảo vệ nhằm giảm tác động của các vụ nổ ở khu vực lối vào.
Ảnh vệ tinh trong những năm gần đây cho thấy Iran tiếp tục tăng cường bảo vệ các cơ sở ngầm và xây thêm nhiều công trình phòng hộ. Dù không thể khiến các cơ sở này trở nên bất khả xâm phạm, những biện pháp này làm tăng đáng kể lượng hỏa lực cần thiết để phá hủy chúng.
3. Bệ phóng tên lửa cơ động
Khả năng cơ động là một lớp bảo vệ quan trọng khác.
Iran vận hành các xe mang, dựng và phóng tên lửa (TEL), có thể vận chuyển, dựng và phóng tên lửa từ nhiều vị trí khác nhau. Thay vì cố định tại một căn cứ, các phương tiện này có thể di chuyển liên tục giữa các hầm ngầm, khu vực phóng chuẩn bị sẵn và những vị trí được ngụy trang.
Điều này khiến việc theo dõi và tiêu diệt trở nên khó khăn hơn, bởi dữ liệu tình báo có thể nhanh chóng lỗi thời khi bệ phóng thay đổi vị trí. Đồng thời, việc phân tán lực lượng cũng giúp giảm nguy cơ một đòn tấn công có thể phá hủy phần lớn kho tên lửa của Iran.
4. Ngụy trang, che giấu và nghi binh
Một yếu tố quan trọng khác là ngăn đối phương xác định chính xác vị trí các mục tiêu.
Iran có thể sử dụng các biện pháp ngụy trang, kho chứa kín, vận chuyển dưới lòng đất và nhiều hoạt động nghi binh để che giấu số lượng cũng như vị trí của các hệ thống tên lửa. Các bệ phóng giả, trận địa giả và khí tài mô phỏng buộc đối phương phải tiêu tốn nguồn lực trinh sát hoặc sử dụng vũ khí vào những mục tiêu không có giá trị quân sự.
Việc khai thác mạng lưới đường hầm cũng giúp tên lửa và phương tiện phóng chỉ xuất hiện khi cần thiết, qua đó giảm khả năng bị vệ tinh, máy bay hoặc UAV phát hiện. Điều này tạo ra sự bất định về việc đâu là mục tiêu thật và đâu chỉ là mồi nhử.
5. Hệ thống phòng không nhiều lớp
Iran kết hợp các công trình kiên cố với mạng lưới phòng không bảo vệ những khu vực quân sự và công nghiệp trọng yếu.
Các tổ hợp tên lửa đất đối không, mạng radar và pháo phòng không có nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và đánh chặn máy bay, UAV cũng như một số loại vũ khí tấn công từ trên không.
Ngay cả khi không thể ngăn chặn toàn bộ các cuộc tấn công, những hệ thống này vẫn buộc đối phương phải hoạt động thận trọng hơn, sử dụng vũ khí tấn công từ xa hoặc dành thêm nguồn lực để chế áp phòng không.
Nhờ kết hợp các cơ sở ngầm, bệ phóng cơ động, biện pháp nghi binh và mạng lưới phòng không nhiều lớp, Iran hướng tới mục tiêu duy trì được một phần năng lực tên lửa đạn đạo ngay cả sau khi phải hứng chịu các cuộc tấn công quy mô lớn.
